Η πρωτοβουλία έρχεται σε συνέχεια της δέσμευσης του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 23ης Οκτωβρίου 2025, και βασίζεται στις επιλογές που παρουσίασε η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στις 17 Νοεμβρίου 2025, μετά από σχετικό αίτημα των κρατών μελών.
Δύο νέα εργαλεία στήριξης: δάνειο ΕΕ και δάνειο αποζημιώσεων
Η Επιτροπή προτείνει δύο νέα χρηματοδοτικά μέσα:
1. Δάνειο της ΕΕ: Θα χρηματοδοτηθεί μέσω του προϋπολογισμού της Ένωσης, αξιοποιώντας το διαθέσιμο «περιθώριο». Στόχος είναι η σταθερή χρηματοδότηση της Ουκρανίας είτε συνεχίζεται ο πόλεμος είτε η χώρα επιστρέφει σε ειρηνικό καθεστώς.
2. Δάνειο αποζημιώσεων: Πρόκειται για καινοτόμο εργαλείο, καθώς επιτρέπει στην Επιτροπή να δανείζεται ταμειακά υπόλοιπα από χρηματοπιστωτικά ιδρύματα στην ΕΕ, τα οποία κατέχουν ακινητοποιημένα περιουσιακά στοιχεία της Ρωσικής Κεντρικής Τράπεζας.
Το νέο εργαλείο συνοδεύεται από ισχυρές νομικές και θεσμικές διασφαλίσεις, ώστε να προστατεύονται τα κράτη μέλη και οι τράπεζες από ενδεχόμενα ρωσικά αντίποινα ή παράνομες απαλλοτριώσεις εκτός Ρωσίας, ειδικά σε φιλορωσικές δικαιοδοσίες.
Το πακέτο των πέντε προτάσεων
Η δέσμη περιλαμβάνει:
- Κανονισμό για τη θέσπιση δανείου αποζημιώσεων.
- Πρόταση απαγόρευσης μεταβίβασης ακινητοποιημένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων προς τη Μόσχα.
- Δύο τροποποιήσεις του κανονισμού 833/2014, που αφορούν περαιτέρω νομικές διασφαλίσεις για κράτη μέλη και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα (Θα δημοσιοποιηθούν μόλις το Συμβούλιο λάβει θέση).
- Παράλληλη πρόταση απόφασης του Συμβουλίου από την Ύπατη Εκπρόσωπο Εξωτερικής Πολιτικής, Κάγια Κάλας.
- Τροποποίηση του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (ΠΔΠ), ώστε να μπορεί ο προϋπολογισμός της ΕΕ να στηρίξει τις δύο λύσεις.
Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι οι προτάσεις είναι πλήρως συμβατές με το ευρωπαϊκό και διεθνές δίκαιο, ενώ διαφυλάσσουν το κύρος των ευρωπαϊκών χρηματοπιστωτικών αγορών και τη θέση του ευρώ ως διεθνούς νομίσματος.
Φον ντερ Λάιεν: «Αυξάνουμε το κόστος του πολέμου για τη Ρωσία»
Η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν τόνισε: «Με τις σημερινές προτάσεις διασφαλίζουμε ότι η Ουκρανία διαθέτει τα μέσα για να αμυνθεί και να προσέλθει σε ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις από θέση ισχύος. Στηρίζουμε τον κρατικό προϋπολογισμό και ενισχύουμε τη βιομηχανία άμυνας της χώρας. Παράλληλα, με το δάνειο αποζημιώσεων αξιοποιούμε ακινητοποιημένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία, με ισχυρές εγγυήσεις για τα κράτη μέλη. Αυξάνουμε το κόστος του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας και δημιουργούμε κίνητρα για την επιστροφή της στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.»
Σε αναμονή των πολιτικών αποφάσεων
Η Επιτροπή καλεί τα θεσμικά όργανα της ΕΕ να κινηθούν με ταχύτητα. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 18–19 Δεκεμβρίου αναμένεται να καθορίσει τη στρατηγική κατεύθυνση για την υλοποίηση των νέων χρηματοδοτικών εργαλείων.
