Στο πλαίσιο αυτό η κυβέρνηση, υπό το επικοινωνιακό βάρος, βέβαια, και της «συγκυρίας ΟΠΕΚΕΠΕ», προχώρησε χθες στις σχετικές ανακοινώσεις, που, όμως, αναμένεται να εξειδικευτούν με την δημοσιοποίηση προς διαβούλευση των σχετικών πλάνων.
Αναλυτικά, σύμφωνα με όσα είπε στη συνέντευξη τύπου ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου, στη νέα δομή που προωθείται, οι εταιρείες π.χ. προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά, ενδεχομένως, και άλλοι πάροχοι υπηρεσιών ενεργειακών αναβαθμίσεων, θα αναλάβουν την ευθύνη για τη διαχείριση των δράσεων, ώστε να αποφεύγονται οι σημερινές παθογένειες.
Υπενθυμίζεται ότι από τα προγράμματα της περιόδου 2019-2023 μάλλον ταλαιπωρία επιφύλαξαν τους πολίτες καθώς, σύμφωνα με πληροφορίες, οι μέχρι σήμερα καταβληθείσες πληρωμές δεν υπερβαίνουν το 10% επί του συνόλου των εγκεκριμένων αιτήσεων.
Στήριξη ενεργειακά φτωχών με ενδιάμεσους
Ειδικότερα, σε ό,τι αφορά τα προγράμματα στήριξης των «ενεργειακά φτωχών», όπως πχ τα Εξοικονομώ, όπου θα «πέσουν» 1,1 δισεκ. ή άλλες δράσεις τύπου «Αλλάζω συσκευή» όπως είπε ο υπουργός, δεδομένης της ανάγκης αλλαγής του τρόπου λειτουργίας τους η διαχείριση των δράσεων θα γίνεται από την αγορά πχ εταιρείες προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας ή άλλους. Ουσιαστικά, δηλαδή, η αγορά θα λαμβάνει τα σχετικά ποσά κι εν συνεχεία θα αντιλογίζονται με καταναλώσεις ενέργειας κτλ, μια κι όπως αναφέρθηκε, οι πάροχοι είναι εκείνοι που ξέρουν καλύτερα από όλους τα προφίλ των καταναλωτων. Το μοντέλο αυτό, βέβαια, αναμένεται να οριστικοποιηθελι μετά το πέρας της διαβούλευσης.
Η περίμετρος αναφοράς
Πέρα από τις αλλαγές αυτές προβλέπονται και αλλαγές στην «περίμετρο αναφοράς». Μάλιστα., εισοδηματικά κριτήρια προστίθενται πλέον και δείκτες για κοινωνικά, γεωγραφικά (κάτοικοι νησιών, ορεινών και παραμεθόριων περιοχών), ηλικιακά ή άλλα (φοιτητές), διευρύνοντας τους δικαιούχους.
Με αυτά τα δεδομένα με βάση εκτιμήσεις της κυβέρνησης το ετήσιο εισόδημα κάτω από το οποίο θεωρείται ένα νοικοκυριό ενεργειακά ευάλωτο, το οποίο από τα 25.000 ευρώ σήμερα, αυξάνεται στα 30.000 ευρώ.
Ουσιαστικά, έτσι τα εισοδηματικά κριτήρια θα διευρυνθούν συμπεριλαμβάνοντας τους τρίτεκνους, τις μονογονεϊκές οικογένειες, την νησιωτικότητα, ή την ορεινότητα με αποτέλεσμα οι δικαιούχοι να φθάνουν ακόμη και το 1,5 εκατομμύρια πολίτες.
Όλα αυτά, πάντως, θα γίνουν από την επόμενη χρονιά, οπότε και η κυβέρνηση ευελιπσιτεί ότι θα γίνει η ενεργοποίηση των τριών νέων Ταμείων, συνολικού ύψους 8 δισ. ευρώ, όπως δήλωσε, μεταξύ άλλων, χθες ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου κατά την παρουσίασή τους.
Πρόκειται για το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, το Ταμείο Εκσυγχρονισμού και το Ταμείο Απανθρακοποίησης Νήσων από τα οποία θα χρηματοδοτηθούν παρεμβάσεις για την περίοδο 2026-2032 σε συγκεκριμένους τομείς, από τα ευάλωτα ενεργειακά νοικοκυριά, τις ενεργειακές αναβαθμίσεις μέχρι τα μέσα μαζικής μεταφοράς, την προώθηση της ηλεκτροκίνησης, καθώς και τις διασυνδέσεις των νησιών του Αιγαίου.
Από τα τρία, απολύτως νέο είναι το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, με συνολικό προϋπολογισμό 4,7 δισ. ευρώ για την Ελλάδα – εκ των οποίων τα 3,6 δισ. προέρχονται από την Ε.Ε. και τα υπόλοιπα από εθνικούς πόρους. Οι δράσεις του θα αφορούν την ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων συνολικού ύψους 1,1 δισεκ. ευρώ, των εκσυγχρονισμό των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς και την άμεση εισοδηματική στήριξη των ευάλωτων νοικοκυριών. Επίσης προβλέπεται κι ένα ποσό 1,1 δισεκ. για αναβαθμίσεις κατοικιών.
Στόχος του ΥΠΕΝ που έχει την ευθύνη του συγκεκριμένου Ταμείου, όπως ειπώθηκε, είναι οι δράσεις του να έχουν εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή έως το τέλος του έτους ώστε η προκήρυξη των προγραμμάτων να ξεκινήσει το 2026. Πάντως αυτό δεν είναι απολύτως βέβαιο ότι θα συμβεί, καθώς κάποιες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης όπως η Τσεχία, επιδιώκουν η έναρξη υλοποίησης των δράσεων του να γίνει το 2027.
Τέλος, να σημειωθεί ότι στο Ταμείο Εκσυγχρονισμού συνολικού προϋπολογισμού 1,6 δις ευρώ εντάσσονται δράσεις για τη στήριξη των ΑΠΕ και την αναβάθμιση των δικτύων μεταφοράς ηλεκτρισμού, τον εξηλεκτρισμό και τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των ενεργοβόρων επιχειρήσεων με έμφαση στη βιομηχανία και τον εκσυγχρονισμό της ναυτιλίας.
