Σύμφωνα με το Reuters, η αλλαγή αυτή αντανακλά μια ευρύτερη προσπάθεια στην Ευρώπη για την ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας στην άμυνα και στις κρίσιμες τεχνολογίες, καθώς οι κυβερνήσεις ανταποκρίνονται στη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, στις εντάσεις με την Κίνα και στην αβεβαιότητα σχετικά με τις μελλοντικές δεσμεύσεις ασφαλείας των ΗΠΑ.
Για την Ιταλία, της οποίας ο διαστημικός τομέας είναι γνωστός για την εξειδικευμένη τεχνογνωσία του, αλλά εξακολουθεί να κυριαρχείται από μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, το ερώτημα είναι εάν οι εταιρείες μπορούν να αποκτήσουν το μέγεθος και την οικονομική ισχύ που απαιτούνται για να ανταγωνιστούν για μεγάλες συμβάσεις, χωρίς να χάσουν την ευελιξία που τις έκανε επιτυχημένες.
Στελέχη του κλάδου αναφέρουν ότι η περιορισμένη πρόσβαση σε κεφάλαια παραμένει σημαντικό εμπόδιο.
«Στην Ιταλία λέγαμε παλαιότερα ότι “το μικρό είναι όμορφο”, αλλά αυτό δεν ισχύει», δήλωσε στο Reuters ο Alessandro Franzoni, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας οπτικών οργάνων Officina Stellare.
Οι πελάτες θέλουν περισσότερα εξαρτήματα
Η Leonardo, η μεγαλύτερη αεροδιαστημική και αμυντική εταιρεία της Ιταλίας, δήλωσε ότι τα νέα έργα απαιτούν ολοκληρωμένες τεχνολογικές δυνατότητες, βιομηχανική αξιοπιστία και ικανότητα διαχείρισης αυξανόμενης πολυπλοκότητας.
«Κατά την επιλογή και την ανάπτυξη της εφοδιαστικής της αλυσίδας, ο όμιλος προτιμά προμηθευτές που διαθέτουν ισχυρή τεχνογνωσία, παραγωγική ικανότητα, ανθεκτικότητα και επιχειρησιακή συνέχεια», δήλωσε εκπρόσωπος της εταιρείας.
Η Qascom, που ειδικεύεται στη δορυφορική πλοήγηση και την κυβερνοασφάλεια, δήλωσε ότι οι πελάτες πλέον αναμένουν από τους προμηθευτές να παρέχουν προϊόντα, υλικό και βιομηχανικές δυνατότητες και όχι μόνο τεχνογνωσία μηχανικής.
«Πρέπει να αναπτυχθείς, γιατί το να παραμένεις μικρός δεν λειτουργεί», δήλωσε ο συνιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος Alessandro Pozzobon στο Reuters.
Κομβικά πλεονεκτήματα
Η πίεση έχει ενταθεί καθώς ο ευρωπαϊκός διαστημικός τομέας συνδέεται στενότερα με τις προτεραιότητες της άμυνας και της ασφάλειας.
Η ενίσχυση της άμυνας στην Ευρώπη και η αυξανόμενη ζήτηση για τεχνολογίες διττής χρήσης, οι οποίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν τόσο για πολιτικούς όσο και για στρατιωτικούς σκοπούς, έχουν αυξήσει τη σημασία μιας ανθεκτικής βιομηχανικής ικανότητας.
Η άνοδος της SpaceX του Elon Musk έχει επίσης αναδείξει τα πλεονεκτήματα του μεγέθους, της καθετοποίησης και της πρόσβασης σε κεφάλαια που διαθέτουν οι μεγαλύτεροι παίκτες του κλάδου.
«Βλέπω μια τάση προς τη συγκέντρωση, η οποία οδηγείται από την αγορά», δήλωσε ο Giuseppe Acierno, πρόεδρος του αεροδιαστημικού κόμβου DTA στην Απουλία της νότιας Ιταλίας. «Είναι μια τάση που θα πρέπει να υποστηριχθεί».
Ο Renato Panesi, επικεφαλής εμπορικής ανάπτυξης της ιταλικής εταιρείας διαστημικών logistics D-Orbit, δήλωσε ότι η Ευρώπη παραμένει σε μειονεκτική θέση λόγω του κατακερματισμού των προγραμμάτων και της ασθενέστερης πρόσβασης σε ιδιωτική χρηματοδότηση σε σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ωστόσο, η ενοποίηση ενέχει κινδύνους. Η Qascom δήλωσε ότι μεγάλο μέρος του κατακερματισμού της Ιταλίας αντανακλά βαθιά τεχνολογική εξειδίκευση, με μικρότερες εταιρείες να κατέχουν ανταγωνιστικές θέσεις διεθνώς στους τομείς της πλοήγησης, της κυβερνοασφάλειας και των προηγμένων επικοινωνιών.
Η πρόκληση, σύμφωνα με στελέχη του κλάδου, είναι να δημιουργηθεί μεγαλύτερη κλίμακα χωρίς να θυσιαστεί η καινοτομία.
Χρηματοδότηση για τους επόμενους πρωταθλητές
Η δημιουργία μεγαλύτερων εταιρειών θα απαιτήσει χρηματοδότηση.
Τον Ιούλιο, η Intesa Sanpaolo, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος εγκαινίασαν ένα πρόγραμμα που αναμένεται να παρέχει έως και 300 εκατ. ευρώ σε χρηματοδότηση για μικρομεσαίες επιχειρήσεις του αεροδιαστημικού κλάδου.
«Για πάρα πολλές μικρομεσαίες επιχειρήσεις του διαστημικού τομέα, το εμπόδιο στην ανάπτυξη δεν είναι η τεχνολογία αλλά η πρόσβαση σε κεφάλαια», δήλωσε ο γενικός διευθυντής του ESA Josef Aschbacher.
Η ιταλική Διυπουργική Επιτροπή για τις Πολιτικές Έρευνας στον Τομέα του Διαστήματος και της Αεροδιαστημικής εκτιμά ότι ο αεροδιαστημικός τομέας της χώρας θα λάβει έως το 2028 επενδύσεις και χρηματοδότηση προγραμμάτων ύψους 7,8 δισ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων 3,5 δισ. ευρώ που συνδέονται με τη συμμετοχή της Ιταλίας στα προγράμματα του ESA.
Για ορισμένες εταιρείες, οι εξαγορές έχουν γίνει ο ταχύτερος δρόμος για την επίτευξη του μεγέθους που πλέον απαιτούν οι πελάτες.
Η Officina Stellare συγχωνεύθηκε τον Ιούνιο με την Global Aerospace Technologies Group, δημιουργώντας μια πλατφόρμα στον τομέα της αεροδιαστημικής και της άμυνας με ανεκτέλεστο υπόλοιπο παραγγελιών 192 εκατ. ευρώ σε pro forma βάση.
Ο Franzoni δήλωσε ότι η συμφωνία σχεδιάστηκε για να συνδυάσει συμπληρωματικές τεχνολογίες, να ενισχύσει την καθετοποίηση και να διευρύνει την προσφορά του ομίλου.
«Βλέπω τώρα μια ευκαιρία, κυρίως στην Ιταλία, για περαιτέρω συγκέντρωση. Αναζητούμε συνέργειες σε επίπεδο τεχνολογίας και παραγωγής», δήλωσε.
Η Officina Stellare ενίσχυσε αυτή τη στρατηγική τον Ιούλιο μέσω της εξαγοράς της εταιρείας ηλεκτροκινητήρων Mavel.
Η D-Orbit έχει επίσης επεκταθεί μέσω εξαγορών, αποκτώντας την εταιρεία παρατήρησης της Γης Planetek, πριν αντλήσει νέα κεφάλαια για τη χρηματοδότηση περαιτέρω συμφωνιών.
«Ο οδηγός της στρατηγικής μας για συγχωνεύσεις και εξαγορές είναι η απόκτηση πρόσθετων δυνατοτήτων και υπηρεσιών που μπορούμε να προσφέρουμε σε κρατικούς, αμυντικούς και εμπορικούς φορείς εκμετάλλευσης δορυφόρων», δήλωσε ο Panesi.
Οι πρόσφατες συμβάσεις φαίνεται να αντικατοπτρίζουν αυτή τη μετατόπιση. Η Officina Stellare εξασφάλισε αυτόν τον μήνα σύμβαση ύψους 6,5 εκατ. ευρώ από τη Leonardo για τερματικά οπτικών επικοινωνιών και άλλη μία, αξίας άνω των 7 εκατ. ευρώ, από την Ιταλική Διαστημική Υπηρεσία για πρόγραμμα παρατήρησης της Γης.
Η εταιρεία δήλωσε ότι οι συμφωνίες καταδεικνύουν την ικανότητά της να περάσει από την ανάπτυξη τεχνολογίας στην παράδοση ολοκληρωμένων συστημάτων σε βιομηχανική κλίμακα.
Για τα στελέχη του κλάδου, το ερώτημα πλέον δεν είναι εάν οι διαστημικές εταιρείες της Ιταλίας χρειάζεται να αναπτυχθούν.
Είναι εάν ένας κλάδος που έχει χτιστεί πάνω σε εξειδικευμένες μικρομεσαίες επιχειρήσεις μπορεί να εξασφαλίσει το κεφάλαιο και το μέγεθος που απαιτούνται για να ανταγωνιστεί σε μια ευρωπαϊκή αγορά που αλλάζει, προτού το κάνουν για λογαριασμό του οι ανταγωνιστές ή οι ξένοι αγοραστές.
