Ο διεθνής οίκος αξιολόγησης επισημαίνει ότι η αναθεώρηση του λειτουργικού περιβάλλοντος αποτέλεσε βασικό παράγοντα για τις πρόσφατες αξιολογήσεις των ελληνικών τραπεζών. Συγκεκριμένα, συνέβαλε στην αναβάθμιση της Εθνικής Τράπεζας και της Eurobank στη βαθμίδα BBB με σταθερές προοπτικές, ενώ παράλληλα στηρίζει τη θετική προοπτική για την Τράπεζα Πειραιώς, η οποία διατηρεί αξιολόγηση BBB-.
Παρά τη βελτιωμένη εικόνα, η Fitch υπογραμμίζει ότι εξακολουθούν να υφίστανται διαρθρωτικές προκλήσεις για το ελληνικό τραπεζικό σύστημα, με κυριότερες το σημαντικό απόθεμα παλαιών μη εξυπηρετούμενων στοιχείων ενεργητικού που παραμένουν εκτός των ισολογισμών των τραπεζών, καθώς και ορισμένες εστίες κινδύνου στη λιανική τραπεζική.
Ανθεκτική ανάπτυξη και θετικές προοπτικές
Η Fitch σημειώνει ότι η ελληνική οικονομία διατήρησε αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα την περίοδο 2023-2025, καταγράφοντας ετήσιους ρυθμούς ανάπτυξης που ξεπέρασαν ελαφρώς το 2%, παρά τις γεωπολιτικές εντάσεις και τις αναταράξεις στο διεθνές εμπόριο.
Για το 2026, ο οίκος προβλέπει μικρή επιβράδυνση του ρυθμού ανάπτυξης, κυρίως λόγω των επιπτώσεων που ενδέχεται να έχει η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή στην παγκόσμια οικονομία.
Ωστόσο, εκτιμά ότι η ελληνική οικονομία θα συνεχίσει να στηρίζεται από τις επενδύσεις που χρηματοδοτούνται μέσω του προγράμματος NextGenerationEU, το οποίο εισέρχεται στο τελευταίο έτος της έντονης επενδυτικής του φάσης. Παράλληλα, μεσοπρόθεσμα αναμένεται περαιτέρω σύγκλιση του κατά κεφαλήν εισοδήματος της Ελλάδας με τον μέσο όρο της ευρωζώνης.
Η Fitch τοποθετεί τον δυνητικό ρυθμό ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας κοντά στο 2%, εκτιμώντας ότι θα υποστηριχθεί από τη συνεχιζόμενη βελτίωση των οικονομικών των νοικοκυριών, τη σταθερή αύξηση της απασχόλησης και την ενίσχυση των επενδύσεων.
Δυναμική πιστωτική επέκταση και ενίσχυση των εσόδων
Ο οίκος αξιολόγησης διαπιστώνει ότι οι ελληνικές τράπεζες επωφελούνται από την ισχυρή αύξηση της πιστωτικής επέκτασης, αλλά και από την ανάπτυξη δραστηριοτήτων που δημιουργούν προμήθειες, όπως η διαχείριση κεφαλαίων και οι ασφαλιστικές εργασίες.
Μετά την αύξηση των δανείων κατά περίπου 10% το 2025, η Fitch προβλέπει ότι οι χορηγήσεις θα συνεχίσουν να αυξάνονται με υψηλό μονοψήφιο ρυθμό και κατά την περίοδο 2026-2027, έχοντας ως βασικό μοχλό τη χρηματοδότηση επιχειρήσεων.
Σύμφωνα με την ανάλυση, οι επιχειρηματικοί δανειολήπτες εμφανίζουν συνολικά υγιή οικονομική εικόνα και μέτρια επίπεδα μόχλευσης. Ωστόσο, οι ελληνικές τράπεζες εξακολουθούν να διατηρούν σημαντική έκθεση σε βασικούς κλάδους της οικονομίας, όπως η ενέργεια, η ναυτιλία, η μεταποίηση, οι υπηρεσίες και ο τουρισμός.
Στον τομέα της λιανικής τραπεζικής, η ανάκαμψη εξελίσσεται σταδιακά, ξεκινώντας από ιδιαίτερα χαμηλή βάση. Η Fitch επισημαίνει ότι η στεγαστική πίστη καταγράφει αύξηση για πρώτη φορά μετά το 2008, ενώ τα κριτήρια χορήγησης δανείων παραμένουν, σε γενικές γραμμές, αυστηρά και συμβατά με τις κατευθύνσεις της Τράπεζας της Ελλάδος.
Ο οίκος αναγνωρίζει ότι στα κρατικά προγράμματα στήριξης τα κριτήρια εμφανίζονται ελαφρώς πιο ευέλικτα, χωρίς όμως να θεωρεί ότι δημιουργούνται σημαντικοί πρόσθετοι κίνδυνοι για το τραπεζικό σύστημα.
Μεγαλύτερη συμβολή των προμηθειών στην κερδοφορία
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην αυξανόμενη σημασία των εσόδων από προμήθειες για τις ελληνικές τράπεζες.
Όπως σημειώνει η Fitch, οι τράπεζες έχουν ενισχύσει τη θέση τους στους τομείς της διαχείρισης περιουσίας και της ασφαλιστικής διαμεσολάβησης μέσω εξαγορών και στρατηγικών συνεργασιών. Παράλληλα, παρατηρείται μεταφορά μέρους των τραπεζικών καταθέσεων σε προϊόντα σταθερού εισοδήματος, ενώ σταδιακά εμπλουτίζεται η γκάμα των επενδυτικών προϊόντων που προσφέρονται στους πελάτες.
Η Fitch εκτιμά ότι οι μεγάλες ελληνικές τράπεζες βρίσκονται σε πλεονεκτική θέση για να αξιοποιήσουν αυτή την τάση, χάρη στο εκτεταμένο δίκτυο καταστημάτων και την ισχυρή παρουσία τους στην εγχώρια αγορά.
Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπει ότι ο δείκτης λειτουργικών κερδών προς σταθμισμένα στοιχεία ενεργητικού θα διατηρηθεί τουλάχιστον στο 3,5% κατά την περίοδο 2026-2027, στοιχείο που αντανακλά τη διατήρηση υψηλής οργανικής κερδοφορίας.
Οι διαρθρωτικές προκλήσεις παραμένουν
Παρά τις θετικές προοπτικές, η Fitch επισημαίνει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές προκλήσεις για την ελληνική οικονομία και το τραπεζικό σύστημα.
Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται τα σχετικά χαμηλά επίπεδα εισοδήματος σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, καθώς και η ανεργία, η οποία, παρά τη συνεχή αποκλιμάκωσή της, εξακολουθεί να παραμένει υψηλότερη από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο οίκος εστιάζει επίσης στο μεγάλο απόθεμα τιτλοποιημένων μη εξυπηρετούμενων δανείων που διαχειρίζονται εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers). Το χαρτοφυλάκιο αυτό αντιστοιχεί περίπου στο 30% του ελληνικού ΑΕΠ, γεγονός που εξακολουθεί να περιορίζει την επιστροφή πολλών δανειοληπτών στο τραπεζικό σύστημα.
Η Fitch εκτιμά ότι η ταχύτερη επανένταξη εξυπηρετούμενων δανείων και ενδεχόμενες επαναγορές χαρτοφυλακίων από τις τράπεζες θα μπορούσαν να λειτουργήσουν υποστηρικτικά για τη μεσοπρόθεσμη πιστωτική επέκταση.
Ο Νόμος Κατσέλη και οι κίνδυνοι στη λιανική τραπεζική
Στην ανάλυσή της, η Fitch αναφέρεται και στην πρόσφατη δικαστική απόφαση που αφορά τον τρόπο υπολογισμού των τόκων σε δάνεια τα οποία υπάγονται στον νόμο Κατσέλη.
Όπως επισημαίνει, η εξέλιξη αυτή ενδέχεται να δημιουργήσει αυξημένη νομική αβεβαιότητα, αλλά και ζητήματα που σχετίζονται με την κουλτούρα πληρωμών των δανειοληπτών.
Παράλληλα, εξακολουθούν να υφίστανται κίνδυνοι που συνδέονται με παλαιά στεγαστικά δάνεια μεταβλητού επιτοκίου, καθώς και με δάνεια σε ελβετικό φράγκο.
Ωστόσο, ο οίκος εκτιμά ότι οι συνολικές επιπτώσεις αυτών των κινδύνων αναμένεται να παραμείνουν διαχειρίσιμες, καθώς οι ελληνικές τράπεζες έχουν ήδη σχηματίσει επαρκείς προβλέψεις για την κάλυψη πιθανών ζημιών.
Συνολικά, η Fitch καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα ενισχυμένα πιστωτικά προφίλ των ελληνικών τραπεζών, σε συνδυασμό με το βελτιωμένο μακροοικονομικό περιβάλλον, τις καθιστούν καλύτερα προετοιμασμένες να αντιμετωπίσουν τις υφιστάμενες προκλήσεις, αξιοποιώντας παράλληλα τις αναπτυξιακές ευκαιρίες που δημιουργούνται τα επόμενα χρόνια και διατηρώντας υψηλή, διαρθρωτική κερδοφορία.
