Το κλίμα επιβαρύνεται από την απόφαση της Ουάσινγκτον να μην παρατείνει την προσωρινή συμφωνία εκεχειρίας, αλλά και από τη μεταστροφή της Τεχεράνης, η οποία δηλώνει ότι προχωρά σε «πλήρως επιθετική» στρατιωτική στάση, καθώς οι διαπραγματεύσεις για τον οριστικό τερματισμό της σύγκρουσης έχουν περιέλθει σε αδιέξοδο.

Brent πάνω από τα 91 δολάρια

Η αντίδραση της αγοράς ήταν άμεση. Το Brent ενισχύθηκε την Τρίτη κατά 62 σεντς, στα 91,49 δολάρια το βαρέλι, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από τις 30 Ιουλίου. Το αμερικανικό WTI κέρδισε 75 σεντς, στα 85,25 δολάρια, αφού νωρίτερα είχε αγγίξει υψηλό από τις 31 Ιουλίου.

Η άνοδος δεν αφορά μόνο τις προσδοκίες για μια πιθανή στρατιωτική κλιμάκωση. Η αγορά τιμολογεί πλέον τον κίνδυνο παρατεταμένων προβλημάτων στη μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου, κυρίως μέσω του Στενού του Ορμούζ, από όπου περνά ένα κρίσιμο τμήμα των παγκόσμιων ενεργειακών ροών.

Οι αναλυτές εκτιμούν ότι όσο παραμένει περιορισμένη η κίνηση των δεξαμενόπλοιων και δεν αποκαθίσταται η εμπιστοσύνη στη ναυσιπλοΐα, το γεωπολιτικό premium θα παραμένει ενσωματωμένο στις τιμές του αργού.

Το «έμφραγμα» στο Ορμούζ

Το μεγαλύτερο μέτωπο ανησυχίας παραμένει το Στενό του Ορμούζ. Οι επιθέσεις σε εμπορικά πλοία έχουν περιορίσει δραματικά τη ναυσιπλοΐα, με την αγορά να φοβάται ότι μια περαιτέρω κλιμάκωση θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρό πλήγμα στις διεθνείς ενεργειακές ροές. Η Reuters επισημαίνει ότι η κίνηση των δεξαμενόπλοιων παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη.

Το Ορμούζ αποτελεί, έτσι, το κεντρικό «βαρόμετρο» για την αγορά πετρελαίου. Κάθε ένδειξη ότι ο διάδρομος θα παραμείνει κλειστός ή θα λειτουργεί υπό καθεστώς υψηλού κινδύνου μεταφράζεται σχεδόν αυτόματα σε υψηλότερες τιμές συμβολαίων.

Παράλληλα, νέα εστία έντασης δημιουργείται στην Ερυθρά Θάλασσα, όπου οι Χούθι έχουν αναλάβει επιθέσεις εναντίον πλοίων, αυξάνοντας το κόστος και το ρίσκο για τη διεθνή ναυσιπλοΐα. Η συνδυασμένη πίεση σε Ορμούζ και Ερυθρά Θάλασσα δημιουργεί ένα ιδιαίτερα δυσμενές περιβάλλον για τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού.

Ο ρόλος του Ομάν και τα «μυστικά» κανάλια Τραμπ

Στο διπλωματικό παρασκήνιο, το Ομάν επιχειρεί να διατηρήσει τον ρόλο του διαμεσολαβητή μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης, ενώ οι επαφές με το Ιράν συνδέονται και με την προσπάθεια επαναφοράς της ασφαλούς ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ.

Ο Ντόναλντ Τραμπ, ωστόσο, έχει καταστήσει σαφές ότι η αμερικανική πλευρά δεν επιδιώκει πλέον την παράταση της προσωρινής συμφωνίας που είχε επιτευχθεί τον Ιούνιο. Παράλληλα, προχώρησε σε ιδιαίτερα σκληρές δηλώσεις για το Ομάν, προειδοποιώντας ακόμη και με στρατιωτική δράση εάν θεωρήσει ότι παρεμποδίζει τους αμερικανικούς στόχους.

Την ίδια στιγμή, πίσω από τη δημόσια αντιπαράθεση φαίνεται να λειτουργούν διαφορετικοί δίαυλοι. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, η κυβέρνηση Τραμπ έχει επιχειρήσει να διατηρήσει παρασκηνιακό κανάλι επικοινωνίας με τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), σε μια προσπάθεια να υπάρξει έστω και έμμεση διπλωματική επαφή με το ισχυρότερο στρατιωτικό κέντρο εξουσίας του Ιράν.

Η ύπαρξη αυτού του back channel αποτελεί μία από τις ελάχιστες ενδείξεις ότι, παρά τη σκληρή ρητορική και τη στρατιωτική κλιμάκωση, εξακολουθεί να υπάρχει κάποιο περιθώριο για διαπραγμάτευση.

Νέα πίεση και από τα αμερικανικά αποθέματα

Στην ανοδική εικόνα συμβάλλουν και τα θεμελιώδη στοιχεία της αγοράς. Η αγορά αναμένει νέα υποχώρηση των αμερικανικών εμπορικών αποθεμάτων αργού και διυλισμένων προϊόντων, εξέλιξη που θα ενίσχυε την εικόνα περιορισμένης προσφοράς και θα έδινε επιπλέον στήριξη στις τιμές.

Έτσι, το πετρέλαιο βρίσκεται αντιμέτωπο με έναν συνδυασμό γεωπολιτικού κινδύνου και περιορισμένης προσφοράς, ο οποίος μπορεί να διατηρήσει την έντονη μεταβλητότητα και τις ανοδικές πιέσεις.

Πάνω από τα 62 ευρώ το φυσικό αέριο

Η ενεργειακή πίεση δεν περιορίζεται στο πετρέλαιο. Οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου έχουν επίσης επιστρέψει σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα. Το ολλανδικό benchmark TTF διαπραγματεύτηκε πάνω από τα 62 ευρώ ανά μεγαβατώρα, κοντά στα υψηλότερα επίπεδα που έχουν καταγραφεί από την έναρξη της νέας ενεργειακής αναταραχής.

Η άνοδος αποδίδεται σε συνδυασμό παραγόντων: υψηλές θερμοκρασίες και αυξημένη ζήτηση για ηλεκτροπαραγωγή, περιορισμοί στην προσφορά από τη Νορβηγία, χαμηλότερη παραγωγή από πυρηνικές και ανθρακικές μονάδες, αλλά και οι περιορισμοί στη μεταφορά LNG μέσω της περιοχής του Ορμούζ.

Η εικόνα στην ελληνική αντλία

Το διεθνές ράλι μεταφέρεται με χρονική υστέρηση και στην ελληνική αγορά καυσίμων. Με βάση τα στοιχεία που παραθέτεις από το Παρατηρητήριο Τιμών Υγρών Καυσίμων για τις 17 Αυγούστου, οι μέσες τιμές διαμορφώνονται ως εξής:

• Αμόλυβδη 95 οκτανίων: 1,998 ευρώ/λίτρο
• Αμόλυβδη 100 οκτανίων: 2,248 ευρώ/λίτρο
• Diesel κίνησης: 1,989 ευρώ/λίτρο
• Υγραέριο κίνησης (Autogas): 0,957 ευρώ/λίτρο

Η εικόνα αυτή δείχνει ότι η ελληνική αγορά βρίσκεται ήδη κοντά ή και πάνω από το ψυχολογικό όριο των 2 ευρώ το λίτρο για βασικές κατηγορίες καυσίμων. Εάν το διεθνές ράλι του αργού συνεχιστεί και παραμείνει υψηλό το γεωπολιτικό ασφάλιστρο, η πίεση στις τιμές της αντλίας αναμένεται να ενταθεί τις επόμενες ημέρες, ανάλογα πάντα με την ισοτιμία ευρώ–δολαρίου και τον χρόνο μετακύλισης των διεθνών τιμών στην ελληνική αγορά.