Μέτρα “αντιστάθμισης” στην μεγάλη φορολογική και ρυθμιστική πίεση που υφίστανται οι ΜμΕ και εν γένει η μικρή επιχειρηματικότητα εξετάζει η κυβέρνηση. Στο φόντο αυτό στο “τραπέζι” είναι ρύθμιση που θα αυξάνει το όριο απαλλαγής των μικρών επιχειρήσεων από τον ΦΠΑ.
Προφανής στόχος είναι η ελάφρυνση χιλιάδων μικρών επιχειρήσεων και επαγγελματιών, που το τελευταίο διάστημα έχουν βρεθεί στο “μάτι” του ρυθμιστικού και φορολογικού κυκλώνα, με την τεκμαρτή φορολόγηση, τις κάρτες εργασίας κτλ. Χαρακτηριστική η αναφορά του ΕΒΕΠ, σε σημερινή ανάλυσή του. Το Δ.Σ. του Ε.Β.Ε.Π. πιστεύει πως το υπερπλεόνασμα μπορεί να οφείλεται σε σημαντικό βαθμό στην δημοσιονομική πειθαρχία, αλλά αυτό που ξεκλείδωσε τις παροχές 1,1 δις ευρώ ήταν τα αυξημένα μεγέθη της φορολογητέας ύλης των δηλώσεων φυσικών και νομικών προσώπων. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΑΑΔΕ, το 2024 δηλώθηκαν συνολικά 106 έναντι 91,6 δις ευρώ το 2023. Δηλαδή, το δηλωθέν εισόδημα των φυσικών προσώπων αυξήθηκε κατά 15,7% μεταξύ 2024 και 2023, ενώ των ελευθέρων επαγγελματιών διπλασιάστηκε με 103% στα 10,4 από 5,28 δις ευρώ. Σημειώνεται ότι το 56% των ελευθέρων επαγγελματιών, επιτηδευματιών και ατομικών επιχειρήσεων φορολογήθηκε με τα τεκμήρια και κατέβαλε επιπλέον φόρο ύψους 470 εκατ. ευρώ, ενώ το 44% που φορολογήθηκε βάσει των δηλωθέντων εισοδημάτων, εμφάνισε αυξημένα κέρδη που, κατά μέσον όρο, κυμάνθηκαν στα 4.500 ευρώ, ανά δήλωση. Αύξηση 29,24% καταγράφουν τα εισοδήματα που δηλώθηκαν από μερίσματα, λόγω του χαμηλού συντελεστή 5%. Αυξημένα κατά 5 δις ευρώ ήταν τα φορολογητέα κέρδη που δήλωσαν οι επιχειρήσεις και 3,6 δις ευρώ επιπλέον από ΦΠΑ. Μισθωτοί και συνταξιούχοι δήλωσαν επιπλέον 6,3 δις ευρώ. Συνολικά, τα εισοδήματα το 2024 από όλες τις κατηγορίες ήταν επιπλέον 14,4 δις ευρώ αυξημένα κατά 15,7%.
Το πλάνο
Στο φόντο αυτό εξετάζεται η αναπροσαρμογή του υφιστάμενου ορίου των 10.000 ευρώ σε υψηλότερα επίπεδα, στα 15.000 ή ακόμα και στα 18.000 ευρώ, σε ευθυγράμμιση με την ευρωπαϊκή Οδηγία 2020/285 που ανοίγει τον δρόμο για υψηλότερα όρια απαλλαγής από τον ΦΠΑ στις μικρές επιχειρήσεις των κρατών μελών.
Σημειώνεται ότι η Ελλάδα έπρεπε να έχει ενσωματώσει την Οδηγία έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024. Ωστόσο, η καθυστέρηση στην προσαρμογή προκάλεσε την παρέμβαση της Κομισιόν, που απέστειλε στην Αθήνα επίσημη προειδοποίηση. Σε απάντηση, οι ελληνικές αρχές δεσμεύτηκαν ότι η σχετική νομοθετική ρύθμιση θα έχει ολοκληρωθεί έως το τέλος Ιουνίου 2025, όπως προβλέπεται και στο Επιχειρησιακό Σχέδιο της ΑΑΔΕ.
Η Οδηγία φέρνει ριζικές αλλαγές καθώς επιτρέπει στις μικρές επιχειρήσεις να πραγματοποιούν ετήσιο κύκλο εργασιών έως 100.000 ευρώ εντός της ΕΕ χωρίς την υποχρέωση επιβολής ΦΠΑ, ενώ το εσωτερικό όριο απαλλαγής κάθε κράτους μπορεί να φθάσει έως και τα 85.000 ευρώ. Σε αυτό το περιβάλλον, το ελληνικό όριο των 10.000 ευρώ θεωρείται εξαιρετικά χαμηλό σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Για παράδειγμα, στην Ιταλία, τη Ρουμανία και την Τσεχία ισχύει το ανώτατο όριο των 85.000 ευρώ, στη Λιθουανία 55.000 ευρώ και στην Πολωνία 40.000 ευρώ.
Το νέο καθεστώς αναμένεται να ωφελήσει χιλιάδες μικρές επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες, παρέχοντάς τους σημαντική φορολογική ελάφρυνση μειώνοντας παράλληλα το διαχειριστικό τους βάρος. Επιχειρήσεις και επαγγελματίες θα μπορούν να αιτούνται ηλεκτρονικά μέσω της ΑΑΔΕ τη χρήση του καθεστώτος απαλλαγής σε κράτη μέλη όπου επιθυμούν να δραστηριοποιηθούν, αρκεί ο συνολικός κύκλος εργασιών τους να μην υπερβαίνει τις 100.000 ευρώ στην ΕΕ και να τηρούνται τα ειδικά όρια κάθε χώρας.
Παράλληλα, μικρές επιχειρήσεις που εδρεύουν σε άλλα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και πληρούν τις προϋποθέσεις, θα μπορούν να αιτούνται την υπαγωγή τους στο καθεστώς απαλλαγής από τον ΦΠΑ και στην Ελλάδα. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι θα έχουν τη δυνατότητα να δραστηριοποιούνται στη χώρα μας χωρίς να επιβαρύνουν τις συναλλαγές τους με ΦΠΑ, διευκολύνοντας έτσι την ανάπτυξη των διασυνοριακών δραστηριοτήτων και ενισχύοντας τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς.
Ωστόσο, όσες επιχειρήσεις ενταχθούν στο καθεστώς απαλλαγής χάνουν το δικαίωμα έκπτωσης του ΦΠΑ για αγορές και υπηρεσίες που σχετίζονται με τις απαλλασσόμενες πράξεις τους. Αυτό το στοιχείο είναι κρίσιμο και θα πρέπει να σταθμιστεί από κάθε επιχείρηση, προκειμένου να αποφασίσει εάν τη συμφέρει ή όχι να ενταχθεί στο νέο σύστημα.
Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές τις επόμενες εβδομάδες αναμένεται να «κλειδώσει» αν το νέο όριο θα διαμορφωθεί στα 15.000 ή στα 180.000 ευρώ, με το υπουργείο Οικονομικών να αναζητά ισορροπία μεταξύ της αναγκαίας φορολογικής ελάφρυνσης και της διασφάλισης των δημοσίων εσόδων. Σε περίπτωση που επιλεγεί το υψηλότερο όριο, περισσότερες μικρές επιχειρήσεις θα έχουν τη δυνατότητα να ενταχθούν στο μέτρο. Η τελική ρύθμιση εκτιμάται ότι θα έχει οριστικοποιηθεί και ανακοινωθεί έως τα τέλη Μαΐου, ώστε να προλάβει να τεθεί σε ισχύ μαζί με την πλήρη εφαρμογή της ευρωπαϊκής Οδηγίας, που προγραμματίζεται για τον Ιούνιο.
Γιώργος Αλεξάκης
