Το πιο ηχηρό μήνυμα ήρθε από τον ίδιο τον Γάλλο πρόεδρο, ο οποίος ξεκαθάρισε πως σε περίπτωση απειλής της ελληνικής κυριαρχίας η Γαλλία «θα είναι εδώ», επαναφέροντας με τον πιο σαφή τρόπο το δόγμα «Ελλάς–Γαλλία, Συμμαχία». Η δήλωση αυτή, σε μια περίοδο αυξημένων εντάσεων στην Ανατολική Μεσόγειο, αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική βαρύτητα και λειτουργεί ως ισχυρό σήμα αποτροπής.
Από την πλευρά του, ο Έλληνας πρωθυπουργός επέμεινε ότι η στρατηγική σχέση δεν εξαντλείται σε διακηρύξεις, αλλά αποτυπώνεται σε συγκεκριμένες συμφωνίες και κοινές δράσεις, επιβεβαιώνοντας τη συνέχεια της επιλογής του 2021 και τη βούληση για περαιτέρω εμβάθυνση.
Η συζήτηση των δύο ηγετών ξεπέρασε το διμερές επίπεδο και ανέδειξε τη μεγάλη εικόνα: την Ευρώπη που αναζητά ρόλο σε ένα ασταθές διεθνές περιβάλλον. Ο Εμανουέλ Μακρόν έθεσε ευθέως το ζήτημα της ευρωπαϊκής ισχύος, σημειώνοντας ότι η στρατηγική των ΗΠΑ έχει μετατοπιστεί εδώ και χρόνια, με την πολιτική «America First» να αποτελεί πλέον δομικό στοιχείο και όχι συγκυριακή επιλογή. Στο ίδιο πλαίσιο, αναφέρθηκε στον έντονο ανταγωνισμό με την Κίνα και στις πιέσεις που δέχεται η ευρωπαϊκή βιομηχανία.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης συμφώνησε ότι η συγκυρία αυτή συνιστά ευκαιρία για την Ευρώπη να επιταχύνει προς την κατεύθυνση της στρατηγικής αυτονομίας, δίνοντας έμφαση στην ανάγκη για περισσότερες αλλά και πιο αποτελεσματικές αμυντικές δαπάνες. Και οι δύο ηγέτες υπογράμμισαν ότι η ενίσχυση του ευρωπαϊκού πυλώνα στο ΝΑΤΟ και η μεγαλύτερη συνεργασία μεταξύ των ευρωπαϊκών κρατών αποτελούν αναγκαία βήματα για τη διασφάλιση της ασφάλειας και της επιρροής της ηπείρου.
Η επίσκεψη των δύο ηγετών στη φρεγάτα «Κίμων», υπό τη σκιά των Rafale που πέταξαν πάνω από την Αττική, έδωσε μια απτή διάσταση στη στρατηγική συνεργασία. Η ανανέωση της συμφωνίας αμυντικής εταιρικής σχέσης ενισχύει περαιτέρω τη ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής και επιβεβαιώνει ότι η συνεργασία Ελλάδας–Γαλλίας δεν περιορίζεται σε πολιτικό επίπεδο, αλλά αποκτά επιχειρησιακό βάθος.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα προβάλλεται ως κρίσιμος παράγοντας σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώ η Γαλλία ενισχύει τη θέση της ως βασικός πυλώνας της ευρωπαϊκής άμυνας, επιδιώκοντας μεγαλύτερη στρατηγική αυτενέργεια για την Ευρώπη.
Η οικονομική διάσταση της ελληνογαλλικής σύμπραξης
Το Ελληνογαλλικό Οικονομικό Φόρουμ του ΣΕΒ ανέδειξε την οικονομική διάσταση της συνεργασίας, υπογραμμίζοντας ότι η γεωπολιτική ισχύς δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς ισχυρή παραγωγική και βιομηχανική βάση. Η ανάγκη για επενδύσεις στην άμυνα, την τεχνολογία και την ενέργεια παρουσιάστηκε ως προϋπόθεση για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αυτονομίας.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η παρέμβαση του Ευάγγελος Μυτιληναίος, ο οποίος περιέγραψε τη μεταβαλλόμενη φύση του ΝΑΤΟ, όπου οι άμεσες συνεργασίες μεταξύ κρατών αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη σημασία. Όπως ανέφερε, η σύμπραξη Ελλάδας–Γαλλίας αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα σύγκλισης στρατηγικών συμφερόντων με σαφή ευρωπαϊκή διάσταση, ενώ τόνισε ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία διαθέτει την τεχνογνωσία για να στηρίξει μια πιο αυτόνομη αμυντική πολιτική.
Ο ίδιος στάθηκε ιδιαίτερα στη δυνατότητα της Ελλάδας να λειτουργήσει ως ισότιμος βιομηχανικός εταίρος σε μεγάλα αμυντικά προγράμματα, επισημαίνοντας ωστόσο ότι σε κρίσιμες περιπτώσεις, όπως το πρόγραμμα των φρεγατών, η ενεργοποίηση αυτής της συνεργασίας θα μπορούσε να είχε γίνει νωρίτερα, ώστε να αποδώσει μεγαλύτερα οφέλη για τη χώρα.
Πέρα από το διμερές επίπεδο
Σε έκθεση του ΕΛΙΑΜΕΠ η συμφωνία αποτιμάται θετικά. Τονίζεται ότι πρόκειται για μια συνεργασία που εντάσσεται στην ευρύτερη αναδιάταξη της ευρωπαϊκής άμυνας και δεν περιορίζεται σε διμερές επίπεδο. Η πρόβλεψη αμοιβαίας συνδρομής λειτουργεί συμπληρωματικά προς τις δεσμεύσεις σε ΝΑΤΟ και Ευρωπαϊκή Ένωση, ενισχύοντας τη στρατηγική σύγκλιση Ελλάδας και Γαλλίας.
Σε μια περίοδο όπου η αμερικανική παρουσία στην Ευρώπη επαναπροσδιορίζεται, η συμφωνία αυτή θεωρείται εργαλείο ενίσχυσης της ευρωπαϊκής αυτονομίας και ταυτόχρονα πολλαπλασιαστής ισχύος για την Ελλάδα.
Την ίδια στιγμή, ο διπλωματικός σύμβουλος του πρωθυπουργού Σωτήρης Σέρμπος προσεγγίζει τη συμφωνία με πιο ρεαλιστικό πρίσμα, επισημαίνοντας ότι, παρά τη στρατηγική της σημασία, δεν πρέπει να δημιουργούνται υπερβολικές προσδοκίες. Όπως τονίζει, η γαλλική δέσμευση αφορά κυρίως ζητήματα εθνικής κυριαρχίας και όχι κάθε μορφή έντασης που μπορεί να προκύψει στην περιοχή.
Υπογραμμίζει ότι η πραγματική αξία της συμφωνίας έγκειται στην αποτρεπτική της ισχύ, ενώ υπενθυμίζει ότι τα κράτη λειτουργούν με βάση τα συμφέροντά τους. Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα καλείται να ενισχύσει τη δική της στρατηγική και να αξιοποιήσει τη συνεργασία με τρόπο που να ενισχύει τη θέση της στο διεθνές σύστημα.
