Σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ, το νέο νομικό πλαίσιο διευρύνει τα πειθαρχικά παραπτώματα και τις ποινές, με σημαντικότερη πρόβλεψη την οριστική παύση σε περίπτωση άρνησης συμμετοχής στην αξιολόγηση. Ακόμα, καταργούνται τα συλλογικά πειθαρχικά όργανα και δημιουργείται νέο σώμα εξέτασης των πειθαρχικών παραβάσεων, στο οποίο δεν θα συμμετέχουν εκπρόσωποι των εργαζομένων.
Νέες ποινές και πειθαρχικά παραπτώματα
Η άρνηση συμμετοχής σε διαδικασίες αξιολόγησης τιμωρείται με πρόστιμο ίσο με τις αποδοχές δύο μηνών, ενώ η οριστική παύση (απόλυση) προβλέπεται αν η άρνηση συνεχιστεί για δύο συνεχόμενες χρονιές. Επιπλέον, από την άσκηση ποινικής δίωξης για οποιοδήποτε κακούργημα ο υπάλληλος τίθεται αυτοδίκαια σε αργία.
Οι υπάλληλοι που απολύθηκαν με την πειθαρχική ποινή της οριστικής παύσης ή λόγω υπαιτιότητας μπορούν να επανέλθουν στο Δημόσιο μετά από 10 χρόνια, αντί για 5, όπως ισχύει σήμερα. Το προσωρινό κώλυμα εκ νέου διορισμού επεκτείνεται και σε όσους υπαλλήλους έχασαν την ιδιότητά τους (π.χ. παραιτήθηκαν) και στη συνέχεια τους επιβλήθηκε η πειθαρχική ποινή.
Οι νέες πειθαρχικές ποινές περιλαμβάνουν: στέρηση μισθολογικού κλιμακίου από 1 έως 5 έτη, αφαίρεση έως 4 μισθολογικών κλιμακίων και απαγόρευση άσκησης καθηκόντων προϊσταμένου για 1 έως 5 έτη. Επιπλέον, σε ορισμένες περιπτώσεις προβλέπεται διοικητική κύρωση από 3.000 έως 100.000 ευρώ.
Για πρώτη φορά εισάγεται η «πειθαρχική συνδιαλλαγή», που επιτρέπει στον ελεγχόμενο υπάλληλο να ζητήσει υπό προϋποθέσεις μειωμένη ποινή, όταν δεν προβλέπεται οριστική παύση και η τυχόν ζημία έχει αποκατασταθεί πλήρως.
Οι νέες διατάξεις, που εισήγαγε ο υπουργός Εσωτερικών, Θοδωρής Λιβάνιος, αφορούν τους υπαλλήλους του Δημοσίου, των ΟΤΑ α' και β' βαθμού και των ΝΠΔΔ και θα ισχύσουν από το νέο έτος. Για παραπτώματα που έγιναν έως 31 Δεκεμβρίου 2025, αλλά η πειθαρχική δίωξη ασκηθεί μετά την 1η Ιανουαρίου 2026, θα εφαρμοστούν οι νέες διατάξεις.
Το νέο Πειθαρχικό Συμβούλιο και η λειτουργία του
Το νέο Πειθαρχικό Συμβούλιο Ανθρώπινου Δυναμικού Δημόσιου Τομέα, που θα αντικαταστήσει τα υπάρχοντα πρωτοβάθμια συμβούλια και το δευτεροβάθμιο πειθαρχικό συμβούλιο, θα λειτουργήσει από το νέο έτος.
Αποτελείται από 60 δικαστές του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους πλήρους απασχόλησης και θα λειτουργεί σε τριμελή ή πενταμελή κλιμάκια ανάλογα με τη σοβαρότητα της υπόθεσης. Στα κλιμάκια δεν συμμετέχουν εκπρόσωποι των εργαζομένων και στελέχη του Δημοσίου, ενώ η παρουσία συνδικαλιστή επιτρέπεται μόνο εφόσον ζητηθεί από το διωκόμενο υπάλληλο πριν την εκδίκαση.
Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση, οι αλλαγές αποσκοπούν στην αντιμετώπιση χρόνιων καθυστερήσεων στη διαδικασία πειθαρχικών υποθέσεων. Μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2024, περίπου 2.300 υποθέσεις εκκρεμούν στα πρωτοβάθμια πειθαρχικά συμβούλια, με την ολοκλήρωση των υποθέσεων, σε ορισμένες περιπτώσεις, να ξεπερνά τα πέντε έτη, κυρίως λόγω της παράλληλης απασχόλησης των δικαστών και εισαγγελέων που προεδρεύουν σε αυτά.
Τα συλλογικά πειθαρχικά όργανα καταργούνται από τις αρχές του 2027 και θα πρέπει να έχουν ολοκληρώσει έως τα τέλη του 2026 όλες τις εκκρεμείς υποθέσεις έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025.
