Το τέλος της πυρηνικής συμφωνίας που αρχικά διαπραγματεύτηκαν το Ιράν, η Βρετανία, η Γερμανία, η Γαλλία, οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ρωσία και η Κίνα αναμένεται να εντείνει τις εντάσεις στη Μέση Ανατολή, λίγους μήνες μετά το βομβαρδισμό ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ.
Διπλωματικές προσπάθειες και αντιδράσεις
Ωστόσο, ο Ιρανός πρόεδρος, Μασούντ Πεζεσκιάν, φάνηκε να υποβαθμίζει το ζήτημα, δηλώνοντας στους δημοσιογράφους πριν αναχωρήσει από τη Νέα Υόρκη την Παρασκευή (26/9): «Δεν είναι σαν να πέφτει ο ουρανός».
Οι προσπάθειες να καθυστερήσει η επαναφορά όλων των κυρώσεων κατά του Ιράν, που επιβλήθηκαν αρχικά από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ μεταξύ 2006 και 2010, απέτυχαν στο περιθώριο της ετήσιας συνάντησης των παγκόσμιων ηγετών στον ΟΗΕ αυτή την εβδομάδα.
Οι κυρώσεις πρόκειται να επανέλθουν στις 3 π.μ. την Κυριακή (28/9), αφού η Βρετανία, η Γαλλία και η Γερμανία, γνωστές ως E3, ενεργοποίησαν πριν από 30 ημέρες τη λεγόμενη διαδικασία «snapback», κατηγορώντας την Τεχεράνη για παραβίαση της πυρηνικής συμφωνίας του 2015.
Οι ευρωπαϊκές δυνάμεις είχαν προτείνει να καθυστερήσουν την επαναφορά των κυρώσεων έως και έξι μήνες, ώστε να δοθεί χρόνος για συνομιλίες για μια μακροπρόθεσμη συμφωνία, εφόσον το Ιράν αποκαθιστούσε την πρόσβαση των επιθεωρητών πυρηνικών του ΟΗΕ, αντιμετώπιζε τις ανησυχίες για τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου και συμμετείχε σε συνομιλίες με τις ΗΠΑ.
«Τις τελευταίες ημέρες και εβδομάδες, το Ιράν έχει υποβάλει πολλαπλές προτάσεις για να διατηρήσει ανοιχτό το παράθυρο της διπλωματίας. Η E3 δεν ανταποκρίθηκε, ενώ οι ΗΠΑ διπλασίασαν τις απαιτήσεις τους», έγραψε ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αρακτσί, στο X. Οι κυρώσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναμένεται να επανέλθουν την επόμενη εβδομάδα.
Αντιδράσεις και οικονομικές επιπτώσεις
Η Τεχεράνη προειδοποίησε για σκληρή αντίδραση. Ωστόσο, ο Πεζεσκιάν δήλωσε την Παρασκευή ότι το Ιράν δεν έχει καμία πρόθεση να αποχωρήσει από τη Συνθήκη Μη Διάδοσης Πυρηνικών Όπλων.
Το Ιράν ανακοίνωσε σήμερα ότι ανακαλεί τους πρεσβευτές του στη Βρετανία, τη Γαλλία και τη Γερμανία για διαβουλεύσεις.
Η ιρανική οικονομία ήδη αντιμετωπίζει σοβαρές δυσκολίες λόγω των αυστηρών κυρώσεων που επιβλήθηκαν εκ νέου από το 2018, μετά την αποχώρηση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, από τη συμφωνία.
Το ιρανικό νόμισμα, το ριάλ, κατέγραψε νέο ιστορικό χαμηλό, φτάνοντας τα 1.123.000 ανά δολάριο ΗΠΑ, από περίπου 1.085.000 την προηγούμενη ημέρα, σύμφωνα με ιστότοπους συναλλάγματος όπως το Bon-bast.com.
Το περιεχόμενο των κυρώσεων
Το Ιράν θα υποβληθεί εκ νέου σε εμπάργκο όπλων και απαγόρευση όλων των δραστηριοτήτων εμπλουτισμού και επανεπεξεργασίας ουρανίου, καθώς και οποιασδήποτε δραστηριότητας σχετικής με βαλλιστικούς πυραύλους ικανούς να μεταφέρουν πυρηνικά όπλα, συμπεριλαμβανομένων των εκτοξεύσεων.
Άλλες κυρώσεις που θα επιβληθούν περιλαμβάνουν απαγόρευση ταξιδιού σε δεκάδες Ιρανούς πολίτες, δέσμευση περιουσιακών στοιχείων δεκάδων Ιρανών πολιτών και οντοτήτων και απαγόρευση της προμήθειας οποιουδήποτε υλικού που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Όλες οι χώρες έχουν το δικαίωμα να κατάσχουν και να διαθέσουν αντικείμενα που απαγορεύονται βάσει των κυρώσεων του ΟΗΕ, ενώ το Ιράν θα απαγορεύεται να αποκτά συμφέροντα σε οποιαδήποτε εμπορική δραστηριότητα σε άλλη χώρα που αφορά την εξόρυξη ουρανίου, την παραγωγή ή τη χρήση πυρηνικών υλικών και τεχνολογίας.
