Στην κοινή δήλωση των 27, που εκδόθηκε από την Ύπατη Εκπρόσωπο της ΕΕ, Κάγια Κάλας, τονίζεται ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει στρατηγικό συμφέρον στη διατήρηση της σταθερότητας και της ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώ καλούνται όλες οι χώρες να σεβαστούν τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών-μελών, σύμφωνα με το ευρωπαϊκό και το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένης της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).
Αναλυτικά η δήλωση:
Η ΕΕ εκφράζει την έντονη δυσαρέσκειά της για την κύρωση, στις 20 Οκτωβρίου 2026, από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, του «Μνημονίου Κατανόησης μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης για την οριοθέτηση των θαλάσσιων περιοχών δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο Θάλασσα» του 2019.
Η θέση της ΕΕ αναφορικά με το εν λόγω Μνημόνιο είναι σταθερή και σαφής. Όπως διατυπώθηκε στα Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Δεκεμβρίου 2019 και επιβεβαιώθηκε τον Ιούνιο του 2025, το Μνημόνιο Κατανόησης Τουρκίας-Λιβύης παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας. Είναι άκυρο και ανυπόστατο, ενώ δεν δύναται να επιφέρει έννομες συνέπειες για τρίτα κράτη.
Η ΕΕ έχει στρατηγικό συμφέρον για ένα σταθερό και ασφαλές περιβάλλον στην Ανατολική Μεσόγειο και καλεί όλες τις χώρες να σέβονται τα κυριαρχικά δικαιώματα όλων των κρατών μελών, σύμφωνα με το δίκαιο της ΕΕ και το Διεθνές Δίκαιο, συμπεριλαμβανομένης της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).
{https://x.com/EUCouncilPress/status/2112953493330039105}
Κάλας: Το τουρκολιβυκό μνημόνιο παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων χωρών
Η κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου, βρέθηκε στο επίκεντρο των συνομιλιών που είχαν νωρίτερα την Τετάρτη (21/10) η ύπατη εκπρόσωπος της ΕΕ για την εξωτερική πολιτική Κάγια Κάλας με τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν.
«Έθεσα το ζήτημα της χθεσινής ψηφοφορίας στη Λιβύη σχετικά με Μνημόνιο Συνεννόησης για θαλάσσιες ζώνες με την Τουρκία και τόνισα ότι αυτό παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων χωρών», σημείωσε η Κάλας σε ανάρτησή της στο Χ, αναφερόμενη στα όσα συζήτησε με τον Τούρκο ΥΠΕΞ.
{https://x.com/kajakallas/status/2112906551648297165}
Κόστα, φον ντερ Λάιεν, Μέτσολα: Η συμφωνία του 2019 παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών
Την αλληλεγγύη της προς την Ελλάδα και την Κύπρο εξέφρασε η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μέτσολα, από την Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο, σε απάντηση σε παρέμβαση της ευρωβουλευτού της ΝΔ, Ελίζας Βόζεμπεργκ.
Η Μέτσολα αναφέρθηκε στην κοινή δήλωση του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, και της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δηλώνοντας ότι συμμερίζεται τις ανησυχίες που διατυπώθηκαν.
«Εκτιμούμε ιδιαίτερα τη σαφήνεια της Κοινής Δήλωσης των Προέδρων Κόστα και φον ντερ Λάιεν σχετικά με το αποκαλούμενο μνημόνιο και συμμεριζόμαστε τις ανησυχίες που εκφράστηκαν. Η Ελλάδα και η Κύπρος μπορούν να βασίζονται στην αλληλεγγύη μας», ανέφερε.
Η δήλωση της προέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έρχεται μία ημέρα μετά την αντίδραση των Κόστα και φον ντερ Λάιεν στην έγκριση του μνημονίου από τη λιβυκή Βουλή. Οι δύο πρόεδροι επανέλαβαν τη θέση της ΕΕ ότι η συμφωνία του 2019 παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας και είναι «άκυρη και ανυπόστατη».
Πέρα όμως από τους 27 της ΕΕ, τη συμφωνία αποδοκίμασαν ως παράνομη και ασύμβατη με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, το Ισραήλ και η Αίγυπτος, ενώ ξεχωριστή ανακοίνωση εξέδωσε και το γερμανικό ΥΠΕΞ.
Ισραήλ: Η Τουρκία προβαίνει σε ενέργειες αποσταθεροποίησης της Αν. Μεσογείου
Την έντονη διαφωνία του με την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης να επικυρώσει το τουρκολιβυκό μνημόνιο εξέφρασε το υπουργείο Εξωτερικών του Ισραήλ, υποστηρίζοντας ότι «η συμφωνία παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα στενών συμμάχων του στην περιοχή».
Με ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, το ισραηλινό υπουργείο Εξωτερικών καταδίκασε κατηγορηματικά την απόφαση του λιβυκού κοινοβουλίου, ενώ παράλληλα κατηγόρησε την Άγκυρα ότι προβαίνει σε ενέργειες που αποσταθεροποιούν την Ανατολική Μεσόγειο.
{https://x.com/IsraelMFA/status/2112878302255804761}
Αναλυτικά η ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών του Ισραήλ:
«Το Ισραήλ καταδικάζει έντονα την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης να επικυρώσει το Μνημόνιο για τις Περιοχές Θαλάσσιας Δικαιοδοσίας μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης.
Η συμφωνία αυτή παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα των στενών συμμάχων μας στην περιοχή.
Δυστυχώς, για ακόμη μία φορά βλέπουμε την Τουρκία να εργάζεται για την αποσταθεροποίηση της περιοχής της Ανατολικής Μεσογείου».
Γερμανικό ΥΠΕΞ: Σεβασμός στην κυριαρχία όλων των κρατών-μελών της ΕΕ
Η γερμανική κυβέρνηση ζητά να γίνεται σεβαστή η κυριαρχία όλων των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι η οριοθέτηση των θαλάσσιων περιοχών οφείλει να πραγματοποιείται βάσει του ισχύοντος Διεθνούς Δικαίου. Πρόκειται για τη «σταθερή θέση» του Βερολίνου, την οποία, όπως δήλωσε η εκπρόσωπος του γερμανικού υπουργείου Εξωτερικών, θα μεταφέρει και θα διατυπώσει προς όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές, απαντώντας σε σχετική ερώτηση της ΕΡΤ.
«Από το 2019 καταστήσαμε σαφές και το επαναλάβαμε το 2025, ότι η Τουρκία πρέπει να σέβεται την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα όλων των κρατών-μελών της ΕΕ και ότι η οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών πρέπει να συμμορφώνεται με το ισχύον Διεθνές Δίκαιο», σημείωσε η Κάτριν Ντεσάουερ.
«Η θέση της ΕΕ και της γερμανικής κυβέρνησης ως κράτους-μέλους της ΕΕ είναι απολύτως σαφής: η οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών πρέπει να πραγματοποιηθεί – αυτό ισχύει φυσικά και για τη Μεσόγειο – σύμφωνα με το ισχύον διεθνές δίκαιο της θάλασσας. Και, ιδίως, με τη συμμετοχή όλων των επηρεαζόμενων παράκτιων κρατών», τόνισε η εκπρόσωπος του γερμανικού υπουργείου Εξωτερικών.
«Οι εταίροι μας στην ΕΕ έχουν την αλληλεγγύη μας σε αυτό το θέμα», τόνισε.
«Η θέση μας πολύ σαφής, και σίγουρα θα εκμεταλλευτούμε την ευκαιρία να τη συζητήσουμε με όλους τους εμπλεκόμενος», είπε η Ντεσάουερ.
Ερωτηθείσα από την ΕΡΤ εάν η Γερμανία προτίθεται να υποστηρίξει ενδεχόμενη επιβολή κυρώσεων από την ΕΕ στη Λιβύη, η εκπρόσωπος του γερμανικού υπουργείου Εξωτερικών έκρινε ότι είναι πρόωρο να συζητηθεί ένα τέτοιο ενδεχόμενο και παρέπεμψε στα Συμπεράσματα του Συμβουλίου της ΕΕ του Δεκεμβρίου του 2019.
«Αυτή είναι μια πολύ σαφής θέση της ΕΕ και της γερμανικής κυβέρνησης», είπε η Ντεσάουερ, «φυσικά θα συζητήσουμε όλα τα υπόλοιπα εντός του πλαισίου της ΕΕ».
Αίγυπτος: Το τουρκολιβυκό μνημόνιο τερείται νομικής ισχύος
Την επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από το κοινοβούλιο της Ανατολικής Λιβύης απορρίπτει η Αίγυπτος, επισημαίνοντας ότι η συγκεκριμένη απόφαση δεν θα παράγει καμία νομική ισχύ για το Κάιρο. Αυτό αναφέρεται σε ανακοίνωση που εξέδωσε σήμερα το αιγυπτιακό υπουργείο Εξωτερικών.
Το κοινοβούλιο της Ανατολικής Λιβύης ενέκρινε χθες το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Σύμφωνα με όσα ανέφεραν δύο βουλευτές, η συμφωνία αναμένεται να προσφέρει στρατηγικά οφέλη σε επίπεδο οικονομίας, πολιτικής και εθνικής ασφάλειας, ενώ παράλληλα ανατρέπει την απόφαση του 2020 για τη διακοπή των πολιτικών σχέσεων με την Άγκυρα.
{https://x.com/MFAEgOfficial/status/2112902709909328165}
Η πλήρης ανακοίνωση του ΥΠΕΞ της Αιγύπτου:
«Η Αίγυπτος απορρίπτει την επικύρωση από τη Βουλή της Λιβύης του μνημονίου για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών με την Τουρκία
Η Αραβική Δημοκρατία της Αιγύπτου εκφράζει την κατηγορηματική αντίθεσή της στην επικύρωση από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης του Μνημονίου Κατανόησης που υπογράφηκε το 2019 μεταξύ του Φαγιέζ αλ Σάρατζ και της Δημοκρατίας της Τουρκίας, σχετικά με την οριοθέτηση των περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο Θάλασσα.
Η Αίγυπτος επαναβεβαιώνει ότι το εν λόγω μνημόνιο είναι απολύτως άκυρο, στερείται νομικής ισχύος και δεν παράγει έννομα αποτελέσματα, ενώ η επικύρωσή του από τη λιβυκή Βουλή δεν συνεπάγεται οποιεσδήποτε νομικές συνέπειες για την Αίγυπτο.
Η Αραβική Δημοκρατία της Αιγύπτου τονίζει επίσης ότι το προαναφερθέν Μνημόνιο Κατανόησης παραβιάζει τις αρχές του διεθνούς δικαίου της θάλασσας και τις διατάξεις της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982, που αφορούν την οριοθέτηση της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) και της υφαλοκρηπίδας και βασίζονται στις αρχές της δικαιοσύνης και της επιείκειας.
Επισημαίνει ότι το μνημόνιο συνιστά σαφή προσβολή των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Αιγύπτου στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη και στην υφαλοκρηπίδα της.
Η Αραβική Δημοκρατία της Αιγύπτου υπενθυμίζει ότι είχε εκφράσει στο παρελθόν την κατηγορηματική αντίθεσή της στο συγκεκριμένο Μνημόνιο Κατανόησης.
Η Αίγυπτος επαναλαμβάνει την απόρριψη του μνημονίου, καθώς και οποιωνδήποτε μέτρων ή ενεργειών που απορρέουν από αυτό και προέρχονται από οποιοδήποτε μέρος, λόγω της αντίθεσής του προς τα αναγνωρισμένα θαλάσσια σύνορα της Αιγύπτου.
Η χώρα επιφυλάσσεται του δικαιώματός της να προστατεύσει τα δικαιώματα που της κατοχυρώνει το διεθνές δίκαιο και να αντιμετωπίσει κάθε απόπειρα παραβίασής τους».
