Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το πιο επιβαρυντικό είναι τα ενοίκια, που το 2025 σημείωσαν πανελλαδική αύξηση της τάξης του 8,44%, ενώ από το 2021 μέχρι και τα τέλη του 2025 η σωρευτική αύξηση των ενοικίων φτάνει το 27,5% σε όλη τη χώρα. Σημειώνεται πως το 2020 λόγω της πανδημίας εντοπίστηκε μια ελαφριά υποχώρηση των τιμών, πριν επιταχυνθούν και πάλι από το 2021 και ιδίως από το 2022 και μετά.
Ωστόσο, ενδιαφέρον έχει και το κόστος ενέργειας, τομέας εξίσου προβληματικός, αφού ειδικά από το 2022 κι εξής τα νοικοκυριά επιβαρύνονται σημαντικά. Σε επίπεδο πενταετίας (2020-2025), το κόστος ενέργειας έχει αυξηθεί κατά 40,5%, με οδηγό της «κούρσας» το φυσικό αέριο που σημείωσε άνοδο της τάξης του 54,2%, παρότι πέρσι είχε υποχωρήσει κατά 20%. Η ηλεκτρική ενέργεια έγινε ακριβότερη κατά 46,88%, ενώ το 2025 αυξήθηκε κατά 4%, και το πετρέλαιο θέρμανσης αυξήθηκε κατά 36% στην πενταετία, σημειώνοντας ήπια πτώση (5%) το 2025.
Την ίδια στιγμή, ανοδικά κινούνται κι άλλες κατηγορίες που επιβαρύνουν κυρίως τους ιδιοκτήτες κατοικιών, όπως είναι το κόστος υπηρεσιών επισκευής και συντήρησης που έχει σημειώσει σωρευτική άνοδο 20% τα τελευταία πέντε χρόνια. Ίδια αύξηση έχει σημειωθεί – σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ – και στην προμήθεια υλικών, ενώ το κόστος υδραυλικών εργασιών έχει ανέβει ακόμη περισσότερο. Έτσι, από το τέλος του 2020 μέχρι σήμερα ο σχετικός δείκτης είναι 31,5% πάνω, ενώ έχει καταγράψει άνοδο 8,7% μόνο μέσα στο 2025.
Άνω του 35% του εισοδήματος για την κάλυψη δαπανών
Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, το 2024 το 35,5% του εισοδήματος ενός νοικοκυριού πήγαινε στην κάλυψη των δαπανών που σχετίζονται με τη στέγαση, όπως ενοίκιο, στεγαστικό δάνειο, ενέργεια και φόροι. Μάλιστα, το ποσοστό αυτό υπερβαίνει σημαντικά τον ευρωπαϊκό μέσο όρο που κινείται στο 19,2%.
Τα στοιχεία της ΤτΕ, δε, είναι ακόμη πιο απογοητευτικά, αποκαλύπτοντας ότι 6 στους 10 ενοικιαστές δαπανούν τουλάχιστον το 40% του εισοδήματός τους στην κάλυψη οικιακών δαπανών. Το αντίστοιχο ποσοστό μεταξύ των ιδιοκτητών που εξυπηρετούν στεγαστικό δάνειο διαμορφώνεται στο 49%, ενώ σε καλύτερη μοίρα είναι οι ιδιοκτήτες κατοικιών που δεν έχουν να καλύψουν στεγαστικό δάνειο, αφού μόλις το 12,5% δαπανά άνω του 40% του διαθέσιμου εισοδήματος για την κάλυψη στεγαστικών εξόδων.
Σύμφωνα με την ΤτΕ, οι χειρότερες περιοχές από άποψη προσιτότητας στέγης είναι η Αττική, η Θεσσαλονίκη, η Κεντρική Μακεδονία, το Νότιο Αιγαίο και η Ηπειρος, καθώς εκεί το στεγαστικό κόστος σε σχέση με το διαθέσιμο εισόδημα για κάθε νοικοκυριό είναι υψηλότερο.
Η αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος δεν αρκεί
Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών αυξήθηκε – σε πραγματικούς όρους – κατά 12,3% το διάστημα 2019-2024, με τροχοπέδη το πληθωριστικό κύμα από το 2022 και την άνοδο των τιμών.
Με αυτά τα δεδομένα – και συνυπολογίζοντας το κόστος στέγης – είναι φανερό πως οι συνθήκες διαβίωσης επιδεινώθηκαν τα τελευταία χρόνια για πλήθος νοικοκυριών.
Παρότι τα εισοδήματα παρουσίασαν αυξήσεις από το 2020 και μετά, αυτές δεν οδήγησαν σε ουσιαστική βελτίωση της αγοραστικής δυνατότητας. Το επιπλέον εισόδημα εξανεμίστηκε από το αυξημένο κόστος, καλύπτοντας κυρίως ανάγκες στέγασης και βασικές δαπάνες, όπως η διατροφή.
