Σύμφωνα με ανάλυση του ESM που δημοσιεύεται σήμερα 27/1 στο επίσημο blog του, τα ελληνικά ομόλογα έχουν διανύσει μεγάλη απόσταση από την περίοδο της κρίσης, όταν οι αποδόσεις τους είχαν εκτοξευθεί πάνω από εκείνες των υπόλοιπων ευρωπαϊκών κρατικών τίτλων, αντανακλώντας τον έντονο κατακερματισμό των αγορών ομολόγων.
Σύγκλιση αποδόσεων και επιστροφή στην ευρωπαϊκή κανονικότητα
Τα τελευταία χρόνια, όπως επισημαίνει ο ESM, οι αποδόσεις των ελληνικών κρατικών ομολόγων έχουν συγκλίνει με εκείνες πολλών άλλων χωρών της Ευρωζώνης. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται στην ισχυρή ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας, αλλά και στα συνεχή δημοσιονομικά πλεονάσματα.
Η σύγκλιση αυτή υποδηλώνει ότι τα ελληνικά ομόλογα και τα ευρωπαϊκά κρατικά ομόλογα υψηλής πιστοληπτικής αξιολόγησης θεωρούνται και πάλι από τις αγορές ως στενά υποκατάστατα, σηματοδοτώντας μια ανανεωμένη ενοποίηση των αγορών κρατικού χρέους μετά από χρόνια απομόνωσης.
Οφέλη αλλά και νέες προκλήσεις από την επανένταξη
Ο ESM τονίζει ότι τα οφέλη της επανένταξης της Ελλάδας στην ευρύτερη ευρωπαϊκή αγορά ομολόγων είναι σαφή. Η χώρα μπορεί πλέον να δανείζεται και να αναχρηματοδοτεί το δημόσιο χρέος της με ευνοϊκότερους όρους και χαμηλότερα επιτόκια.
Ωστόσο, η επανένταξη αυτή συνεπάγεται και αυξημένη έκθεση σε εξωτερικούς κινδύνους. Όπως επισημαίνεται στην έκθεση, οι εξελίξεις στις χώρες του πυρήνα της Ευρωζώνης επηρεάζουν πλέον τις ελληνικές αποδόσεις σχεδόν στον ίδιο βαθμό με εκείνες των ίδιων των χωρών έκδοσης.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η δημοσιονομική επέκταση της Γερμανίας που ανακοινώθηκε τον Μάρτιο του 2025, η οποία οδήγησε σε αύξηση των αποδόσεων όχι μόνο των γερμανικών ομολόγων, αλλά και των ελληνικών, σε παρόμοιο βαθμό.
Ευαισθησία σε διεθνείς αναταράξεις
Παρά τη σημαντική αποκλιμάκωση των spreads, ο ESM προειδοποιεί ότι ο κίνδυνος νέας διεύρυνσης δεν έχει εκλείψει. Μια γενικευμένη επιδείνωση των μακροοικονομικών θεμελιωδών μεγεθών της Ευρωζώνης θα μπορούσε να οδηγήσει τους επενδυτές σε νέα διαφοροποίηση μεταξύ χωρών με υψηλότερο και χαμηλότερο χρέος.
Ενδεικτικό είναι το επεισόδιο των ανακοινώσεων των Ηνωμένων Πολιτειών στις 2 Απριλίου 2025 σχετικά με την επιβολή δασμών, το οποίο προκάλεσε μια σημαντική, αν και βραχύβια, αύξηση των spreads των ελληνικών ομολόγων έναντι των γερμανικών. Το περιστατικό αυτό, σύμφωνα με τον ESM, υπογραμμίζει τη σημασία της διαρκούς επαγρύπνησης.
Ενοποιημένες αγορές και δευτερογενείς επιπτώσεις
Η συμπίεση του spread των ελληνικών ομολόγων στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 15 ετών αποτελεί ένδειξη ότι οι επενδυτές θεωρούν και πάλι τα ελληνικά και τα υπόλοιπα ευρωπαϊκά ομόλογα υψηλής πιστοληπτικής ικανότητας ως στενά υποκατάστατα.
Η ενοποίηση των αγορών κρατικού χρέους, όπως σημειώνει ο ESM, συνοδεύεται από ισχυρές δευτερογενείς επιδράσεις μεταξύ των χωρών. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η άνοδος της απόδοσης ενός κρατικού ομολόγου μπορεί να αποσπά ζήτηση από άλλα ομόλογα, ασκώντας ανοδική πίεση και στις αποδόσεις τους. Οι επιδράσεις αυτές αποτελούν την πιο απτή απόδειξη της λειτουργικής ενοποίησης των αγορών.
Προειδοποίηση για δημοσιονομική πειθαρχία
Παρά τη θετική εικόνα, ο ESM καταλήγει με σαφή προειδοποίηση: η Ελλάδα οφείλει να διατηρήσει συνετές δημοσιονομικές πολιτικές, να συνεχίσει τη μείωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ και να παρακολουθεί στενά την εξέλιξη των κινδύνων στις διεθνείς αγορές.
Όπως επισημαίνεται, το γεγονός ότι το περιθώριο των ελληνικών ομολόγων βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 15 ετών δεν επιτρέπει εφησυχασμό, αλλά απαιτεί σταθερότητα και διαρκή εγρήγορση.
