Αποτέλεσμα των παραπάνω, οι οικογενειακοί προϋπολογισμοί να επιβαρυνθούν ακόμη περισσότερο, τη στιγμή που ήδη είναι αρκετά πιεσμένοι από τις δαπάνες σε τρόφιμα. Υπενθυμίζεται πως, σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, ένα μέσο νοικοκυριό δαπανά για τρόφιμα πάνω από το 20% του μηνιαίου του προϋπολογισμού, ποσοστό που για τα φτωχότερα νοικοκυριά αγγίζει το 34%. Πρόκειται, μάλιστα, για τη μεγαλύτερη κατηγορία δαπανών, πάνω από τη στέγαση και τις μεταφορές.
Να σημειωθεί, δε, ότι για ένα νοικοκυριό με περιορισμένους πόρους, ο «λογαριασμός» του κόστους για τρόφιμα μαζί με τη στέγαση ξεπερνά το 54% των συνολικών δαπανών.
Οι ανατιμήσεις επιστρέφουν δριμύτερες
Μετά το σύντομο θερινό διάλειμμα της συγκράτησης του πληθωρισμού, οι ανατιμήσεις επιστρέφουν και κυρίως στα επεξεργασμένα τρόφιμα, με τα σημάδια να είναι ήδη ορατά στις τιμές χονδρικής στη βιομηχανία και το κόστος να μετακυλίεται στους τιμοκαταλόγους των προμηθευτών των αλυσίδων, βρίσκοντας σταδιακά τον δρόμο του για το ράφι.
Σύμφωνα με πηγές της αγοράς, οι ανατιμήσεις αναμένεται να χτυπήσουν «κόκκινο» καθώς θα πλησιάζουμε προς τα Χριστούγεννα· και αφού εν τω μεταξύ οι τιμές για λιπάσματα, σιτηρά, ενέργεια και μεταφορές ανεβαίνουν. Εάν ληφθεί υπόψη ότι την περίοδο των εορτών ενεργοποιούνται πολλές προσφορές, το νέο «κύμα» ανατιμήσεων κατά πάσα πιθανότητα θα χτυπήσει για τα καλά στις αρχές του επόμενου έτους.
Άλλωστε, το μέτρο που προβλέπει την απαγόρευση διενέργειας προσφορών για διάστημα τριών μηνών μετά την αύξηση της τιμής ενός προϊόντος, ίσως επιβραδύνει κάπως την κατάσταση, προκειμένου να μην χαθούν οι προσφορές και οι προωθητικές ενέργειες των εορτών.
Αυτό σημαίνει ότι εντός του επόμενου τριμήνου οι καταναλωτές δεν θα δουν σημαντικές αυξήσεις στα ράφια του σουπερμάρκετ.
Ωστόσο, σύμφωνα με τους νέους τιμοκαταλόγους που έχουν φτάσει στα χέρια της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς, οι πρώτες αυξήσεις δεν αποκλείεται να κάνουν την εμφάνισή τους ήδη από τον Οκτώβριο, με τις τιμές σε γαλακτοκομικά και αρτοσκευάσματα να αναμένεται να πάρουν την ανηφόρα. Μάλιστα, σε περίπου 100 γαλακτοκομικά προϊόντα οι τιμές αναμένεται να αυξηθούν μεσοσταθμικά από 7% έως και 12%, ενώ μόλις τον Ιούνιο είχε γίνει μία ακόμη ανατίμηση, πριν από την άτυπη ανακωχή κυβέρνησης – αγοράς και το «πάγωμα» των τιμών.
Η «συμφωνία κυρίων» στον αέρα
Στο τέλος του μήνα, φτάνει στο τέλος της η λεγόμενη Εθνική Πρωτοβουλία Μείωσης Τιμών, η οποία μετά το τέλος του καλοκαιριού εφαρμόζεται στα σουπερμάρκετ για διάστημα δύο μηνών, με επέκταση – λόγω εποχικότητας – και στα σχολικά είδη, σε περίπου 1.740 κωδικούς συνολικά.
Η συγκεκριμένη παρέμβαση της κυβέρνησης ήταν ήδη ανεπαρκής μπροστά στην ασφυκτική πίεση που υφίστανται οι καταναλωτές, ειδικά αν συνυπολογιστεί πως από την ανακοίνωση της πρωτοβουλίας μέχρι την υλοποίησή της, οι τιμές είχαν ήδη αυξηθεί.
Παρ’ όλα αυτά, η κατάσταση μπορεί να επιδεινωθεί, αφού σύμφωνα με πηγές της αγοράς, με τη λήξη του πρώτου διμήνου μειώνονται και οι εταιρείες που είναι πρόθυμες να συμμετάσχουν σε αυτό το εθελοντικό μέτρο μείωσης των τιμών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που συγκεντρώνει η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς, μέχρι τώρα 440 προμηθευτές φαίνεται πως έχουν εκδηλώσει την επιθυμία να προχωρήσουν σε μειώσεις τιμών για το δίμηνο Νοεμβρίου-Δεκεμβρίου. Μάλιστα, για μερικούς κωδικού, οι προμηθευτές είχαν δεσμευτεί εξαρχής να εφαρμόσουν το «πάγωμα» στις τιμές για τέσσερις μήνες και όχι μόνο μέχρι το τέλος Οκτωβρίου.
Οι κρίσιμοι παράγοντες πίσω από τις ανατιμήσεις
Πέρα από την αύξηση του ενεργειακού κόστους και τις ανατιμήσεις στις πρώτες ύλες που ούτως ή άλλως συμβαίνουν, το βλέμμα της αγοράς στρέφεται και στις καιρικές συνθήκες που επηρεάζουν τις σοδειές, με την πορεία του El Niño να δημιουργεί ανησυχίες.
Το ενεργειακό κόστος, δε, παραμένει σταθερά στο προσκήνιο, αφού μία νέα ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τα ήδη αυξημένα κόστη παραγωγής και μεταφοράς, συνεχίζοντας – σε συνδυασμός με τους κλιματικούς παράγοντες – να ωθεί τις τιμές προς τα πάνω.
