Το Καράτσι, ένα δεξαμενόπλοιο αργού πετρελαίου που φέρει σημαία Πακιστάν, διέσχισε το Στενό την Κυριακή (15/3), καθιστώντας το το πρώτο μη ιρανικό πλοίο που το έκανε, σύμφωνα με την εταιρεία παρακολούθησης πλοίων MarineTraffic.
Το πλοίο, ένα μεσαίου μεγέθους δεξαμενόπλοιο που μετέφερε αργό πετρέλαιο από το Άμπου Ντάμπι, αναχώρησε από το νησί Ντας, έναν σημαντικό κόμβο για την υπεράκτια επεξεργασία και εξαγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου στον Περσικό Κόλπο, 100 μίλια βορειοδυτικά της ηπειρωτικής περιοχής των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.
Το πέρασμα του Καράτσι μπορεί, σύμφωνα με τη Wall Street Journal, να υποδηλώνει ότι το Ιράν επιτρέπει τη διέλευση σε ορισμένα μη ιρανικά φορτία πετρελαίου σε ασφαλή ταξίδια που έχουν διαπραγματευτεί, λένε οι ναυτιλιακοί αναλυτές.
«Διήλθε κατά μήκος των ιρανικών υδάτων αντί σε διεθνή ύδατα, σηματοδοτώντας ότι θα μπορούσε να είχε λάβει έγκριση για διέλευση από το ιρανικό καθεστώς. Αυτό είναι ένα μοτίβο που πρέπει να προσέξουμε στο μέλλον», δήλωσε η Τζεμίμα Σέλεϊ, ανώτερη ερευνήτρια αναλύτρια στο United Against Nuclear Iran.
Μέχρι στιγμής, τα περισσότερα από τα πλοία που έχουν περάσει ανήκουν κυρίως στον σκοτεινό στόλο του Ιράν, δήλωσε η Shelley. Ωστόσο, φαίνεται ότι το καθεστώς αρχίζει να επιτρέπει τη διέλευση άλλων δεξαμενόπλοιων, αλλά δεν είναι ακόμη σαφές ποια πλοία θα μπορούσαν να λάβουν έγκριση διέλευσης, είπε.
Όσο περισσότερο πετρέλαιο κατευθύνεται από τον Περσικό Κόλπο προς την Ινδία και την Κίνα, τόσο λιγότερος ανταγωνισμός υπάρχει για τα βαρέλια από τις ΗΠΑ και άλλους παραγωγούς, κάτι που θα πρέπει να μειώσει τις τιμές για όλους.
Κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου, οι Ινδοί ανακοίνωσαν τη διέλευση δύο δεξαμενόπλοιων που μετέφεραν υγροποιημένο αέριο πετρελαίου από το πέρασμα, μετά από συνομιλίες με την Τεχεράνη σχετικά με τις αποστολές. Ένα από τα δεξαμενόπλοια, το Shivalik, έφτασε στο λιμάνι Mundra στο Γκουτζαράτ της Ινδίας τη Δευτέρα, σύμφωνα με στοιχεία της MarineTraffic. Το άλλο, το Nanda Devi, πρόκειται να φτάσει στις ινδικές ακτές την Τρίτη.
Η ασφαλής διέλευση των δύο ινδικών δεξαμενόπλοιων LPG ήρθε μετά από τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ του Ινδού πρωθυπουργού Ναρέντρα Μόντι και του Ιρανού προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν και αφού η Ινδία βοήθησε στον επαναπατρισμό περισσότερων από 140 Ιρανών υπηκόων με πτήση τσάρτερ.
Στην αγορά αργού πετρελαίου, 17 πετρελαιοφόρα έχουν πλεύσει μέσω του στενού από τη δεύτερη ημέρα του πολέμου έως την Κυριακή, σύμφωνα με την εταιρεία παρακολούθησης πλοίων Kpler. Επτά από αυτά ύψωσαν την ιρανική σημαία, γεγονός που υποδηλώνει ότι μετέφεραν αργό πετρέλαιο της Τεχεράνης. Δεν ήταν σαφές πού έπλεαν, αλλά η Κίνα αγοράζει το μεγαλύτερο μέρος του πετρελαίου του Ιράν που υπόκειται σε κυρώσεις. Μόνο ένα από τα 17 δεξαμενόπλοια, που διαχειρίζεται η Associated Maritime στο Χονγκ Κονγκ, πλέει προς την Ευρώπη.
Σε ορισμένα πλοία που μεταδίδουν τους προορισμούς τους ως κινεζικές θυγατρικές, όπως «Κινέζος ιδιοκτήτης» ή «Όλο το πλήρωμα της Κίνας», έχει επιτραπεί να περάσουν, ανέφεραν ναυτιλιακοί αναλυτές.
Οι δυσκολίες Τραμπ
Στο μεταξύ, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ έχει υποσχεθεί ναυτική συνοδεία για την απεμπλοκή του στενού. Ο Τραμπ δήλωσε ότι η κυβέρνηση σχεδιάζει να ανακοινώσει έναν συνασπισμό για τη συνοδεία πλοίων μόλις αυτή την εβδομάδα. Ωστόσο, χώρες όπως η Αυστραλία και η Ιαπωνία έχουν δηλώσει ότι δεν σχεδιάζουν να στείλουν πολεμικά πλοία στο στενό.
Στελέχη της ευρωπαϊκής ναυτιλίας δήλωσαν ότι η διέλευση πλοίων χωρίς δεσμούς με τις ΗΠΑ ή το Ισραήλ, τα οποία πλέουν προς χώρες που δεν έχουν επιλέξει πλευρά στον πόλεμο, είναι ένας πιθανός τρόπος για να διατηρηθούν ορισμένα ορυκτά καύσιμα της Μέσης Ανατολής προς τις παγκόσμιες αγορές.
Η κυκλοφορία μέσω του Ορμούζ εξακολουθεί να είναι πολύ κάτω από τα προπολεμικά επίπεδα. Κατά μέσο όρο, πέντε πλοία διέσχιζαν το στενό κάθε μέρα την περασμένη εβδομάδα σε σύγκριση με 125 πριν από τον πόλεμο, εκτιμά ο Stephen Gordon, επικεφαλής έρευνας στην ναυλομεσιτική εταιρεία Clarksons. Τρία πετρελαιοφόρα πραγματοποίησαν το ταξίδι το Σαββατοκύριακο, έναντι 40 σε μια κανονική διήμερη περίοδο, πρόσθεσε.
Περίπου 1.100 πλοία, συμπεριλαμβανομένων 250 πετρελαιοφόρων, έχουν κολλήσει στον Κόλπο, σύμφωνα με τον Gordon.
«Η αντίληψη κινδύνου για τα πλοία είναι πολύ υψηλή σε αυτό το σημείο», δήλωσε ο Jack Kennedy, επικεφαλής του τομέα κινδύνου χώρας στη Μέση Ανατολή στην S&P Global Market Intelligence. Ακόμη και με την πιθανή υποστήριξη συνοδείας από τις ΗΠΑ και τους συμμάχους, η προστασία είναι απίθανο να είναι επαρκής για να συνοδεύσει όλα αυτά τα εκατοντάδες εμπορικά πλοία που περιμένουν να διέλθουν από το στενό, είπε. «Και πάλι, αρκεί μία ναυτική νάρκη, ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος για να τρομάξουν όλους αυτούς τους χειριστές».
Η αποκατάσταση της κυκλοφορίας
Η επεξεργασία αυτού του φόρτου εργασίας θα διαρκέσει εβδομάδες ακόμη και μετά την ασφαλή διέλευση της πλωτής οδού, δήλωσε ο Saleem Khan, επικεφαλής δεδομένων και αναλυτικών στοιχείων στην εταιρεία ναυτιλιακών πληροφοριών Pole Star Global.
Παρόλο που το στενό έχει πλάτος 21 μίλια στο στενότερο σημείο του, υπάρχουν μόνο δύο τμήματα 1,86 μιλίων όπου το νερό είναι αρκετά βαθύ για να περάσουν μεγάλα πετρελαιοφόρα, δεδομένου του πόσο χαμηλά βρίσκονται αυτά τα πλοία στο νερό. «Αυτό δημιουργεί έναν αυτοκινητόδρομο δύο λωρίδων για μεγάλα πλοία, μία λωρίδα εισόδου και μία εξόδου. Το σημείο συμφόρησης εδώ θα μπορούσε να διαρκέσει τουλάχιστον μερικές εβδομάδες», είπε.
Είναι ακόμη πολύ νωρίς για να πούμε αν θα υπάρξει ένα πιο επίσημο σύστημα για τα πλοία που θα ζητούν καθοδήγηση σχετικά με το αν μπορούν να διασχίσουν το Στενό του Ορμούζ, ανέφεραν ναυτιλιακοί αναλυτές. Ωστόσο, ο τρόπος με τον οποίο οι υποστηριζόμενοι από το Ιράν Χούθι στην Υεμένη χειρίστηκαν το πέρασμα της Ερυθράς Θάλασσας πέρυσι θα μπορούσε να δημιουργήσει προηγούμενο, ανέφεραν ναυτιλιακοί αναλυτές.
Στα τέλη του 2023, οι Χούθι άρχισαν να στοχεύουν πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα και δημιούργησαν ένα σύστημα αιτήσεων που επιτρέπει την επιλεκτική διέλευση πλοίων. Τα πλοία έστελναν ένα email στις δυνάμεις των Χούθι ζητώντας άδεια αρκετές ημέρες πριν από τη διέλευση, σύμφωνα με ένα μέλος του πληρώματος και ναυτιλιακούς αναλυτές.
