Ο 20ος αιώνας προσφέρει άπειρα παραδείγματα και προς τις δυο κατευθύνσεις.

Όλοι οι μεγάλοι ηγέτες του παρελθόντος γνώριζαν ότι η ισχύς-και η χρήση της- απαιτεί αυτοσυγκράτηση, αυτοέλεγχο και πειθαρχία, προκειμένου να μην εκτραπεί σε κτηνωδία, παρασύροντας και βουλιάζοντας στο τέναγος της απροσχημάτιστης θηριωδίας τους λαούς τους.

Είναι αυτό που δεν κάνει, εδώ και σχεδόν δυο χρόνια, ο Νετανιάχου, συνεπικουρούμενος από τους θεο-φασίστες υπουργούς του (ο χαρακτηρισμός ανήκει στον Σλόμο Μπεν Αμί).

Η πολιτική διαχείριση της κυβέρνησης του Ισραήλ, ως αντίδραση στην εγκληματική επιδρομή της Χαμάς την 7η Οκτωβρίου 2023, προκαλεί εκατόμβες θυμάτων, σωρεύει ερείπια επί ερειπίων, καταπατά συστηματικά κάθε γραπτό κι άγραφο κανόνα δικαίου.

Αλλά, περισσότερο απ’ όλα αυτά, η εγκληματική πολιτική της κυβέρνησης Νετανιάχου, δημιουργεί μια παγκόσμια μνήμη, ανάλογη αυτής που προκάλεσαν τα κορυφαία εγκλήματα του προηγούμενου αιώνα.

Και μπορεί, για την ώρα, να φαντάζει πολυτέλεια για τους Παλαιστίνιους-άλλωστε στερούνται μιας θεσμισμένης και αναγνωρισμένης πολιτειακής οντότητας- να ενδιαφερθούν και να οργανώσουν την σχέση τους με το παρελθόν τους και μπορεί ακόμη να μην διαθέτουν την δύναμη να επιβάλουν την βιωμένη οδύνη τους, ως παγκόσμιο παράδειγμα μιας κακοποιού εφαρμογής της ισχύος…

Αλλά, θα έλθει η στιγμή που η Γάζα του 2025 θα διεκδικήσει το δικαίωμα της να υπάρχει στην πλανητική μνήμη.

Κι αυτό θα είναι ένα ανεξίτηλο στίγμα καταισχύνης που θα έχει κληροδοτήσει στο Ισραήλ ο Νετανιάχου και η παρέα του.