Ο νόμος που αποτελεί τη νομική βάση για την επιβολή αυτών των εισαγωγικών δασμών «δεν εξουσιοδοτεί τον Πρόεδρο να επιβάλλει δασμούς», έκρινε η πλειοψηφία με ψήφους έξι έναντι τριών.
Τη γνώμη του Δικαστηρίου διατύπωσε ο Πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου Τζον Ρόμπερτς. Διαφώνησαν οι δικαστές Κλάρενς Τόμας, Σάμιουελ Αλίτο και Μπρετ Κάβανο. Η απόφαση αναμένεται να έχει ευρύ αντίκτυπο, επηρεάζοντας το παγκόσμιο εμπόριο, τους καταναλωτές, τις εταιρείες, τον πληθωρισμό και το πορτοφόλι κάθε Αμερικανού.
Αντίδραση Τραμπ
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ σε μία πρώτη αντίδραση χαρακτήρισε "ντροπή" την απόφαση. Πάντως, αναλυτές εκτιμούν πως δεν ακυρώνονται όλοι οι δασμοί.
Από τότε που επέστρεψε στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ αναδιαμόρφωσε ραγδαία τις μακροχρόνιες εμπορικές σχέσεις των ΗΠΑ, επιβάλλοντας ένα εκτεταμένο πλέγμα εισαγωγικών δασμών που επηρέασε σχεδόν κάθε χώρα στον κόσμο.
Πολλοί από αυτούς τους δασμούς επιβλήθηκαν βάσει μιας νέας ερμηνείας του Νόμου περί Διεθνών Οικονομικών Εξουσιών Έκτακτης Ανάγκης (International Emergency Economic Powers Act – IEEPA). Σε αυτούς περιλαμβάνονται οι σχεδόν παγκόσμιοι «ανταποδοτικοί» δασμοί του Τραμπ, καθώς και ξεχωριστοί δασμοί που συνδέονται με την υποτιθέμενη διακίνηση θανατηφόρων ναρκωτικών προς τις ΗΠΑ.
Το IEEPA δεν αναφέρει ρητά τους δασμούς. Αντίθετα, σύμφωνα με το CNBC, επιτρέπει στον Πρόεδρο να «ρυθμίζει … την εισαγωγή» ξένων περιουσιακών στοιχείων και συναλλαγών, αφού προηγουμένως κηρύξει κατάσταση εθνικής έκτακτης ανάγκης για την αντιμετώπιση ορισμένων «ασυνήθιστων και εξαιρετικών» απειλών.
Η κυβέρνηση Τραμπ υποστήριξε ότι η συγκεκριμένη διατύπωση παρέχει στον Πρόεδρο την εξουσία να επιβάλλει δασμούς σε ξένα προϊόντα.
Οι επικριτές, ωστόσο, αντέτειναν ότι ο νόμος δεν επιτρέπει στον Πρόεδρο να επιβάλλει μονομερώς δασμούς οποιουδήποτε ύψους, σε οποιαδήποτε χώρα και οποιαδήποτε στιγμή. Ομοσπονδιακό εμπορικό δικαστήριο και ομοσπονδιακό εφετείο είχαν ήδη κρίνει παράνομους τους δασμούς του Τραμπ βάσει του IEEPA, πριν η υπόθεση φτάσει στο Ανώτατο Δικαστήριο.
Το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων των ΗΠΑ από δασμούς το προηγούμενο έτος προήλθε από τους δασμούς που επιβλήθηκαν βάσει του IEEPA.
Η «Ημέρα Απελευθέρωσης»
Τον περασμένο Απρίλιο, ο Τραμπ παρουσίασε τα σαρωτικά σχέδιά του για «ανταποδοτικούς» δασμούς σε μια ιδιαίτερα προβεβλημένη εκδήλωση στον Λευκό Οίκο, με αφορμή αυτό που ο ίδιος είχε αποκαλέσει «Ημέρα Απελευθέρωσης» της Αμερικής.
Η ανακοίνωση αυτή προκάλεσε αιφνίδιο πανικό στις αγορές και οι δασμοί τέθηκαν γρήγορα σε αναστολή. Έκτοτε έχουν τροποποιηθεί, καθυστερήσει και επανεπιβληθεί επανειλημμένα, εντείνοντας τη σύγχυση και την πολυπλοκότητα στο ήδη περίπλοκο πλέγμα εμπορικής πολιτικής της κυβέρνησης.
Άλλοι δασμοί που βασίζονται στο IEEPA περιλαμβάνουν μέτρα κατά του Μεξικού, του Καναδά και της Κίνας, με αφορμή κατηγορίες ότι οι χώρες αυτές επέτρεψαν τη ροή του θανατηφόρου ναρκωτικού φαιντανύλη προς τις ΗΠΑ.
Ο Τραμπ, ένθερμος επικριτής της πρόσφατης αμερικανικής πολιτικής σύναψης συμφωνιών ελεύθερου εμπορίου, έχει επανειλημμένα επαινέσει τους δασμούς τόσο ως πλούσια πηγή ομοσπονδιακών εσόδων όσο και ως βασικό διαπραγματευτικό εργαλείο απέναντι σε εταίρους και αντιπάλους.
Έχει υποστηρίξει ότι το κόστος των δασμών το επωμίζονται οι ξένες χώρες και έχει υποβαθμίσει τις ανησυχίες ότι οι φόροι αυτοί θα οδηγήσουν σε αυξήσεις τιμών για τους Αμερικανούς καταναλωτές. Ωστόσο, η κυβέρνησή του έχει παραδεχθεί ότι οι δασμοί καταβάλλονται από Αμερικανούς εισαγωγείς.
Ο Τραμπ έχει ισχυριστεί ότι τα έσοδα από τους δασμούς είναι τόσο μεγάλα ώστε ενδεχομένως να μπορούν να αντικαταστήσουν τον φόρο εισοδήματος. Έχει επίσης προτείνει την αποστολή επιταγών «μερίσματος από δασμούς» ύψους 2.000 δολαρίων στους Αμερικανούς.
«Έχουμε εισπράξει, και σύντομα θα εισπράξουμε, περισσότερα από 600 δισεκατομμύρια δολάρια από δασμούς», έγραψε σε πρόσφατη ανάρτησή του στο Truth Social.
Άλλες εκτιμήσεις είναι σημαντικά χαμηλότερες: το Bipartisan Policy Center, για παράδειγμα, υπολόγισε τα ακαθάριστα έσοδα των ΗΠΑ από δασμούς για το 2025 σε περίπου 289 δισεκατομμύρια δολάρια. Η Υπηρεσία Τελωνείων και Προστασίας Συνόρων των ΗΠΑ ανέφερε ότι είχε εισπράξει περίπου 200 δισεκατομμύρια δολάρια μεταξύ 20 Ιανουαρίου και 15 Δεκεμβρίου.
Ειδικά για τους δασμούς βάσει IEEPA, η κυβέρνηση δήλωσε ότι έχει εισπράξει περίπου 129 δισεκατομμύρια δολάρια έως τις 10 Δεκεμβρίου.
Ο Τραμπ είχε κάνει λόγο για... ΤΕΛΟΣ
Πριν από την απόφαση, ο Τραμπ και η κυβέρνησή του προειδοποιούσαν για τις συνέπειες ενδεχόμενης ακύρωσης των δασμών από το Ανώτατο Δικαστήριο.
«Αν το Ανώτατο Δικαστήριο αποφανθεί κατά των Ηνωμένων Πολιτειών σε αυτό το ζήτημα εθνικής ασφάλειας, ΤΕΛΕΙΩΣΑΜΕ!» έγραψε ο Τραμπ στις 12 Ιανουαρίου.
Αμερικανοί αξιωματούχοι, μεταξύ των οποίων και ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ, είχαν δηλώσει ότι πίστευαν πως το Ανώτατο Δικαστήριο δεν θα ανέτρεπε τη «ναυαρχίδα» της οικονομικής πολιτικής του Προέδρου.
