Η βασική φιλοσοφία του προγράμματος, παρουσιάστηκε σε εκδήλωση την Τρίτη 29/9 και όπως αναφέρθηλε σχοχεύει να δώσει στους ανθρώπους της αγροδιατροφής γνώσεις που μπορούν να μεταφραστούν σε καθημερινές επιχειρηματικές αποφάσεις. Από τον οικονομικό σχεδιασμό και την κοστολόγηση έως τις πωλήσεις, την επικοινωνία, τις συνεργασίες και την αξιοποίηση της τεχνολογίας.
Το κενό των επιχειρηματικών γνώσεων
Τα στοιχεία του πρώτου κύκλου δείχνουν ότι το κενό δεν βρίσκεται απαραίτητα στην παραγωγή, αλλά συχνά στη διαχείριση της επιχείρησης.
Το 70,8% των συμμετεχόντων δήλωσε ότι δεν γνώριζε θέματα οικονομικής διαχείρισης, βιωσιμότητας και οικονομικού σχεδιασμού, ενώ το 98,1% δεν είχε δημιουργήσει μέχρι τότε επιχειρηματικό ή οικονομικό πλάνο.
Μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος, το 97,2% δήλωσε ότι γνωρίζει καλύτερα πώς να δημιουργήσει ένα επιχειρηματικό πλάνο. Το 94,2% ανέφερε ότι απέκτησε καλύτερη γνώση για τη δημιουργία επιτυχημένων καμπανιών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ενώ το 90,4% δήλωσε ότι έχει πλέον καλύτερη εικόνα για την ανάπτυξη νέων συνεργασιών.
Συνολικά, το 97,1% των συμμετεχόντων απάντησε ότι απέκτησε πρακτικές γνώσεις χρήσιμες για τα επόμενα επαγγελματικά ή επιχειρηματικά του βήματα.
Οι αριθμοί έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον και ως προς το προφίλ των συμμετεχόντων. Το 64% ήταν γυναίκες, ενώ το 59,5% ήταν νέοι ηλικίας 18 έως 29 ετών, γεγονός που δείχνει ότι σημαντικό μέρος της ζήτησης για επιχειρηματική εκπαίδευση έρχεται από νεότερους ανθρώπους που αναζητούν τρόπους να μπουν ή να παραμείνουν στον κλάδο.
«Δεν μας ενδιαφέρουν οι θεωρητικές γνώσεις, γιατί όταν θέλεις να χτίσεις μια επιχείρηση δεν μπορείς να ακούσεις θεωρίες», σημείωσε η ιδρύτρια της Wise Greece, Μελίνα Ταπραντζή (σσ. στο κέντρο της κεντρικής φωτ.).
Η ίδια εξήγησε ότι ο σχεδιασμός του Farm Food Future προέκυψε μέσα από την άμεση επαφή της Wise Greece με μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις και παραγωγούς. Η οργάνωση συνεργάζεται σήμερα με 100 μικρούς παραγωγούς και περισσότερα από 2.500 προϊόντα, έχοντας από το 2013 εικόνα των δυσκολιών που αντιμετωπίζει η μικρή επιχειρηματικότητα στην προσπάθεια να οργανωθεί, να αναπτυχθεί και να ανοίξει νέες αγορές.
Από την παραγωγή στη διοίκηση
Για πολλές μικρές επιχειρήσεις, το πρόβλημα ξεκινά ακριβώς από το γεγονός ότι ο επιχειρηματίας είναι ταυτόχρονα παραγωγός, πωλητής, υπεύθυνος marketing, διανομέας και οικονομικός διαχειριστής.
Αυτή την πραγματικότητα περιέγραψε ο Δημήτρης Μητράκος της Yamas (σσ. δεύτερος από δεξιά στην κεντρική φωτ.), αναφερόμενος στην εμπειρία του ως μέντορας. Όπως σημείωσε, συνάντησε ανθρώπους με καλές ιδέες και διάθεση να προχωρήσουν, αλλά και με κενά σε βασικές επιχειρηματικές γνώσεις.
Ακριβώς αυτή την πολυπλοκότητα επιχειρεί να αντιμετωπίσει το πρόγραμμα, συνδέοντας την παραγωγή με τις δεξιότητες που απαιτούνται για τη λειτουργία μιας επιχείρησης.
Το εκπαιδευτικό υλικό καλύπτει θέματα όπως η δημιουργία επιχειρηματικού σχεδίου, η οικονομική διαχείριση, η προβολή και οι πωλήσεις, τα social media, η ανάπτυξη συνεργασιών, η τεχνολογία και η περιβαλλοντική βιωσιμότητα.
Το mentoring ως επιχειρηματικό «δίχτυ ασφαλείας»
Εκτός από την εκπαίδευση, σημαντικό βάρος δίνεται στην προσωπική καθοδήγηση. Στον πρώτο κύκλο συμμετείχαν περισσότεροι από 50 μέντορες από διαφορετικούς κλάδους της αγοράς και της επιστημονικής κοινότητας, μεταξύ των οποίων επιχειρηματίες, στελέχη εταιρειών, πανεπιστημιακοί, σεφ και διατροφολόγοι.
Υποβλήθηκαν 32 αιτήματα mentoring, με τη διαδικασία να φέρνει τους συμμετέχοντες σε επαφή με ανθρώπους που μπορούν να συζητήσουν μαζί τους συγκεκριμένα επιχειρηματικά ζητήματα και όχι μόνο γενικές αρχές.
Σύμφωνα με την κ. Ταπραντζή, αρκετοί συμμετέχοντες εμφανίστηκαν αρχικά επιφυλακτικοί ως προς το αν ένας έμπειρος επιχειρηματίας ή στέλεχος θα διέθετε χρόνο για να ασχοληθεί με τα δικά τους προβλήματα. Η εμπειρία του πρώτου κύκλου έδειξε, όπως ανέφερε, ότι υπήρχε σημαντική διάθεση από την πλευρά των μεντόρων να μεταφέρουν μέρος της γνώσης και της εμπειρίας τους.
Στη χρησιμότητα αυτής της εξωτερικής ματιάς αναφέρθηκε και η ιδρύτρια του eFresh.gr, Ζήνα Μαυροειδή (σσ. δεύτερη από αριστερά στην κεντρική φωτ.), η οποία συμμετείχε ως μέντορας.
Όπως εξήγησε, οι απαιτήσεις από έναν επιχειρηματία αλλάζουν καθώς μεγαλώνει η επιχείρηση. Το δίκτυο ανθρώπων με διαφορετικές εμπειρίες μπορεί, επομένως, να λειτουργήσει υποστηρικτικά στις αποφάσεις που καλείται να πάρει ο επιχειρηματίας, λειτουργώντας ως ένα «δίκτυο ασφαλείας».
Το πρόβλημα της κλίμακας
Πίσω από την ανάγκη για επιχειρηματικές δεξιότητες βρίσκεται και ένα μεγαλύτερο ζήτημα για την ελληνική αγροδιατροφή: η μικρή κλίμακα.
Η Ελλάδα διαθέτει μεγάλο αριθμό μικρών και αυτόνομων παραγωγών. Πολλοί από αυτούς έχουν καταφέρει με προσωπική εργασία να δημιουργήσουν προϊόντα και να τα τοποθετήσουν στην αγορά. Όταν όμως έρθει η ώρα της επέκτασης, οι ανάγκες αλλάζουν: απαιτούνται επενδύσεις, χρηματοδότηση, υποδομές, μεγαλύτερα δίκτυα διανομής και πρόσβαση σε νέους πελάτες.
Η κ. Μαυροειδή σημείωσε ότι το ζητούμενο δεν είναι κατ’ ανάγκη να μετατραπούν όλες οι μικρές επιχειρήσεις σε μεγάλες. Είναι, όμως, να δημιουργηθεί ένα ισχυρότερο επιχειρηματικό οικοσύστημα, μέσα στο οποίο οι μικρότεροι παραγωγοί θα μπορούν να συνεργάζονται και να αποκτούν πρόσβαση σε πόρους και δυνατότητες που δύσκολα εξασφαλίζουν μεμονωμένα.
Η επόμενη φάση βγαίνει στην περιφέρεια
Αυτό είναι και ένα από τα βασικά σημεία διαφοροποίησης του δεύτερου κύκλου. Το Farm Food Future δεν περιορίζεται στην ανανέωση του ψηφιακού εκπαιδευτικού περιεχομένου και στην επέκταση του mentoring, αλλά μεταφέρει μέρος της δράσης του εκτός των μεγάλων αστικών κέντρων.
Στον νέο κύκλο προγραμματίζονται τέσσερις διά ζώσης εκπαιδευτικές δράσεις στην περιφέρεια, με στόχο να διευρυνθεί η πρόσβαση στην επιχειρηματική γνώση και την καθοδήγηση.
Η επιλογή αυτή συνδέεται άμεσα με την πραγματικότητα της ελληνικής αγροδιατροφής, καθώς μεγάλο μέρος της παραγωγικής δραστηριότητας βρίσκεται εκτός Αθήνας και Θεσσαλονίκης, ενώ οι μικρές επιχειρήσεις της περιφέρειας αντιμετωπίζουν συχνά μεγαλύτερες δυσκολίες πρόσβασης σε δίκτυα, τεχνογνωσία και υποστηρικτικές δομές.
Η γενική διευθύντρια του Κοινωφελούς Ιδρύματος Ιωάννη Σ. Λάτση, Εύα Λιανού (σσ. δεξιά στην κεντρική φωτ.), υπογράμμισε ότι η δεύτερη φάση αξιοποιεί την εμπειρία του πρώτου κύκλου και επιχειρεί να εξελίξει περαιτέρω το πρόγραμμα.
Στο επίκεντρο βρίσκεται ένα περιβάλλον που αλλάζει γρήγορα, καθώς η αγροδιατροφή επηρεάζεται από την κλιματική αλλαγή, την τεχνολογική εξέλιξη, την ανάγκη εξωστρέφειας και τη μετάβαση σε πιο βιώσιμα μοντέλα παραγωγής και επιχειρηματικής λειτουργίας.
Από την επιχείρηση στην τοπική οικονομία
Η ανάπτυξη μιας μικρής αγροδιατροφικής επιχείρησης δεν αφορά μόνο τον ίδιο τον επιχειρηματία. Έχει άμεση επίδραση στην τοπική οικονομία, καθώς η αύξηση της παραγωγής και των πωλήσεων μπορεί να συμπαρασύρει τη ζήτηση για τοπικές πρώτες ύλες, υπηρεσίες και εργατικό δυναμικό.
Στη διάσταση αυτή αναφέρθηκε ο γενικός γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Σπύρος Πρωτοψάλτης (σσ. αριστερά στην κεντρική φωτ.), επισημαίνοντας τη σημασία της ανάπτυξης των μικρών επιχειρήσεων του κλάδου για την περιφέρεια.
Η σύνδεση της τοπικής παραγωγής με την εστίαση και τον τουρισμό αποτελεί ένα ακόμη πεδίο που μπορεί να ενισχύσει την τοπική οικονομία, επιτρέποντας μεγαλύτερο μέρος της αξίας ενός προϊόντος να παραμένει στον τόπο όπου παράγεται.
Τι παίρνει στην πράξη ο συμμετέχων
Ο δεύτερος κύκλος του Farm Food Future απευθύνεται σε παραγωγούς και αγρότες, μεταποιητές και επαγγελματίες της τυποποίησης, διατροφολόγους, σεφ και επαγγελματίες της εστίασης, νεοφυείς και μικρές επιχειρήσεις του κλάδου, καθώς και φοιτητές και φοιτήτριες συναφών ειδικοτήτων.
Η συμμετοχή είναι δωρεάν και περιλαμβάνει πρόσβαση σε εκπαιδευτικό υλικό και πρακτικά εργαλεία που καλύπτουν όλο τον κύκλο μιας μικρής αγροδιατροφικής επιχείρησης: από τον σχεδιασμό και τα οικονομικά έως την προβολή, τις πωλήσεις, τις συνεργασίες, την τεχνολογία και τη βιωσιμότητα.
Παράλληλα, οι συμμετέχοντες μπορούν να αξιοποιήσουν το δίκτυο mentoring, ενώ στον νέο κύκλο προστίθενται οι τέσσερις διά ζώσης δράσεις στην περιφέρεια.
Το ζητούμενο είναι ουσιαστικά να αποκτήσει ο παραγωγός ή ο νέος επιχειρηματίας μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα για το τι χρειάζεται ώστε ένα προϊόν να μην μείνει απλώς μια καλή ιδέα, αλλά να αποκτήσει θέση στην αγορά και να δημιουργήσει προϋποθέσεις για το επόμενο βήμα.
Οι εγγραφές για τον δεύτερο κύκλο έχουν ανοίξει. Πληροφορίες για το πρόγραμμα και τη διαδικασία συμμετοχής παρέχονται μέσω της πλατφόρμας farm2future.gr.
