Το δάνειο στην Ουκρανία μπλοκαρίστηκε από τον Όρμπαν, ενώ για τη Μέση Ανατολή η ΕΕ περιορίστηκε σε ένα αίτημα για μορατόριουμ στις επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές. Όσο για τα μέτρα στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων, οι ηγέτες της ΕΕ επίσης δεν φάνηκαν να βιάζονται. Μίλησαν για ευελιξία και παρέπεμψαν στην Κομισιόν, η οποία καλείται να ανοίξει την εργαλειοθήκη που είχε φτιάξει το 2022 μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Ούτε ένα μέτρο, όμως, δεν ανακοινώθηκε και όπως επισημαίνει το Politico είναι σαφής η αδυναμία του μπλοκ να αναλάβει ηγετικό ρόλο στις διεθνείς υποθέσεις.
«Σε αυτές τις πολύ δύσκολες στιγμές που ζούμε, περισσότερο από ποτέ είναι αποφασιστικής σημασίας να τηρηθεί η διεθνής τάξη που βασίζεται σε κανόνες», δήλωσε στους δημοσιογράφους ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, ο οποίος προήδρευσε της συνάντησης στις Βρυξέλλες. «Η εναλλακτική λύση είναι το χάος. Η εναλλακτική λύση είναι ο πόλεμος στην Ουκρανία. Η εναλλακτική λύση είναι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή».
«Δεν είναι δικός μας πόλεμος»
Υπήρξε κάποια ανανεωμένη συζήτηση σχετικά με την αποστολή γαλλικών πολεμικών πλοίων για την προστασία του Στενού του Ορμούζ, του ζωτικού σημείου διέλευσης πετρελαίου που η Τεχεράνη έχει ουσιαστικά κλείσει απειλώντας να χτυπήσει πλοία, ενδεχομένως με την υποστήριξη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. «Έχουμε ξεκινήσει μια διερευνητική διαδικασία και θα δούμε τις επόμενες ημέρες αν έχει πιθανότητες επιτυχίας», δήλωσε ο Μακρόν.
Ωστόσο, η τελική δήλωση της συνόδου κορυφής δεν δεσμεύτηκε για οποιαδήποτε νέα αποστολή, αναφερόμενη μόνο στην ενίσχυση των υφιστάμενων ναυτικών επιχειρήσεων της ΕΕ στην περιοχή.
Μέχρι το τέλος των συνομιλιών, οι ηγέτες της ΕΕ κατέληξαν σε ένα σοβαρό συμπέρασμα: Η Ευρώπη έχει μικρή δύναμη ή τάση να διαμορφώνει τα γεγονότα.
«Η Μέση Ανατολή μας επηρεάζει πολύ — αλλά είμαστε εμείς παίκτες στο παιχνίδι;» ρώτησε ένας αξιωματούχος της ΕΕ που συμμετείχε στις συζητήσεις των ηγετών. «Προσπαθούν να βρουν μια θέση σε αυτή τη συζήτηση και έχουμε πολλές δηλώσεις και θέσεις [αλλά] υπάρχει ρόλος για τους Ευρωπαίους στην επίλυση αυτής της διαδικασίας;»
Προφανώς όχι, σύμφωνα με την Κάγια Κάλλας, την επικεφαλής εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, η οποία προειδοποίησε τους ηγέτες ότι «η έναρξη πολέμου είναι σαν μια ερωτική σχέση — είναι εύκολο να μπεις και δύσκολο να βγεις», σύμφωνα με δύο διπλωμάτες που ενημερώθηκαν για τα σχόλιά της.
«Αυτός δεν είναι ο πόλεμος της Ευρώπης», είπαν λοιπόν — και δεν πρόκειται να γίνει.
Οι ηγέτες με άδεια χέρια
Μετά από 12 ώρες λήψης λίγων αποφάσεων, οι ηγέτες που βγήκαν από τη Σύνοδο δεν είχαν πολλά νέα να πουν στους πολίτες της χώρας τους.
Αυτό φάνηκε και από τις δηλώσεις του Έλληνα πρωθυπουργού.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης μίλησε βέβαια για ευρωπαϊκή ευελιξία ώστε να διαμορφωθεί ένα πακέτο μέτρων στήριξης απέναντι στην ενεργειακή κρίση, αλλά ως εκεί. Δεν δόθηκε η δυνατότητα στις κυβερνήσεις να λάβουν άμεσα μέτρα. Θα πρέπει πρώτα να περιμένουν την Κομισιόν να... ξεσκονίσει την εργαλειοθήκη του 2022 και να δουν μετά τι δυνατότητες έχουν για να στηρίξουν τους πολίτες και τις επιχειρήσεις τους.
