Ο διευθύνων σύμβουλος της Attica Group, Πάνος Δικαίος, περιέγραψε με σαφήνεια το πρόβλημα. Ο σημερινός στόλος χρειάζεται εκτεταμένη ανανέωση, όμως το υπάρχον χρηματοδοτικό μοντέλο δεν αρκεί. Ο δανεισμός, τα ίδια κεφάλαια και το περιορισμένο leasing δεν καλύπτουν το υψηλό κόστος της πράσινης μετάβασης. Το αποτέλεσμα είναι ότι η ανανέωση καθυστερεί, ενώ ο κίνδυνος οι αυξημένες δαπάνες να μεταφερθούν στους επιβάτες γίνεται όλο και πιο ορατός.
Οι επισημάνσεις αυτές δεν αφορούν μόνο τους επιχειρηματικούς σχεδιασμούς των εταιρειών, αλλά μια βασική ευθύνη του κράτους, την απρόσκοπτη σύνδεση των νησιών με την ηπειρωτική χώρα.
Το ακτοπλοικό σύστημα της Ελλάδας, όπως υπενθύμισε ο πρόεδρος του Ναυτικού Επιμελητηρίου Ελλάδος Γιώργος Αλεξανδράτος, καλύπτει 115 νησιά και εξυπηρετεί σχεδόν το 16% του πληθυσμού τον χειμώνα.
Για τις νησιωτικές κοινότητες, η ακτοπλοΐα δεν είναι μια απλή μεταφορική υπηρεσία, είναι ο κρίσιμος κρίκος που εξασφαλίζει πρόσβαση σε υγεία, εκπαίδευση, αγορές, τουρισμό και προμήθειες. Η λειτουργία της έχει χαρακτηριστικά δημόσιου αγαθού, κάτι που καθιστά τον εκσυγχρονισμό της όχι επιλογή, αλλά υποχρέωση.
Το ζήτημα γίνεται ακόμη πιο σύνθετο λόγω των απαιτήσεων της πράσινης μετάβασης. Ο υπουργός Ναυτιλίας Βασίλης Κικίλιας παρουσίασε συγκεκριμένα στοιχεία που δείχνουν το μέγεθος του οικονομικού βάρους.
Οι νέοι κανόνες του ΙΜΟ μπορούν να προσθέσουν 130 δισ. ευρώ σε κόστος μόλις τον πρώτο χρόνο. Αν δεν υπάρξει στήριξη, αυτό το βάρος θα περάσει τελικά στην κοινωνία, δημιουργώντας νέους κύκλους πίεσης.
Η ανανέωση της ακτοπλοΐας δεν μπορεί να αφεθεί στον αυτοματισμό της αγοράς. Απαιτεί εθνική στρατηγική, νέα χρηματοδοτικά εργαλεία, ενίσχυση των λιμενικών υποδομών όπως τόνισε ο καθηγητής Σωτήρης Θεοφάνης και συντονισμό με τις ευρωπαϊκές πολιτικές.
Η Ελλάδα είναι νησιωτική χώρα, με την μεγαλύτερη ακτογραμμή στην ΕΕ. Χωρίς σύγχρονα πλοία και βιώσιμο μοντέλο λειτουργίας, η συνοχή της απειλείται.
Ο εκσυγχρονισμός της ακτοπλοΐας είναι, τελικά, επένδυση στην ίδια τη χώρα. Αν καθυστερήσει, το κόστος θα είναι μεγαλύτερο και θα το νιώσουν πρώτοι οι νησιώτες.
