Είκοσι δισεκατομμύρια δολάρια σκοπεύουν να κινητοποιήσουν οι Ηνωμένες Πολιτείες για να στηρίξουν την ασφάλιση πλοίων που δραστηριοποιούνται στον Περσικό Κόλπο, επιχειρώντας να αποτρέψουν μια πιθανή αποχώρηση των ασφαλιστικών εταιρειών από μια περιοχή κρίσιμη για το παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας. Το σχέδιο προβλέπει τη δημιουργία μηχανισμού επανασφάλισης ύψους έως 20 δισ. δολαρίων μέσω της U.S. International Development Finance Corporation (DFC), ο οποίος θα λειτουργεί ως οικονομικό «δίχτυ ασφαλείας» για τις ασφαλιστικές εταιρείες που καλύπτουν κινδύνους πολεμικών ενεργειών στη ναυτιλία.
Η πρωτοβουλία σχεδιάζεται σε μια περίοδο αυξημένης έντασης στη Μέση Ανατολή, όπου οι επιθέσεις κατά εμπορικών πλοίων και δεξαμενόπλοιων έχουν οδηγήσει σε απότομη άνοδο των ασφαλίστρων πολεμικού κινδύνου. Για αρκετές ασφαλιστικές εταιρείες, η κάλυψη ναυτιλιακών κινδύνων σε περιοχές όπως ο Περσικός Κόλπος και το Στενό του Ορμούζ έχει γίνει ιδιαίτερα δαπανηρή και σύνθετη, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο να περιοριστεί η προσφορά ασφαλιστικής κάλυψης.
Σύμφωνα με το μοντέλο που εξετάζεται, η αμερικανική κυβέρνηση θα αναλαμβάνει μέρος των ζημιών που ενδέχεται να προκύψουν από πολεμικά περιστατικά ή επιθέσεις σε πλοία. Οι ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες θα συνεχίσουν να εκδίδουν συμβόλαια ασφάλισης πολεμικού κινδύνου, ωστόσο σε περίπτωση μεγάλων αποζημιώσεων θα ενεργοποιείται η κρατική επανασφάλιση. Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται να διατηρηθεί η λειτουργία της αγοράς ασφάλισης χωρίς να μετακυλιστεί ολόκληρο το ρίσκο στον ιδιωτικό τομέα.
Η σημασία της πρωτοβουλίας συνδέεται άμεσα με τον ρόλο του Στενού του Ορμούζ, από το οποίο διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου. Πρόκειται για έναν από τους πιο ευαίσθητους ενεργειακούς διαδρόμους διεθνώς. Οποιαδήποτε διαταραχή στη ναυσιπλοΐα της περιοχής θα μπορούσε να προκαλέσει άμεσες αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Η δημιουργία ενός μεγάλου μηχανισμού επανασφάλισης εκτιμάται ότι θα λειτουργήσει ως παράγοντας σταθερότητας για τη ναυτιλιακή αγορά. Αν εφαρμοστεί, μπορεί να περιορίσει την περαιτέρω αύξηση των ασφαλίστρων και να επιτρέψει τη συνέχιση των διελεύσεων πλοίων από την περιοχή.
Το ζήτημα αφορά κυρίως τα δεξαμενόπλοια και τα πλοία μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), τα οποία μεταφέρουν ενεργειακά φορτία από τις χώρες του Κόλπου προς την Ευρώπη και την Ασία. Οποιαδήποτε σημαντική μείωση των θαλάσσιων μεταφορών στην περιοχή θα μπορούσε να επηρεάσει άμεσα τις διεθνείς τιμές ενέργειας.
Παράλληλα, η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία και για την ελληνική ναυτιλία. Ο ελληνόκτητος στόλος διαθέτει ισχυρή παρουσία στον τομέα των δεξαμενόπλοιων και σημαντικός αριθμός ελληνικών πλοίων δραστηριοποιείται στις μεταφορές πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή.
Η εμπλοκή της DFC υποδηλώνει επίσης τη γεωοικονομική διάσταση της πρωτοβουλίας. Ο οργανισμός αυτός δημιουργήθηκε για να στηρίζει επενδύσεις και οικονομικές πρωτοβουλίες που ενισχύουν τη στρατηγική παρουσία των Ηνωμένων Πολιτειών σε κρίσιμες περιοχές του πλανήτη. Στην προκειμένη περίπτωση, στόχος είναι η διασφάλιση της συνέχισης της ναυσιπλοΐας σε μια περιοχή από την οποία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό η παγκόσμια ενεργειακή τροφοδοσία.
Παρά ταύτα, αναλυτές της αγοράς επισημαίνουν ότι ακόμη και ένας μηχανισμός επανασφάλισης αυτού του μεγέθους δεν μπορεί να αντισταθμίσει πλήρως τους κινδύνους μιας μεγάλης στρατιωτικής κλιμάκωσης στην περιοχή. Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, η ασφάλιση από μόνη της δεν θα ήταν αρκετή για να διατηρήσει τη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ.
