Η AEGEAN, ουσιαστικά, σχεδιάζει άμυνες και προετοιμάζεται για ένα δύσκολο χειμώνα. Με τα σημερινά δεδομένα, δεν σχεδιάζει αύξηση χωρητικότητας το 2027. Αντίθετα, θα επανεξετάζει συχνότερα το δίκτυό της, θα κόβει χωρητικότητα όπου δεν βγαίνουν τα οικονομικά και θα αφήσει να αποχωρήσουν τα παλαιότερα αεροσκάφη του στόλου.
Την ίδια στιγμή, όμως, δεν κλείνει την πόρτα στην επιθετική κίνηση όπου αυτή απαιτείται. Η ισχυρή ρευστότητα, ο αυξανόμενος αριθμός αεροσκαφών νέας γενιάς και η σταδιακή επίλυση του προβλήματος με τους κινητήρες Pratt & Whitney δημιουργούν στην AEGEAN τα περιθώρια να υπερασπιστεί τη θέση της στην αγορά — αλλά και να αναζητήσει ευκαιρίες που μπορεί να εμφανιστούν μέσα στην κρίση.
Από το +7%-9% στο «μηδέν»
Η αλλαγή στρατηγικής είναι σημαντική αν συγκριθεί με τον αρχικό σχεδιασμό της χρονιάς. Στις αρχές του 2026 η AEGEAN είχε καθοδηγήσει την αγορά για αύξηση των ASK κατά 7%-9% στο σύνολο του έτους και περίπου 6% το καλοκαίρι. Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, η απότομη αύξηση του jet fuel και οι ανησυχίες για τη ζήτηση ανάγκασαν τη διοίκηση να αναθεωρήσει σημαντικά τα σχέδιά της.
Για το τέταρτο τρίμηνο, έτσι, η χωρητικότητα δεν θα αυξηθεί ουσιαστικά. Τα ASK αναμένεται να κινηθούν μεταξύ -1% και +1%, ενώ οι αποφάσεις θα λαμβάνονται με πολύ μεγαλύτερη συχνότητα, ακόμη και σε εβδομαδιαία βάση.
«Η στάση μας απέναντι στη χωρητικότητα πρέπει να είναι εντελώς διαφορετική», είναι ουσιαστικά το μήνυμα της διοίκησης.
Και αυτό δεν αφορά μόνο το τέλος της φετινής χρονιάς. Εφόσον οι σημερινές συνθήκες παραμείνουν, η AEGEAN δεν αναμένει αύξηση των ASK ούτε το 2027.
Το jet fuel ανατρέπει την εξίσωση
Στην καρδιά της αλλαγής βρίσκεται το κόστος των καυσίμων. Οι τιμές του jet fuel βρίσκονται σήμερα περίπου 100% υψηλότερα σε σχέση με την αρχή της χρονιάς, ενώ η διοίκηση θεωρεί πιθανό να παραμείνουν σημαντικά αυξημένες για τα επόμενα δύο ή τρία τρίμηνα.
Ιδιαίτερα, για τις αεροπορικές εταιρείες μικρών και μεσαίων αποστάσεων η εξίσωση είναι ιδιαίτερα δύσκολη. Τα καύσιμα αντιστοιχούν περίπου στο 20%-22% του κόστους και, μέχρι στιγμής, δεν υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι οι αυξήσεις των ναύλων μπορούν να απορροφήσουν το σύνολο της επιβάρυνσης.
Η AEGEAN εκτιμά ότι η αγορά θα οδηγηθεί αναπόφευκτα σε σταδιακή μείωση χωρητικότητας. Ήδη οι αερομεταφορείς περιόρισαν κατά περίπου 1,5%-2% τα αρχικά σχέδια για το καλοκαίρι, ενώ για τον χειμώνα οι περικοπές αναμένεται να είναι μεγαλύτερες.
Ενδεικτικό είναι ότι η προγραμματισμένη χωρητικότητα της αγοράς για το τέταρτο τρίμηνο εμφανίζεται σήμερα αυξημένη μόλις κατά περίπου 2%, έναντι αρχικού σχεδιασμού για αύξηση της τάξης του 10%.
«Μας περιμένει λοιπόν ένας δύσκολος χειμώνας» ανέφερε χαρακτηριστικά η διοίκηση.
Η πορεία
Το σημαντικότερο στοιχείο, πάντως, είναι η διοίκηση προαναγγέλλει συχνότερες αναθεωρήσεις του δικτύου, μειώσεις συχνοτήτων σε ορισμένα δρομολόγια και πιθανές προσαρμογές ναύλων. Στόχος είναι να διατηρηθεί η οικονομική απόδοση κάθε πτήσης σε ένα περιβάλλον όπου το κόστος έχει αλλάξει δραματικά. Και η επιλογή αυτή γίνεται ευκολότερη χάρη στον στόλο.
Η AEGEAN έχει ήδη παραλάβει 43 αεροσκάφη νέας γενιάς, ενώ φέτος πέταξαν 33 neo έναντι 26 πέρυσι. Παράλληλα, το πρόβλημα με τους κινητήρες Pratt & Whitney φαίνεται να υποχωρεί σταδιακά.
Στην κορύφωση του προβλήματος, μεταξύ Φεβρουαρίου και Απριλίου, έως και 14-15 αεροσκάφη παρέμεναν καθηλωμένα. Ο αριθμός περιορίστηκε περίπου στα 10 το καλοκαίρι και η διοίκηση αναμένει περαιτέρω αποκλιμάκωση, με στόχο έως το τέλος του 2027 να μην υπάρχει κανένα αεροσκάφος καθηλωμένο για τον συγκεκριμένο λόγο.
Φεύγουν τα παλιά, έρχονται τα νέα
Η αλλαγή της στρατηγικής αποτυπώνεται και στη διαχείριση του στόλου.Η AEGEAN είχε αναγκαστεί τα προηγούμενα χρόνια να παρατείνει μισθώσεις παλαιότερων ceo, προκειμένου να αντιμετωπίσει τις απώλειες χωρητικότητας από τα καθηλωμένα neo.
Τώρα η κατάσταση αντιστρέφεται. Περίπου επτά ceo αναμένεται να αποχωρήσουν μέσα στον επόμενο χρόνο και ακόμη πέντε έως επτά τον αμέσως επόμενο, καθώς η εταιρεία δεν επιθυμεί να παρατείνει τις συγκεκριμένες μισθώσεις.
Ο λόγος δεν είναι μόνο στρατηγικός αλλά και οικονομικός. Με τις σημερινές τιμές καυσίμων, το πλεονέκτημα κόστους των αεροσκαφών νέας γενιάς γίνεται ολοένα μεγαλύτερο.
ΚΜε τις νέες παραλαβές, μάλιστα, τα περίπου δέκα καθηλωμένα neo που αναμένεται να επιστρέψουν σταδιακά σε λειτουργία και τις νέες παραδόσεις των επόμενων ετών, η εταιρεία εκτιμά ότι έως το τέλος του 2028 θα διαθέτει περισσότερα αεροσκάφη ακόμη και αν αφήσει όλα τα παλαιότερα ceo να αποχωρήσουν.
Ισχυρός ισολογισμός για δύσκολους καιρούς
Το μεγάλο πλεονέκτημα της AEGEAN στην παρούσα συγκυρία, πάντως, είναι ο ισολογισμός της. Τα διαθέσιμα διαμορφώθηκαν στα 956 εκατ. ευρώ, περίπου 100 εκατ. ευρώ υψηλότερα από πέρυσι και ουσιαστικά στα επίπεδα του τέλους του 2025.
Και αυτό παρά την αποπληρωμή ομολόγου ύψους 200 εκατ. ευρώ τον Μάρτιο και την καταβολή μερίσματος στους μετόχους.
Οι συνολικές χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις ανέρχονται σε περίπου 1,6 δισ. ευρώ, με περίπου 87% να βρίσκεται σε σταθερό επιτόκιο. Η δομή αυτή λειτουργεί ως σημαντικό «μαξιλάρι» σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος χρήματος παραμένει παράγοντας αβεβαιότητας.
Η διοίκηση γνωρίζει ότι η ισχυρή ρευστότητα δεν αποτελεί απλώς εργαλείο άμυνας. Σε μια αγορά που δοκιμάζεται, μπορεί να αποτελέσει και εργαλείο επίθεσης.
«Εάν δεχθούμε επίθεση, θα υπερασπιστούμε τη θέση μας»
Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο ενδιαφέρον μήνυμα του κ. Βασιλάκη. Η AEGEAN δεν επιθυμεί να αυξήσει τη χωρητικότητά της σε μια αγορά όπου το κόστος καυσίμων πιέζει τα περιθώρια. Δεν πρόκειται όμως να επιτρέψει στους ανταγωνιστές της να εκμεταλλευθούν την αυτοσυγκράτησή της για να κερδίσουν στρατηγικό έδαφος.
Εάν οι ανταγωνιστές κινηθούν επιθετικά, η AEGEAN δηλώνει ότι διαθέτει τη δυνατότητα να υπερασπιστεί τα δρομολόγια, τα slots και το μερίδιό της. «Εάν προκληθούμε, θα υπερασπιστούμε τη θέση μας», ήταν το μήνυμα.
Η διαφορά είναι ότι αυτή τη φορά η εταιρεία δεν μπαίνει στη μάχη από θέση ανάγκης. Διαθέτει υψηλότερη αναλογία αεροσκαφών νέας γενιάς, ισχυρή ρευστότητα και μεγαλύτερη ευελιξία στη διαχείριση της χωρητικότητας.
Στροφή στο premium προϊόν
Παράλληλα με την περιστολή της ποσότητας, η AEGEAN επενδύει στην ποιότητα. Τα A321LR που αρχίζουν να εντάσσονται στον στόλο από το πρώτο ή δεύτερο τρίμηνο του 2027 δεν αντιμετωπίζονται μόνο ως αεροσκάφη μεγαλύτερης εμβέλειας. Αποτελούν μέρος της στρατηγικής για αναβάθμιση του προϊόντος και προσέλκυση του πιο ανθεκτικού τμήματος της ζήτησης.
Η διοίκηση βλέπει ότι οι πελάτες υψηλότερης αξίας, οι οποίοι ταξιδεύουν συχνότερα και αναζητούν καλύτερη εμπειρία, εμφανίζονται λιγότερο ευάλωτοι στις μακροοικονομικές πιέσεις.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται τα δύο νέα lounges και η διεύρυνση του Miles+Bonus. Η λογική είναι πλέον περισσότερο «quality over quantity»: λιγότερη πίεση για αύξηση θέσεων και μεγαλύτερη έμφαση στην απόδοση κάθε επιβάτη και κάθε δρομολογίου.
Η ανθεκτικότητα της ζήτησης δίνει ανάσα
Παρά τις αναταράξεις, η εικόνα της ζήτησης δεν είναι αποθαρρυντική.
Στο πρώτο εξάμηνο η AEGEAN μετέφερε 7,8 εκατ. επιβάτες, αυξημένους κατά 3%, ενώ τα έσοδα έφτασαν τα 817 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 4%.
Το EBITDA υποχώρησε στα 145 εκατ. ευρώ, ενώ σε επίπεδο καθαρών αποτελεσμάτων καταγράφηκε ζημία 3,3 εκατ. ευρώ, έναντι κερδών 48 εκατ. ευρώ πέρυσι.
Η εικόνα, ωστόσο, βελτιώνεται όταν εξετάζεται το δεύτερο και το τρίτο τρίμηνο. Στο β΄ τρίμηνο, παρά τις ακυρώσεις δρομολογίων στη Μέση Ανατολή και την εκτίναξη του κόστους καυσίμων, τα έσοδα αυξήθηκαν περίπου 3% και η εταιρεία παρέμεινε κερδοφόρα.
Στο γ΄ τρίμηνο, μέχρι το τέλος Αυγούστου, οι επιβάτες αυξάνονταν λίγο κάτω από 5%, έναντι αύξησης μόλις 2%-2,5% στα ASK.
Η εικόνα αυτή δείχνει ότι η ζήτηση παραμένει αρκετά ανθεκτική και ότι η εταιρεία μπορεί να αυξάνει την κίνηση χωρίς αντίστοιχη αύξηση της προσφερόμενης χωρητικότητας.
Το στοίχημα δεν είναι η κρίση, αλλά η επόμενη μέρα
Η AEGEAN μπαίνει έτσι σε μια περίοδο που θυμίζει περισσότερο διαχείρισης κρίσης παρά φάση ανάπτυξης. Κι έτσι, το 2027 αναμένεται να είναι χρονιά εξορθολογισμού, με λιγότερη έμφαση στην αύξηση του δικτύου, περισσότερη στην αποδοτικότητα, στην ποιότητα, στην εκπαίδευση των ανθρώπων και στην απόδοση των επενδύσεων.
Ταυτόχρονα, η διοίκηση θέλει να αφαιρέσει δραστηριότητες που δεν έχουν οικονομικό νόημα, να ενισχύσει εκείνες που έχουν μεγαλύτερη αξία και να διατηρήσει επαρκή οικονομική και επιχειρησιακή ισχύ ώστε, όταν αλλάξει ο κύκλος, να μπορεί να επιστρέψει στην ανάπτυξη από καλύτερη θέση. Όμως, η ΑEGEAN δεν βλέπει την κρίση μόνο ως περίοδο άμυνας. Τη βλέπει ως περίοδο αναδιάταξης της αγοράς.
«Όπως συμβαίνει πάντα στις κρίσεις, πιστεύω ότι θα υπάρξουν ευκαιρίες να βελτιώσουμε τη θέση μας πριν τελειώσει η κρίση, είτε στον στόλο, είτε στα δρομολόγια,, είτε με άλλους τρόπους», ανέφερε.
Η AEGEAN έχει ζήσει ξανά τέτοιους κύκλους. «Κάθε πέντε χρόνια περίπου έχουμε μία», είπε ο κ. Βασιλάκης, εκτιμώντας ότι η σημερινή κρίση δεν έχει —τουλάχιστον μέχρι τώρα— τη σφοδρότητα της πανδημίας. Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι απλώς να περάσει η εταιρεία τον δύσκολο χειμώνα.
