Η συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών θα αποτελέσει σημαντικό επίτευγμα για την κυβέρνηση Τραμπ, το οποίο θα αναστατώσει τη Μόσχα, η οποία θεωρεί την περιοχή ως μέρος της σφαίρας επιρροής της.
«Πέρασε πολύς καιρός - 35 χρόνια - πολεμούσαν και τώρα είναι φίλοι, και θα είναι φίλοι για πολύ καιρό», δήλωσε ο Τραμπ σε τελετή υπογραφής στο Λευκό Οίκο, όπου τον πλαισίωναν ο Πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν, Ιλχάμ Αλίγιεφ και ο Πρωθυπουργός της Αρμενίας, Νικολ Πασινιάν.
Η Αρμενία και το Αζερμπαϊτζάν βρίσκονταν σε διαμάχη από τα τέλη της δεκαετίας του 1980, όταν το Ναγκόρνο-Καραμπάχ, μια ορεινή περιοχή του Αζερμπαϊτζάν που κατοικείται κυρίως από Αρμένιους, αποσχίστηκε από το Αζερμπαϊτζάν με την υποστήριξη της Αρμενίας. Το Αζερμπαϊτζάν ανέκτησε τον πλήρη έλεγχο της περιοχής το 2023, με αποτέλεσμα σχεδόν όλοι οι 100.000 Αρμένιοι της περιοχής να καταφύγουν στην Αρμενία.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι οι δύο χώρες δεσμεύτηκαν να σταματήσουν τις εχθροπραξίες, να ανοίξουν διπλωματικές σχέσεις και να σεβαστούν την εδαφική ακεραιότητα της άλλης. Η συμφωνία περιλαμβάνει αποκλειστικά δικαιώματα ανάπτυξης των ΗΠΑ σε έναν στρατηγικό διάδρομο διέλευσης μέσω του Νότιου Καυκάσου, ο οποίος, σύμφωνα με το Λευκό Οίκο, θα διευκολύνει τις εξαγωγές ενέργειας και άλλων πόρων.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες υπέγραψαν ξεχωριστές συμφωνίες με κάθε χώρα για την επέκταση της συνεργασίας στους τομείς της ενέργειας, του εμπορίου και της τεχνολογίας, συμπεριλαμβανομένης της τεχνητής νοημοσύνης. Είπε, επίσης, ότι άρθηκαν οι περιορισμοί στην αμυντική συνεργασία μεταξύ του Αζερμπαϊτζάν και των Ηνωμένων Πολιτειών, μια εξέλιξη που θα μπορούσε επίσης να ανησυχήσει τη Μόσχα.
Τι σημαίνει η συμφωνία για την περιοχή
Η ειρηνευτική συμφωνία θα μπορούσε να μεταμορφώσει το Νότιο Καύκασο, μια ενεργειακή περιοχή που συνορεύει με τη Ρωσία, την Ευρώπη, την Τουρκία και το Ιράν, η οποία διασχίζεται από αγωγούς πετρελαίου και φυσικού αερίου, αλλά είναι διχασμένη από κλειστά σύνορα και μακροχρόνιες εθνοτικές συγκρούσεις.
Ο Μπρετ Έρικσον, εμπειρογνώμονας σε θέματα κυρώσεων και σύμβουλος της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Loyola στο Σικάγο, δήλωσε ότι η συμφωνία θα βοηθήσει τη Δύση να καταπολεμήσει τις προσπάθειες της Ρωσίας να αποφύγει τις κυρώσεις.
«Ο Καύκασος υπήρξε ένα τυφλό σημείο στην πολιτική των κυρώσεων», είπε. «Μια επίσημη ειρήνη δημιουργεί μια πλατφόρμα για τη Δύση να συνεργαστεί με την Αρμενία και το Αζερμπαϊτζάν... για να κλείσει τους αγωγούς διαφυγής».
Η Tina Dolbaia, συνεργάτης στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών, δήλωσε ότι η συμφωνία ήταν μια μεγάλη συμβολική κίνηση, αλλά παρέμειναν πολλά ερωτήματα, όπως ποιες αμερικανικές εταιρείες θα ελέγχουν το νέο διάδρομο διαμετακόμισης και πόσο θα εμπλακούν η Αρμενία και το Αζερμπαϊτζάν στην κατασκευή του.
Τέλος, η Olesya Vartanyan, ανεξάρτητη εμπειρογνώμονας για την περιοχή, είπε ότι η συμφωνία πρόσθεσε μεγαλύτερη προβλεψιμότητα στην περιοχή, αλλά οι μακροπρόθεσμες προοπτικές της θα εξαρτηθούν από τη συνεχή εμπλοκή των ΗΠΑ.
