Στην ετήσια έκθεσή του, η οποία συντάχθηκε πριν από το ξέσπασμα του πολέμου το περασμένο Σαββατοκύριακο, ο Οργανισμός επισημαίνει ότι, με πληθυσμό περίπου 90 εκατομμυρίων κατοίκων, ακόμη και μια μερική αποσταθεροποίηση θα μπορούσε να οδηγήσει σε «συρροές προσφύγων άνευ προηγουμένου έκτασης». Όπως σημειώνεται χαρακτηριστικά, μετακίνηση μόλις του 10% του ιρανικού πληθυσμού θα αρκούσε για να συγκριθεί με τις μεγαλύτερες προσφυγικές ροές των τελευταίων δεκαετιών.
Ερωτηθείς από το AFP για ενδεχόμενη επικαιροποίηση της εκτίμησης μετά τις πολεμικές εξελίξεις, ο Οργανισμός ανέφερε ότι «η κατάσταση παραμένει πολύ ασταθής» και πως θα ήταν ανεύθυνο να διατυπωθούν υποθετικά σενάρια αυτή τη στιγμή.
Χαμηλές προς το παρόν οι αιτήσεις από Ιρανούς
Παρά τις ανησυχίες, οι αιτήσεις ασύλου από Ιρανούς πολίτες στην Ευρώπη παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα. Το 2025 καταγράφηκαν περίπου 8.000 αιτήσεις, αριθμός σημαντικά μικρότερος σε σύγκριση με τους Αφγανούς (117.000 αιτήσεις) και τους Βενεζουελάνους (91.000).
Μέχρι στιγμής, τα πλήγματα των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ κατά του Ιράν δεν έχουν προκαλέσει μαζικές μετακινήσεις πληθυσμών. Ωστόσο, σύμφωνα με την έκθεση, «η έκταση του εν δυνάμει κινδύνου είναι σημαντική», ιδίως αν ληφθεί υπόψη ότι το Ιράν συγκαταλέγεται ήδη στις χώρες που φιλοξενούν από τους μεγαλύτερους πληθυσμούς προσφύγων παγκοσμίως – γεγονός που θα μπορούσε να πυροδοτήσει αλυσιδωτές μετακινήσεις.
Η Τουρκία πιθανός διάδρομος προς την Ευρώπη
Το σενάριο ενός μεγάλου κύματος Ιρανών προσφύγων χαρακτηρίζεται προς το παρόν «υποθετικό». Σε μια τέτοια περίπτωση, οι μετακινήσεις εκτιμάται ότι θα ακολουθούσαν διαδρομή μέσω Τουρκίας προς την Ευρώπη.
«Όλο αυτό είναι πολύ ρευστό», ανέφερε Ευρωπαίος αξιωματούχος με ειδίκευση στη μετανάστευση, ο οποίος μίλησε υπό καθεστώς ανωνυμίας λόγω της ευαισθησίας του ζητήματος.
Το θέμα έχει ήδη τεθεί στο ανώτατο πολιτικό επίπεδο. Η πρόεδρος της ΕΕ Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν, γνωστοποίησε ότι συζήτησε το ζήτημα με τον πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Παράλληλα, η Κομισιόν ανακοίνωσε ότι ενισχύει την προετοιμασία της, παρακολουθώντας στενά τις μεταναστευτικές τάσεις που συνδέονται με τη σύγκρουση.
Το προσφυγικό αναμένεται να βρεθεί στην ημερήσια διάταξη της συνάντησης των 27 υπουργών Εσωτερικών της ΕΕ, που θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη στις Βρυξέλλες.
Η γενική εικόνα στην Ευρώπη
Συνολικά, το 2025 οι χώρες της ΕΕ, καθώς και η Νορβηγία και η Ελβετία, δέχθηκαν περίπου 822.000 αιτήσεις ασύλου, καταγράφοντας μείωση 19% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Η πτώση αυτή ακολουθεί μείωση 11% που είχε καταγραφεί το 2024.
Η υποχώρηση του 2025 αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στη μείωση των αιτήσεων από Σύρους πολίτες, μετά την πτώση του Μπασάρ αλ-Άσαντ στα τέλη του 2024.
Παρά τις διακυμάνσεις των τελευταίων ετών, οι αιτήσεις ασύλου δεν έχουν επανέλθει στα επίπεδα του 2015, όταν εκατοντάδες χιλιάδες Σύροι πρόσφυγες έφτασαν στην Ευρώπη, κορυφώνοντας μία από τις μεγαλύτερες μεταναστευτικές κρίσεις στη σύγχρονη ιστορία της Ένωσης.
