Το σχέδιο νόμου προβλέπει νέο πλαίσιο για την προσέλκυση μη εγχώριων επενδυτικών κεφαλαίων, με έμφαση σε παραγωγικές επενδύσεις, τη μεταποίηση και τη βιομηχανία, αλλά και σε τομείς όπως η καινοτομία, η εφαρμοσμένη έρευνα και οι νέες τεχνολογίες. Η επεξεργασία του νομοσχεδίου συνεχίζεται στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή.
Θεοδωρικάκος: Στόχος η προσέλκυση παραγωγικών επενδύσεων
Ο υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος, υποστήριξε ότι το νομοσχέδιο δημιουργεί ένα σαφές πλαίσιο για την προσέλκυση ξένων εταιρειών και την πραγματοποίηση παραγωγικών επενδύσεων στην Ελλάδα.
Όπως ανέφερε, η βελτίωση της δημοσιονομικής εικόνας και η αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους δημιουργούν, κατά την κυβερνητική προσέγγιση, προϋποθέσεις ώστε η Ελλάδα να αποτελέσει ελκυστικό προορισμό για ξένα επενδυτικά κεφάλαια.
Ο κ. Θεοδωρικάκος έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη σύνδεση των επενδύσεων με τον παραγωγικό μετασχηματισμό της οικονομίας, σημειώνοντας ότι το νέο πλαίσιο δίνει μεγαλύτερη βαρύτητα στη μεταποίηση και τη βιομηχανία, καθώς και στην καινοτομία, την εφαρμοσμένη έρευνα και τις νέες τεχνολογίες.
Σύμφωνα με τον υπουργό, το καθεστώς δεν προβλέπει άμεσες επιχορηγήσεις, αλλά φορολογικές απαλλαγές και διευκολύνσεις αδειοδότησης για παραγωγικές επενδύσεις. Παράλληλα, τόνισε ότι η διαδικασία θα διέπεται από κανόνες διαφάνειας. Τη στρατηγική αυτή παρουσίασε ως μέρος της προσπάθειας για μια περισσότερο παραγωγική, ανταγωνιστική και ανθεκτική οικονομία.
Η στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων
Στη συζήτηση στην επιτροπή, τα κόμματα της αντιπολίτευσης έθεσαν, μεταξύ άλλων, το ζήτημα της χρηματοδότησης και της στήριξης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Απαντώντας, ο υπουργός Ανάπτυξης αναφέρθηκε σε χρηματοδοτικά εργαλεία συνολικού ύψους 1,5 δισ. ευρώ μέσω της Αναπτυξιακής Τράπεζας και του Ταμείου Ανάκαμψης, καθώς και στην προετοιμασία τριών νέων αναπτυξιακών καθεστώτων που θα απευθύνονται αποκλειστικά σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Παράλληλα, έκανε αναφορά στο Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα, μέσω του οποίου έχουν προβλεφθεί 681 εκατ. ευρώ για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις έως το 2032.
Οι θέσεις των κομμάτων
Ο εισηγητής της Νέας Δημοκρατίας, Νεοκλής Κρητικός, υποστήριξε ότι στόχος της νομοθετικής πρωτοβουλίας είναι η αξιοποίηση μη εγχώριων κεφαλαίων, σε μια περίοδο κατά την οποία αυξάνεται, όπως ανέφερε, το επενδυτικό ενδιαφέρον από το εξωτερικό.
Από την πλευρά του ΠΑΣΟΚ, ο εισηγητής Γιώργος Νικητιάδης αναγνώρισε την ανάγκη προσέλκυσης ξένων επενδύσεων σε παραγωγικές δραστηριότητες υψηλότερης προστιθέμενης αξίας, εξέφρασε όμως επιφυλάξεις για το κατά πόσο οι προτεινόμενες διατάξεις μπορούν να υπηρετήσουν αυτόν τον στόχο. Μεταξύ των ζητημάτων που έθεσε ήταν η ένταξη των οίκων ευγηρίας και των κέντρων αποκατάστασης στους τομείς ενδιαφέροντος, καθώς και ο ορισμός του μη εγχώριου επενδυτικού κεφαλαίου.
Ο ειδικός αγορητής του ΚΚΕ, Χρήστος Τσοκάνης, υποστήριξε ότι το νομοσχέδιο εξυπηρετεί κατά την άποψη του κόμματός του τις ανάγκες μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων, χωρίς να αντιμετωπίζει τα προβλήματα εργαζομένων, μικρών αγροτών, αυτοαπασχολούμενων και ανέργων.
Επιφυλάξεις για τον βαθμό εξουσιοδότησης που παρέχεται στην εκτελεστική εξουσία διατύπωσε ο ειδικός αγορητής της Ελληνικής Λύσης, Βασίλης Βιλιάρδος. Επικεντρώθηκε, μεταξύ άλλων, στο γεγονός ότι βασικές παράμετροι του καθεστώτος, όπως το ύψος των επενδύσεων και τα κίνητρα, θα καθορίζονται μέσω υπουργικών αποφάσεων.
Ο ειδικός αγορητής του ΣΥΡΙΖΑ, Νίκος Παππάς, έθεσε ζήτημα σχετικά με τον τρόπο καταγραφής των άμεσων ξένων επενδύσεων, υποστηρίζοντας ότι μέρος των σχετικών ποσών δεν αντιστοιχεί σε νέες παραγωγικές επενδύσεις. Παράλληλα, έθεσε ερωτήματα για τον ορισμό του μη εγχώριου επενδυτικού κεφαλαίου και το ενδεχόμενο ελληνικά κεφάλαια να επιστρέφουν στη χώρα μέσω εταιρικών δομών του εξωτερικού.
Ο ειδικός αγορητής της «Νίκης», Σπύρος Τσιρώνης, άσκησε κριτική στην προβλεπόμενη φορολογική μεταχείριση των ξένων επενδυτών, υποστηρίζοντας ότι δημιουργούνται διαφορετικοί όροι σε σχέση με τις εγχώριες μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Από την πλευρά της Πλεύσης Ελευθερίας, ο ειδικός αγορητής Αλέξανδρος Καζαμίας επικεντρώθηκε στην επιλογή τομέων όπως η Υγεία και οι υπηρεσίες οίκων ευγηρίας, θέτοντας ερωτήματα για τη σκοπιμότητα και τη βάση του συγκεκριμένου αναπτυξιακού σχεδιασμού.
Τι είπαν οι παραγωγικοί φορείς
Κατά την ακρόαση των εξωκοινοβουλευτικών φορέων, ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Βορείου Ελλάδος υπογράμμισε ότι οι ξένες επενδύσεις θα πρέπει να συνδέονται με νέα παραγωγή, τεχνολογία, θέσεις εργασίας και ενίσχυση της παραγωγικής βάσης, ιδιαίτερα στην περιφέρεια.
Η ΕΣΕΕ αντιμετώπισε θετικά την πρόβλεψη ότι απλές εξαγορές μετοχών και επενδύσεις αντικατάστασης δεν θεωρούνται αρχικές επενδύσεις, εκτιμώντας ότι αυτό μπορεί να κατευθύνει τα κίνητρα σε επενδύσεις που αυξάνουν το παραγωγικό απόθεμα. Παράλληλα, έθεσε ζήτημα διαφάνειας ως προς τον τελικό πραγματικό δικαιούχο των επενδυτικών κεφαλαίων.
Το ΕΒΕΠ τάχθηκε υπέρ της προσέλκυσης ξένων κεφαλαίων που δημιουργούν παραγωγική δυναμικότητα, μεταφέρουν τεχνογνωσία και ενισχύουν την απασχόληση, ζητώντας παράλληλα ισχυρότερη σύνδεση των νέων επενδύσεων με την ελληνική επιχειρηματικότητα και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα ανέφερε ότι τα χρηματοδοτικά εργαλεία της μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά προς το νέο πλαίσιο, ενώ θετική στη θέσπιση διακριτού και στοχευμένου καθεστώτος για τις άμεσες ξένες επενδύσεις εμφανίστηκε και η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα Επενδύσεων.
Ελληνοαμερικανικό Επιμελητήριο και Τράπεζα της Ελλάδος
Το Ελληνοαμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο υποστήριξε την προσέλκυση ξένων κεφαλαίων, επισημαίνοντας ιδιαίτερα τομείς στους οποίους, σύμφωνα με την τοποθέτησή του, υπάρχει ισχυρή αμερικανική τεχνογνωσία, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η βιοτεχνολογία, η αμυντική βιομηχανία και τα logistics. Παράλληλα, πρότεινε να μπορούν να αξιοποιούν τα κίνητρα και θυγατρικές ξένων ομίλων που ήδη δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα, όταν εισφέρουν νέα κεφάλαια από το εξωτερικό.
Η Τράπεζα της Ελλάδος χαρακτήρισε σημαντική την περαιτέρω ενίσχυση των ροών ξένων άμεσων επενδύσεων, ιδιαίτερα σε κλάδους υψηλής προστιθέμενης αξίας, συνδέοντας την εξέλιξη αυτή με την ενίσχυση των επενδύσεων και του εξαγωγικού προσανατολισμού της οικονομίας.
Όπως ανέφερε ο Στέλιος Παναγιώτου, προϊστάμενος του Τμήματος Ανάλυσης Ισοζυγίου Πληρωμών της Διεύθυνσης Οικονομικής Ανάλυσης και Μελετών της Τράπεζας της Ελλάδος, οι ροές ξένων άμεσων επενδύσεων ξεπέρασαν κατά μέσο όρο τα 7 δισ. ευρώ ετησίως την περίοδο 2021-2025, ενώ το 2025 υπερέβησαν τα 11 δισ. ευρώ.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, μεταξύ των βασικών χωρών προέλευσης των επενδυτικών κεφαλαίων περιλαμβάνονται το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γερμανία, το Λουξεμβούργο, η Ελβετία, οι ΗΠΑ, η Ολλανδία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Κύπρος. Στους κλάδους που προσελκύουν ξένες επενδύσεις περιλαμβάνονται η χρηματοοικονομική διαμεσολάβηση, ο ηλεκτρισμός και η μεταποίηση, ενώ περίπου το 30% των κεφαλαίων κατευθύνεται στην αγοραπωλησία ακινήτων.
Το ζήτημα του «ξένου επενδυτή»
Η Επιτροπή Ανταγωνισμού στάθηκε ιδιαίτερα στον ορισμό του «ξένου επενδυτή» και των μη εγχώριων επενδυτικών κεφαλαίων. Όπως επισήμανε, χρειάζεται ενδεχομένως μεγαλύτερη σαφήνεια ως προς το αν ο σχετικός ορισμός καλύπτει φυσικά πρόσωπα επενδυτές από τρίτες χώρες ή και από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Παράλληλα, ζήτησε να αποσαφηνιστούν ορισμένες έννοιες του νομοσχεδίου, μεταξύ των οποίων και ο «φορέας επένδυσης», ώστε οι βασικοί ορισμοί να περιλαμβάνονται στο ίδιο το νομοθετικό πλαίσιο και όχι να μεταβάλλονται μέσω επιμέρους προκηρύξεων.
Το Οικονομικό Επιμελητήριο Ελλάδος τοποθετήθηκε θετικά ως προς τον στόχο βελτίωσης του επενδυτικού περιβάλλοντος και προσέλκυσης ξένων κεφαλαίων, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η αποτελεσματικότητα του πλαισίου θα κριθεί από την εφαρμογή του.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στον μηχανισμό ελέγχου και πιστοποίησης των επενδύσεων, ο οποίος, όπως ανέφερε, θα πρέπει να είναι ταχύς ώστε να μην καθυστερεί η υλοποίηση των επενδυτικών σχεδίων, αλλά ταυτόχρονα επαρκώς αυστηρός ώστε να αποτρέπονται φαινόμενα απάτης ή εικονικών επενδύσεων.
Η συζήτηση του νομοσχεδίου συνεχίζεται στη Διαρκή Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου, πριν από την τελική του πορεία προς την Ολομέλεια της Βουλής.
