Σύμφωνα με την Επιτροπή, η κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή έχει ήδη οδηγήσει σε επιπλέον δαπάνες 24 δισ. ευρώ για εισαγωγές ενέργειας, χωρίς να αντιστοιχεί σε αντίστοιχη αύξηση της διαθέσιμης ενέργειας στην ευρωπαϊκή αγορά. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το σχέδιο φιλοδοξεί να μειώσει την εξάρτηση από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα και να ενισχύσει την εγχώρια καθαρή παραγωγή ενέργειας. Πιο αναλυτικά:

1) Έγκαιρα, στοχευμένα και προσωρινά μέτρα στήριξης

Το σχέδιο προβλέπει άμεσα οικονομικά μέτρα για την ανακούφιση των πολιτών από τις υψηλές τιμές ενέργειας. Σε αυτά περιλαμβάνονται επιδόματα, ενεργειακά vouchers, μειώσεις φόρων στην ηλεκτρική ενέργεια για ευάλωτα νοικοκυριά και ενίσχυση της ευελιξίας των κρατών-μελών ώστε να εφαρμόζουν εθνικά μέτρα στήριξης. Παράλληλα, προβλέπεται προσωρινό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων που επιτρέπει πρόσθετη στήριξη σε τομείς και ομάδες που πλήττονται περισσότερο από την ενεργειακή κρίση.

2) Επιτάχυνση της μετάβασης σε καθαρή ενέργεια

Η Επιτροπή προωθεί την ταχύτερη απεξάρτηση από πετρέλαιο, φυσικό αέριο και άλλα ορυκτά καύσιμα, δίνοντας έμφαση στην ηλεκτροδότηση της οικονομίας. Έως το καλοκαίρι αναμένεται η παρουσίαση Σχεδίου Δράσης για την Ηλεκτροδότηση, το οποίο θα θέτει στόχους και θα περιλαμβάνει παρεμβάσεις για την άρση εμποδίων στη χρήση ηλεκτρικής ενέργειας σε βιομηχανία, μεταφορές και κτίρια.

3) Ενίσχυση των ενεργειακών δικτύων

Κεντρικός πυλώνας του σχεδίου είναι η αναβάθμιση και ενίσχυση των ευρωπαϊκών ενεργειακών δικτύων. Προβλέπεται ταχεία ολοκλήρωση του Ευρωπαϊκού Πακέτου Δικτύων, καλύτερη αξιοποίηση υφιστάμενων υποδομών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και επιτάχυνση έργων όπως υπεράκτια αιολικά πάρκα και υδροηλεκτρικές μονάδες. Παράλληλα, η Κομισιόν θα προχωρήσει σε νομοθετική πρόταση για τα τέλη δικτύου και τη φορολογία, με στόχο η ηλεκτρική ενέργεια να επιβαρύνεται λιγότερο από τα ορυκτά καύσιμα.

4) Συντονισμός μεταξύ κρατών-μελών

Η Επιτροπή δίνει έμφαση στον στενό συντονισμό των κρατών-μελών για την αποφυγή ελλείψεων και ανισορροπιών στην αγορά ενέργειας. Στο πλαίσιο αυτό περιλαμβάνονται η κοινή διαχείριση αποθεμάτων φυσικού αερίου, πιθανές ευελιξίες στους κανόνες πλήρωσης αποθηκών, καθώς και συντονισμός έκτακτων μέτρων για καύσιμα όπως το ντίζελ και τα καύσιμα αεροσκαφών. Παράλληλα, ειδικές ομάδες παρακολούθησης συνεδριάζουν τακτικά για την αποτύπωση της κατάστασης στην αγορά.

5) Δημιουργία Παρατηρητηρίου Καυσίμων

Το νέο Παρατηρητήριο Καυσίμων θα έχει ως αποστολή την παρακολούθηση της παραγωγής, των εισαγωγών, των εξαγωγών και των αποθεμάτων καυσίμων στην ΕΕ. Στόχος είναι η έγκαιρη ανίχνευση πιθανών ελλείψεων και η υποστήριξη στοχευμένων παρεμβάσεων σε περίπτωση κρίσης, ώστε να διασφαλίζεται η ομαλή τροφοδοσία της αγοράς.

6) Ενίσχυση επενδύσεων για την ενεργειακή μετάβαση

Η ΕΕ θα αξιοποιήσει υπάρχοντες χρηματοδοτικούς πόρους, όπως το Ταμείο Ανάκαμψης και τα ταμεία συνοχής, επιταχύνοντας την απορρόφησή τους. Ωστόσο, δεδομένου ότι οι ανάγκες για την ενεργειακή μετάβαση εκτιμώνται σε περίπου 660 δισ. ευρώ ετησίως έως το 2030, η Επιτροπή δίνει έμφαση στην κινητοποίηση ιδιωτικών επενδύσεων. Για τον σκοπό αυτό σχεδιάζεται νέα στρατηγική για την καθαρή ενέργεια, καθώς και σύνοδος επενδυτών και δημόσιων φορέων για την ενίσχυση της χρηματοδότησης της πράσινης μετάβασης.