Σύμφωνα με τον επιχειρησιακό σχεδιασμό της φορολογικής διοίκησης, η Ειδική Μονάδα Είσπραξης αναμένεται να εντάξει στην κατηγορία των ανεπίδεκτων είσπραξης οφειλές ύψους 3 δισ. ευρώ, ενώ παράλληλα θα ολοκληρωθούν οι σχετικές διαδικασίες για επιπλέον 2,8 δισ. ευρώ. Επιπλέον, προβλέπεται ο χαρακτηρισμός ως ανεπίδεκτων είσπραξης οφειλών 200 εκατ. ευρώ που αφορούν τη Φορολογική Διοίκηση και 5 εκατ. ευρώ που σχετίζονται με την Τελωνειακή Διοίκηση.

Με τις νέες αυτές εγγραφές, το συνολικό ύψος των χρεών που θα έχουν καταχωριστεί στα ειδικά βιβλία ανεπίδεκτων είσπραξης εκτιμάται ότι θα φτάσει τα 35,06 δισ. ευρώ.

Δεν πρόκειται για οριστική διαγραφή

Πάντως, ο χαρακτηρισμός μιας οφειλής ως ανεπίδεκτης είσπραξης δεν συνεπάγεται τη διαγραφή της. Τα χρέη παραμένουν ενεργά, ωστόσο παύουν να αποτελούν άμεση εισπρακτική προτεραιότητα για τις φορολογικές αρχές.

Πρόκειται κυρίως για παλαιές οφειλές που παραμένουν ανείσπρακτες επί σειρά ετών, συχνά ακόμη και για δεκαετίες. Στις περισσότερες, δε, περιπτώσεις αφορούν πτωχευμένες επιχειρήσεις, εταιρείες που έχουν διακόψει τη λειτουργία τους, νομικά πρόσωπα που έχουν λυθεί ή φυσικά πρόσωπα που έχουν αποβιώσει χωρίς να υπάρχουν κληρονόμοι ή με τους κληρονόμους να έχουν αποποιηθεί την κληρονομιά.

Υπάρχουν επίσης περιπτώσεις οφειλετών που δεν μπορούν να εντοπιστούν ή δεν διαθέτουν περιουσιακά στοιχεία που θα μπορούσαν να κατασχεθούν, καθώς και περιπτώσεις απόκρυψης ή μεταβίβασης περιουσίας που καθιστούν αδύνατη την είσπραξη των οφειλών.

Τι ισχύει μετά τον χαρακτηρισμό

Συγκεκριμένα, από την ημερομηνία καταχώρησης μιας οφειλής στα βιβλία ανεπίδεκτων είσπραξης και για διάστημα δέκα ετών:

• αναστέλλεται αυτοδικαίως η παραγραφή της οφειλής,
• δεν χορηγείται φορολογική ενημερότητα στον οφειλέτη και στα συνυπόχρεα πρόσωπα, παρά μόνο βεβαίωση οφειλής,
• δεν εκδίδονται τα απαιτούμενα πιστοποιητικά για μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων, εκτός εάν η εκποίηση γίνεται με σκοπό την αποπληρωμή του χρέους.

Πότε μια οφειλή θεωρείται ανεπίδεκτη είσπραξης

Υπενθυμίζεται ότι ο Κώδικας Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων προβλέπει συγκεκριμένες προϋποθέσεις για τον χαρακτηρισμό μιας οφειλής ως ανεπίδεκτης είσπραξης. Προηγουμένως πρέπει να έχουν εξαντληθεί όλα τα διαθέσιμα μέσα εντοπισμού περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη και των συνυπόχρεων προσώπων, ενώ παράλληλα να έχει διαπιστωθεί ότι η είσπραξη είναι αντικειμενικά αδύνατη.

Ακόμη και όταν υπάρχουν περιουσιακά στοιχεία, ο χαρακτηρισμός μπορεί να γίνει εφόσον η αξία τους είναι δυσανάλογα μικρή σε σχέση με το ύψος της οφειλής. Για τα ακίνητα, η αξία δεν μπορεί να υπερβαίνει το 5% της βασικής ληξιπρόθεσμης οφειλής και σε κάθε περίπτωση τις 100.000 ευρώ. Για τα κινητά περιουσιακά στοιχεία, το αντίστοιχο όριο ανέρχεται στις 30.000 ευρώ.

Για τις επιχειρήσεις, απαιτείται να έχουν περάσει τουλάχιστον δέκα χρόνια από την υπαγωγή τους σε ειδική εκκαθάριση ή από τη λύση του νομικού προσώπου. Εφόσον η αξία του ενεργητικού και της περιουσίας των συνυπόχρεων προσώπων παραμένει χαμηλή σε σχέση με το χρέος, η οφειλή μπορεί να ενταχθεί στα ανεπίδεκτα είσπραξης.

Η διαδικασία αυτή επιτρέπει στην ΑΑΔΕ να επικεντρώνει τους εισπρακτικούς μηχανισμούς της σε οφειλές με μεγαλύτερες πιθανότητες ανάκτησης, δίνοντας προτεραιότητα κυρίως στα νεότερα ληξιπρόθεσμα χρέη, τα οποία θεωρούνται πιο εισπράξιμα σε σχέση με τα παλαιά και συσσωρευμένα χρέη του παρελθόντος.