Στην Ελλάδα γνώρισα τη σημασία της θεωρητικής βάσης και της ευρύτερης παιδείας. Στο Ηνωμένο Βασίλειο ήρθα σε επαφή με μια πιο αναλυτική και πειθαρχημένη ακαδημαϊκή προσέγγιση. Στις Ηνωμένες Πολιτείες βίωσα ένα περιβάλλον που ενθάρρυνε έντονα την αμφισβήτηση, τη δημιουργικότητα και τον διάλογο.

Εκεί γνώρισα μια συνάδελφο από τη Σιγκαπούρη, η οποία ήταν υψηλόβαθμο στέλεχος στο Υπουργείο Παιδείας της χώρας της. Μέσα από την εμπειρία της, ήρθα σε επαφή με τη λογική ενός από τα πιο επιτυχημένα εκπαιδευτικά συστήματα στον κόσμο. Ενός συστήματος όπου τίποτα δεν αφήνεται στην τύχη, οι εκπαιδευτικοί επιλέγονται και εκπαιδεύονται με αυστηρά κριτήρια και η διδασκαλία αντιμετωπίζεται ως εθνική προτεραιότητα. Αυτό που με εντυπωσίασε περισσότερο ήταν η αντίθεση ανάμεσα στις διαφορετικές εκπαιδευτικές κουλτούρες που είχα γνωρίσει. Στη Βοστώνη κυριαρχούσε η ελευθερία της σκέψης και η ενθάρρυνση της πρωτοτυπίας. Στη Σιγκαπούρη, όπως μου την περιέγραφε, η επιτυχία βασιζόταν στη συνέπεια, τη δομή, την αξιολόγηση και την πειθαρχία. Δεν επρόκειτο για αντίφαση, αλλά για διαφορετικές διαδρομές προς την αριστεία. Η εμπειρία αυτή με βοήθησε να κατανοήσω ότι κανένα εκπαιδευτικό σύστημα δεν μπορεί να αντιγραφεί μηχανικά. Η επιτυχία της Σιγκαπούρης δεν οφείλεται μόνο σε καλές πολιτικές, αλλά και σε μια βαθύτερη κοινωνική συμφωνία γύρω από την αξία της εκπαίδευσης. Ταυτόχρονα, όμως, μου έδειξε ότι η ποιότητα των εκπαιδευτικών, η συνοχή του συστήματος και οι υψηλές προσδοκίες είναι στοιχεία που κάθε χώρα μπορεί να μελετήσει σοβαρά. Κοιτάζοντας πίσω, το μεγάλο μάθημα για την ελληνική παιδεία είναι σαφές. Η Ελλάδα δεν στερείται ταλέντου, ευφυΐας ή πνευματικής παράδοσης. Στερείται συνέπειας, σχεδίου και πίστης στη δύναμη του σχολείου ως εθνικής προτεραιότητας. Δεν χρειάζεται να αντιγράψουμε τη Σιγκαπούρη, το Ηνωμένο Βασίλειο ή τις Ηνωμένες Πολιτείες. Χρειάζεται να κάνουμε κάτι πιο δύσκολο. Να χτίσουμε το δικό μας σύστημα με σοβαρότητα, συνέχεια και υψηλές απαιτήσεις. Ένα σχολείο που δεν θα συμβιβάζεται με τη μετριότητα, δεν θα εγκαταλείπει τον εκπαιδευτικό μόνο του και δεν θα μετρά την επιτυχία μόνο με εξετάσεις, αλλά με την ικανότητα να διαμορφώνει ανθρώπους με γνώση, κρίση, χαρακτήρα και αυτοπεποίθηση. Εκεί θα κριθεί όχι μόνο το μέλλον της παιδείας μας, αλλά και το μέλλον της χώρας.