Η Βρετανία, η Γαλλία και η Γερμανία (E3) ξεκίνησαν στα τέλη Αυγούστου μια διαδικασία 30 ημερών για την επανέκδοση των κυρώσεων του ΟΗΕ, θέτοντας όρους που πρέπει να πληροί η Τεχεράνη κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου. Η προσφορά της E3 να παρατείνει τον «μηχανισμό επαναφοράς» για έως και έξι μήνες εξαρτάται από:
- την αποκατάσταση της πρόσβασης των επιθεωρητών του ΟΗΕ στο Ιράν,
- την παροχή εξηγήσεων για τα μεγάλα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου,
- και τη συμμετοχή του Ιράν σε συνομιλίες με τις ΗΠΑ.
Ωστόσο, η κατάσταση των αποθεμάτων ουρανίου παραμένει άγνωστη από τον Ιούνιο, όταν το Ισραήλ και οι ΗΠΑ βομβάρδισαν ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις.
Συμφωνία με τον ΔΟΑΕ και τα διπλωματικά αδιέξοδα
Η τηλεφωνική συνομιλία της Τετάρτης μεταξύ των υπουργών Εξωτερικών της E3, του επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ και του Ιρανού ομολόγου τους, ακολούθησε τη συμφωνία της περασμένης εβδομάδας για την επανέναρξη της συνεργασίας Ιράν–ΔΟΑΕ. Η συμφωνία προβλέπει κατ’ αρχήν επαναφορά της πρόσβασης του Οργανισμού σε πυρηνικές εγκαταστάσεις, αλλά δυτικοί διπλωμάτες τονίζουν ότι:
- δεν είναι αρκετά λεπτομερής,
- δεν ορίζει σαφές χρονοδιάγραμμα,
- αφήνει περιθώριο στην Τεχεράνη να συνεχίσει να μην συνεργάζεται.
Δεν υπάρχουν, επίσης, ενδείξεις ότι το Ιράν είναι πρόθυμο να επαναλάβει απευθείας συνομιλίες με την Ουάσιγκτον.
Επικείμενη επαναφορά κυρώσεων
Η E3 προειδοποίησε ότι «εάν δεν ληφθούν συγκεκριμένα μέτρα τις επόμενες ημέρες», θα προχωρήσει στην επαναφορά των κυρώσεων που είχαν ανασταλεί με την απόφαση 2231 του ΟΗΕ. Οι κυρώσεις θα πλήξουν καίριους τομείς της ιρανικής οικονομίας, όπως τα χρηματοοικονομικά, τις τράπεζες, τους υδρογονάνθρακες και την άμυνα.
Δυτικοί διπλωμάτες εκτιμούν ότι ακόμη και μια ύστατη συμφωνία είναι δύσκολο να στηριχθεί από τις ΗΠΑ. Από την πλευρά της, η Τεχεράνη διαμηνύει ότι θα λάβει αντίμετρα εάν προχωρήσει η επαναφορά κυρώσεων.
«Η πεποίθηση στην Τεχεράνη είναι ότι οι κυρώσεις του ΟΗΕ θα επιβληθούν εκ νέου. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο αρνείται να κάνει παραχωρήσεις», ανέφερε Ιρανός αξιωματούχος.
Η Δύση θεωρεί ότι το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα υπερβαίνει τις πολιτικές ανάγκες, ενώ η Τεχεράνη επιμένει ότι επιδιώκει την ανάπτυξη πυρηνικής ενέργειας αποκλειστικά για ειρηνικούς σκοπούς.
