Μια επιτυχημένη αποστολή την Τρίτη (19/5) θα έφερνε την ανθρωπότητα ένα βήμα πιο κοντά στην κατάκτηση του Άρη. Θα έφερνε επίσης τον Elon Musk πιο κοντά σε μια πιθανή προσωπική απολαβή ύψους 1 τρισεκατομμυρίου δολαρίων (750 δισ. λιρών).
Χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από το Starbase στο Τέξας, επενδυτικοί τραπεζίτες στη Wall Street προσπαθούν να οργανώσουν ένα οικονομικό «άλμα προς το φεγγάρι» για την εταιρεία πυραύλων.
Σύμφωνα με τον Telegraph, ο Μασκ έχει δηλώσει ότι η SpaceX θα μετατρέψει κάποτε την ανθρωπότητα σε διαπλανητικό είδος, αποικίζοντας τον Κόκκινο Πλανήτη. Οι οικονομικές του φιλοδοξίες για την εταιρεία είναι εξίσου εξωπραγματικές.
Η SpaceX αναμένεται να ανακοινώσει επίσημα τα σχέδιά της για δημόσια εγγραφή (IPO) ακόμη και μέσα στην εβδομάδα. Η συμφωνία θα μπορούσε να αποτιμήσει την αυτοκρατορία του Μασκ στο διάστημα μεταξύ 1,75 και 2 τρισεκατομμυρίων δολαρίων.
Η γιγαντιαία εισαγωγή στο χρηματιστήριο προβλέπεται να σπάσει πολλαπλά ρεκόρ. Ο 54χρονος Μασκ επιδιώκει να αντλήσει έως και 75 δισ. δολάρια — σχεδόν τριπλάσιο ποσό από τη μέχρι σήμερα μεγαλύτερη δημόσια εγγραφή όλων των εποχών, εκείνη της κρατικής πετρελαϊκής εταιρείας Saudi Aramco.
Μόλις πριν από λίγους μήνες, η SpaceX αποτιμήθηκε στα 1,25 τρισ. δολάρια, καθώς συγχωνεύθηκε με έναν άλλο βραχίονα της αυτοκρατορίας του Μασκ, την xAI, την εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης του.
Ωστόσο, μέσα στον ενθουσιασμό, υπάρχουν προειδοποιήσεις από επενδυτές ότι η συμφωνία θα δώσει στον απρόβλεπτο δισεκατομμυριούχο απόλυτο έλεγχο της εταιρείας, ενώ παράλληλα θα εκθέσει τα επενδυτικά κεφάλαια σε μια μετοχή με υπερβολικά υψηλή αποτίμηση, που βασίζεται κυρίως στη «λάμψη» του ίδιου του ιδρυτή της.
Όταν η SpaceX δημοσιοποιήσει τελικά το ενημερωτικό της δελτίο, αναμένεται να αποκαλύψει ορισμένους από τους εξαιρετικά φιλόδοξους στόχους του Μασκ για την επιχείρηση — και τις ανταμοιβές που θα λάβει αν τους πετύχει.
Αυτοί περιλαμβάνουν τη δημιουργία μιας αποικίας ενός εκατομμυρίου ανθρώπων στον Άρη, την εκτόξευση δορυφόρων data centers συνολικής ισχύος 100 τεραβάτ και την επίτευξη συνολικής αποτίμησης 7,5 τρισεκατομμυρίων δολαρίων.
Αν επιτευχθούν όλοι αυτοί οι στόχοι, η SpaceX θα ανταμείψει τον Μασκ με έως και 260 εκατομμύρια μετοχές της εταιρείας. Ειδικοί σε θέματα αμοιβών στελεχών και αναλυτές δήλωσαν στη Telegraph ότι αυτό θα μπορούσε να του αποφέρει μετοχικά δικαιώματα αξίας έως και 1 τρισ. δολαρίων.
Ο Έρικ Χόφμαν, της εταιρείας συμβούλων αμοιβών στελεχών Farient Advisors, δήλωσε ότι «είναι ασφαλές να πούμε πως η αξία θα κυμαίνεται κάπου μεταξύ 500 δισ. και 1 τρισ. δολαρίων», αν και «η δυσκολία αυτών των στόχων είναι πρωτοφανής».
Πρόσθεσε: «Ήταν ένας ηράκλειος άθλος να σταλούν τέσσερις άνθρωποι πίσω από τη σκοτεινή πλευρά της Σελήνης σε ένα ταξίδι 11 ημερών. Η SpaceX θα χρειαζόταν να στείλει 1.000 πλοία, το καθένα με 1.000 ανθρώπους, στον Άρη — ένα ταξίδι διάρκειας ενός έτους — για να πετύχει τον στόχο του ενός εκατομμυρίου κατοίκων».
Στην ιστοσελίδα της, η SpaceX αναφέρει ότι η αυτάρκης πόλη της στον Άρη θα απαιτήσει «εκατομμύρια τόνους φορτίου» να μεταφερθούν στον Κόκκινο Πλανήτη, με περισσότερες από 10 εκτοξεύσεις Starship την ημέρα κατά τη σύντομη περίοδο πλανητικής ευθυγράμμισης που ανοίγει μία φορά κάθε δύο χρόνια. Κάθε πλοίο που τελικά θα κάνει το ταξίδι προς τον Άρη θα χρειάζεται δεκάδες αποστολές ανεφοδιασμού από τη Γη για να γεμίσει καύσιμα για την πολύμηνη πτήση του.
Η SpaceX έχει δηλώσει ότι «χιλιάδες Starships θα μεταφέρουν τελικά πλήρωμα και εξοπλισμό» στον γειτονικό πλανήτη της Γης. Η εταιρεία έχει αναφέρει ότι θα ξεκινήσει εξερευνητικές αποστολές προς τον Άρη το 2030.
Ο Μασκ είχε κάποτε υποσχεθεί μια μη επανδρωμένη αποστολή στον Άρη έως το 2022. Μέχρι στιγμής, πέντε από τις 11 δοκιμαστικές αποστολές έχουν καταλήξει σε ολική ή μερική αποτυχία.
Ενόψει της δημόσιας εγγραφής, ο Κρις Κουίλτι, της εταιρείας ανάλυσης διαστημικών δραστηριοτήτων Quilty Analytics, σημείωσε ότι μέχρι σήμερα δεν έχουν δοθεί λεπτομέρειες για το πώς η SpaceX θα χρηματοδοτήσει μια αποικία στον Άρη.
«Τα τελευταία 20 χρόνια, η αποικία στον Άρη ήταν ο λόγος που δεν ήθελε να εισαχθεί στο χρηματιστήριο — δεν ήθελε να χρειάζεται να δικαιολογεί αυτές τις δαπάνες», είπε.
Πέρα από την αποστολή στον Άρη, η δημόσια εγγραφή της SpaceX αναμένεται να προκαλέσει ένα κύμα δαπανών εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Στα σχέδια της εταιρείας περιλαμβάνεται η κατασκευή του μεγαλύτερου εργοστασίου μικροτσίπ στον κόσμο, με την ονομασία Terafab, που θα μπορούσε να κοστίσει έως και 119 δισ. δολάρια. Έχει επίσης συμφωνήσει σε δικαίωμα εξαγοράς της Cursor, μιας εταιρείας AI coding, για ποσό που μπορεί να φτάσει τα 60 δισ. δολάρια. Αυτά έρχονται να προστεθούν στο εκτιμώμενο κόστος των 15 δισ. δολαρίων του προγράμματος Starship, σύμφωνα με το Reuters, καθώς και στα επιπλέον δισεκατομμύρια που δαπανώνται για το Starlink.
Εκτός από τον Άρη, ο Μασκ έχει δηλώσει ότι η SpaceX θα επιχειρήσει να εκτοξεύσει ένα εκατομμύριο δορυφόρους που θα σχηματίσουν ένα τεράστιο διαστημικό data center τεχνητής νοημοσύνης, καλύπτοντας ολόκληρο τον πλανήτη. Αναλυτές της Moffett Nathanson υπολόγισαν ότι αυτό θα μπορούσε να κοστίζει έως και 5 τρισ. δολάρια ετησίως. Για σύγκριση, το ετήσιο ΑΕΠ των ΗΠΑ είναι περίπου 30 τρισ. δολάρια.
Σύμφωνα με πληροφορίες, οι πρώτες συναντήσεις αναλυτών με τη SpaceX επικεντρώθηκαν περισσότερο στις φιλοδοξίες της στην τεχνητή νοημοσύνη και στα data centers στο διάστημα παρά στον βασικό τομέα εκτόξευσης πυραύλων, καθώς οι τραπεζίτες της προσπαθούσαν να εκμεταλλευτούν τη χρηματιστηριακή φρενίτιδα γύρω από την AI.
Με τον Μασκ στο τιμόνι και τον αποικισμό του Άρη να διακυβεύεται, η δημόσια εγγραφή αναμένεται να προκαλέσει φρενίτιδα ενδιαφέροντος από μικροεπενδυτές. Έως και το 30% της προσφοράς, δηλαδή περίπου 22 δισ. δολάρια, θα διατεθεί σε ιδιώτες επενδυτές — πολλοί από αυτούς θαυμαστές του Μασκ. Συνήθως, μόνο περίπου το 5% μιας IPO διατίθεται στο ευρύ κοινό.
Ο Ντάνκαν Φέρις, αναλυτής στην επενδυτική πλατφόρμα Freetrade, δήλωσε ότι αυτή η ομάδα υποστηρικτών του Μασκ μπορεί να κάνει «τις πρώτες ημέρες διαπραγμάτευσης πιο ασταθείς και συναισθηματικά φορτισμένες».
Ορισμένοι επενδυτές προειδοποίησαν επίσης για πιθανά «κόκκινα σημαιάκια» στη γιγαντιαία συμφωνία, που θα μπορούσαν να πιέσουν τις αγορές.
Αμερικανικά συνταξιοδοτικά ταμεία του δημόσιου τομέα, που διαχειρίζονται συλλογικά αποταμιεύσεις ύψους 1 τρισ. δολαρίων, προειδοποίησαν την περασμένη εβδομάδα ότι η συμφωνία δίνει στον Μασκ ένα «ακραίο» επίπεδο ελέγχου, καθιστώντας τον πρακτικά αδύνατο να απολυθεί και αφήνοντας τους μετόχους χωρίς άλλη επιλογή παρά να αποδέχονται τις ιδιοτροπίες του.
Εκπρόσωπος της ακτιβιστικής ομάδας μετόχων Ekō δήλωσε: «Ο Μασκ δεν μπορεί να λογοδοτήσει, δεν μπορεί ποτέ να απομακρυνθεί και δεν υπάρχουν όρια σε αμοιβές πολλών τρισεκατομμυρίων δολαρίων.
»Τα βρετανικά επενδυτικά ταμεία θα έπρεπε να κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου. Αυτή η συμφωνία παγιώνει μια δομή διακυβέρνησης όπου ο Μασκ είναι ουσιαστικά άτρωτος, αφήνοντας όλο το ρίσκο στους μετόχους ενώ εκείνος διατηρεί απόλυτο έλεγχο».
Ο Γκόρντον Τζόνσον, ιδρυτής της GLJ Research, πρόσθεσε: «Πρόκειται για την πιο επιθετικά αποτιμημένη mega-IPO στη σύγχρονη ιστορία των αγορών. Το σχέδιο αμοιβών είναι δομημένο έτσι ώστε να εδραιώνει τον ιδρυτή, αντί να ευθυγραμμίζεται με τα συμφέροντα των δημόσιων μετόχων, και η αρχιτεκτονική διακυβέρνησης είναι η πιο μονόπλευρη από οποιαδήποτε εταιρεία έχει εισαχθεί σε αυτή την κλίμακα».
Άλλοι επενδυτές επεσήμαναν επίσης ότι μια αλλαγή κανόνων στο Nasdaq θα επιτρέψει στη SpaceX να ενταχθεί στον δείκτη blue-chip μέσα σε μόλις 15 ημέρες, αντί για αρκετούς μήνες. Αυτή η επιτάχυνση θα αναγκάσει παθητικά επενδυτικά κεφάλαια που ακολουθούν δείκτες να αγοράσουν τη μετοχή της, ενισχύοντας περαιτέρω την ήδη διογκωμένη αποτίμησή της. Τα κεφάλαια αυτά θα αγοράσουν μετοχές πριν λήξουν οι περίοδοι δέσμευσης (lock-up) των insiders, επιτρέποντάς τους να ρευστοποιήσουν.
Ο Κουίλτι σημείωσε ότι και άλλες μετοχές διαστημικών εταιρειών έχουν ήδη εκτοξευθεί φέτος — ή έχουν «τρελαθεί εντελώς» — λόγω του ενθουσιασμού γύρω από τη συμφωνία της SpaceX.
Παραμένει ασαφές αν αυτή η δυναμική μπορεί να διατηρηθεί.
Αν το Starship καταφέρει μια επιτυχημένη εκτόξευση αυτή την εβδομάδα, θα θεωρηθεί από τους οπαδούς της SpaceX ως ένδειξη ότι ο «πύραυλος» της IPO του Μασκ είναι έτοιμος για απογείωση. Και ακόμη κι αν αποτύχει, δύσκολα θα επαναφέρει τους φανατικούς θαυμαστές του πίσω στη Γη.
