Ωστόσο, σύμφωνα με το CNBC, αυτό που τελικά μπορεί να συμβεί ίσως είναι πιο διακριτικό — αλλά πιθανώς πολύ πιο σημαντικό: μια αναθεώρηση του τρόπου με τον οποίο η Fed διαχειρίζεται τον χρηματοπιστωτικό «μηχανισμό» της αμερικανικής οικονομίας και τον τεράστιο ισολογισμό που δημιούργησε μέσα από σχεδόν 18 χρόνια διαχείρισης κρίσεων.

Συνεντεύξεις με πρώην αξιωματούχους της Fed και οικονομολόγους, καθώς και ένας ολοένα αυξανόμενος όγκος ερευνών, δείχνουν ότι ο Γουόρς θα μπορούσε να οδηγήσει τη Fed σε έναν μικρότερο ρόλο στην καθημερινή λειτουργία των αγορών, θεσπίζοντας παράλληλα σαφέστερους κανόνες για το πότε και πώς θα πρέπει να παρεμβαίνει.

Με απλά λόγια, η συζήτηση αφορά το αν η Fed θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τον ισολογισμό της ως τακτικό εργαλείο επηρεασμού των χρηματοοικονομικών συνθηκών και στήριξης των αγορών — όπως έκανε στο μεγαλύτερο μέρος της περιόδου μετά την κρίση του 2008 — ή αν θα τον διατηρεί αποκλειστικά για περιόδους σοβαρής αναταραχής και οικονομικής πίεσης.

Ξαναγράφοντας το «εγχειρίδιο» της Fed

Η συζήτηση γύρω από τον ισολογισμό ύψους 6,8 τρισ. δολαρίων είναι τεχνική και συνήθως μένει μακριά από τις πιο συνηθισμένες συζητήσεις για τη νομισματική πολιτική. Ωστόσο, οι συνέπειες είναι τεράστιες.

Μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, η Fed χρησιμοποίησε επιθετικά τις αγορές κρατικών ομολόγων και τίτλων που συνδέονται με στεγαστικά δάνεια (mortgage-backed securities), τόσο για να σταθεροποιήσει τις αγορές όσο και για να επηρεάσει τις ευρύτερες χρηματοπιστωτικές συνθήκες.

Πριν από την κρίση, ο ισολογισμός της ήταν σχετικά μικρός — περίπου 800 δισ. δολάρια. Στη συνέχεια όμως εκτινάχθηκε ακόμη και στα 9 τρισ. δολάρια. Σήμερα, τα περιουσιακά στοιχεία που κατέχει η Fed αντιστοιχούν περίπου στο 23% της αμερικανικής οικονομίας, δηλαδή είναι επταπλάσια σε σχέση με την περίοδο πριν από την κρίση.

Οποιαδήποτε προσπάθεια αλλαγής αυτού του συστήματος θα μπορούσε να έχει ευρείες επιπτώσεις, επηρεάζοντας τις αποδόσεις των αμερικανικών ομολόγων, τα επιτόκια στεγαστικών δανείων και γενικότερα όλους τους τομείς της οικονομίας που εξαρτώνται από τα επιτόκια, ενώ ταυτόχρονα θα καθορίσει τον τρόπο με τον οποίο οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα αντιμετωπίζουν μελλοντικές κρίσεις.

«Είναι μια συζήτηση που θα τη δούμε να εξελίσσεται αργότερα μέσα στη χρονιά. Το ενθαρρυντικό είναι ότι κανείς — ούτε καν ο Κέβιν Γουόρς — δεν υποστηρίζει ότι όλα αυτά μπορούν να γίνουν γρήγορα», δήλωσε ο Λου Κράνταλ, επικεφαλής οικονομολόγος της Wrightson ICAP και μακροχρόνιος παρατηρητής της Fed.

«Πρέπει να γίνει προσεκτικά, και ορισμένες αλλαγές πιθανόν να χρειαστούν χρόνο για να εφαρμοστούν. Όλοι το βλέπουν ως ένα μεσοπρόθεσμο σχέδιο και όχι ως προτεραιότητα της “πρώτης ημέρας”», πρόσθεσε.

Ο Γουόρς είχε χαρακτηρίσει τον ισολογισμό της Fed «φουσκωμένο» σε άρθρο του στη Wall Street Journal πέρυσι, υποστηρίζοντας ότι θα μπορούσε να μειωθεί, ενώ ταυτόχρονα η Fed θα είχε τη δυνατότητα να μειώσει και τα επιτόκια.

Τι μπορεί να σημαίνει η «αλλαγή καθεστώτος»

Αν και ο Γουόρς έχει μιλήσει γενικά για τη συρρίκνωση του αποτυπώματος της Fed, η Wall Street ήδη προσπαθεί να προβλέψει πώς θα μπορούσε να μοιάζει ένα νέο λειτουργικό πλαίσιο.

Μία από τις πιο προκλητικές ιδέες προέρχεται από τον Στιβ Μπλιτς, επικεφαλής οικονομολόγο ΗΠΑ της TS Lombard, ο οποίος υποστηρίζει ότι μια Fed υπό τον Γουόρς θα μπορούσε να δώσει μεγαλύτερη βαρύτητα στην αγορά repos overnight — το σύστημα βραχυπρόθεσμου δανεισμού που στηρίζει τη λειτουργία της αγοράς αμερικανικών ομολόγων — αντί να βασίζεται αποκλειστικά στο ομοσπονδιακό επιτόκιο (federal funds rate), δηλαδή το επιτόκιο με το οποίο δανείζονται μεταξύ τους οι τράπεζες από τη μια μέρα στην άλλη.

«Το επιτόκιο repo γίνεται το βασικό επιτόκιο πολιτικής», έγραψε ο Μπλιτς σε σημείωμα προς πελάτες.

Στην πράξη, αυτό θα μπορούσε να δημιουργήσει μια παράξενη δυναμική: ο Γουόρς ίσως να μπορεί να ικανοποιήσει την επιθυμία του Τραμπ για χαμηλότερα επιτόκια, διατηρώντας ταυτόχρονα πιο αυστηρές συνθήκες χρηματοδότησης, καθώς οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν επίμονες πληθωριστικές πιέσεις.

Ωστόσο, είναι πιθανό να συναντήσει γρήγορα αντιδράσεις από άλλους αξιωματούχους της Fed, πολλοί από τους οποίους αμφισβητούν τόσο τη δυνατότητα σημαντικής μείωσης του ισολογισμού όσο και τα οφέλη μιας τέτοιας κίνησης.

«Πιστεύω ότι η συρρίκνωση του ισολογισμού είναι λάθος στόχος, και πολλές από τις προτάσεις για την επίτευξή του θα υπονόμευαν την ανθεκτικότητα των τραπεζών, θα εμπόδιζαν τη λειτουργία των αγορών χρήματος και τελικά θα απειλούσαν τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα», δήλωσε πρόσφατα ο διοικητής της Fed Μάικλ Μπαρ.

Η βασική θέση του Μπαρ είναι ότι το να εξετάζει κανείς μόνο το μέγεθος του ισολογισμού είναι υπερβολικά περιοριστικό. Σημασία έχουν επίσης η σύνθεση και η διάρκεια των στοιχείων ενεργητικού που περιλαμβάνει. Η αγνόηση αυτών των παραμέτρων, υποστηρίζει, θα μπορούσε να έχει «παράδοξες» συνέπειες, όπως αυξημένη μεταβλητότητα στις αγορές ή ακόμη και ανάγκη για περισσότερες παρεμβάσεις της Fed. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι η μείωση των υποχρεωτικών αποθεματικών των τραπεζών θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει το σύστημα.

Πώς λειτουργεί ο μηχανισμός

Ο τρόπος λειτουργίας του ισολογισμού και των τραπεζικών αποθεματικών είναι σχετικά απλός.

Όταν η Fed επεκτείνει τον ισολογισμό της, ουσιαστικά δημιουργεί ψηφιακό χρήμα και το χρησιμοποιεί για να αγοράσει περιουσιακά στοιχεία από τις τράπεζες, δημιουργώντας τραπεζικά αποθεματικά. Αυτό προσφέρει ρευστότητα στις τράπεζες, η οποία θεωρητικά διαχέεται στο ευρύτερο χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Αντίστροφα, όταν η Fed μειώνει τον ισολογισμό της, σταματά να αγοράζει νέα περιουσιακά στοιχεία και αφήνει τα ομόλογα που ήδη κατέχει να λήγουν χωρίς να επανεπενδύει τα έσοδα.

Παράλληλα, μέσω του trading desk της, η Fed προσπαθεί να διατηρήσει το επιτόκιο στόχο που έχει θέσει. Διαθέτει επίσης μια σειρά άλλων εργαλείων, όπως το επιτόκιο που πληρώνει για τα αποθεματικά των τραπεζών, το discount window και τις πράξεις reverse repo overnight, οι οποίες βοηθούν στη διατήρηση της ροής ρευστότητας στο σύστημα.

Η Fed λειτουργεί σήμερα με ένα καθεστώς «άφθονων» αποθεματικών — ένας κάπως ασαφής όρος που σημαίνει ότι τα αποθεματικά είναι περισσότερα από τα συνηθισμένα αλλά όχι υπερβολικά πολλά. Ο Γουόρς έχει αφήσει να εννοηθεί ότι η Fed θα μπορούσε να επιστρέψει στο προ κρίσης μοντέλο των «σπάνιων» αποθεματικών, με τη δυνατότητα να προσθέτει ρευστότητα μόνο όταν χρειάζεται.

«Λογικοί άνθρωποι μπορούν να διαφωνήσουν πάνω σε αυτό», δήλωσε ο Μπιλ Ίνγκλις, πρώην επικεφαλής νομισματικών υποθέσεων της Fed και σήμερα καθηγητής στο Yale. «Η Fed θα μπορούσε σίγουρα να επιστρέψει σε ένα σύστημα περιορισμένων αποθεματικών και να λειτουργεί κανονικά. Ίσως να είναι λίγο περίπλοκο να φτάσει εκεί, αλλά πιστεύω ότι θα μπορούσε να το κάνει.»

Αλλαγή προσδοκιών και επικοινωνίας

Μετά από σχεδόν δύο δεκαετίες κατά τις οποίες οι αγορές είχαν συνηθίσει να βασίζονται στον ισολογισμό της Fed για τη σταθερότητα του συστήματος — και, όπως λένε οι επικριτές, για τη στήριξη του μεγάλου ανοδικού κύκλου των μετοχών — οι επενδυτές θα παρακολουθούν πολύ στενά κάθε αλλαγή.

«Θα περίμενα η Fed να ανοίξει μια δημόσια συζήτηση για το πώς θα είναι το μελλοντικό πλαίσιο λειτουργίας της, ώστε οι αγορές να μην θεωρούν δεδομένο ότι θα γίνονται απεριόριστες παρεμβάσεις», δήλωσε ο Κράνταλ.

Μέχρι σήμερα, η Fed δεν έχει διατυπώσει ξεκάθαρους κανόνες για το πότε και πώς θα χρησιμοποιεί τον ισολογισμό της.

Οι αγορές έχουν υιοθετήσει τους όρους quantitative easing (QE) για την επέκταση και quantitative tightening (QT) για τη συρρίκνωση του ισολογισμού, αλλά η ίδια η Fed δεν έχει εξηγήσει ποτέ επακριβώς υπό ποιες συνθήκες θα χρησιμοποιείται το κάθε εργαλείο — ειδικά όσον αφορά τη διάκριση ανάμεσα στη στήριξη της λειτουργίας των αγορών και στην εξυπηρέτηση των στόχων της για πληθωρισμό και απασχόληση.

«Η Fed ποτέ δεν δημιούργησε πραγματικά ένα σαφές πλαίσιο για το πότε πρέπει να χρησιμοποιείται η ποσοτική χαλάρωση», δήλωσε η πρώην πρόεδρος της Fed του Κλίβελαντ, Λορέτα Μέστερ.

Οι αλλαγές έχουν ήδη ξεκινήσει

Στο εσωτερικό της Fed, οι αξιωματούχοι ήδη προετοιμάζονται για αυτή τη συζήτηση.

Ερευνητές της κεντρικής τράπεζας έχουν δημοσιεύσει αρκετές μελέτες, μεταξύ των οποίων και μία με τίτλο «Οδηγός χρήσης για τη μείωση του ισολογισμού της Ομοσπονδιακής Τράπεζας».

Η μελέτη καταλήγει — χωρίς να παίρνει σαφή θέση — ότι θα μπορούσε να επιτευχθεί μείωση έως και 2,1 τρισ. δολαρίων στο πλαίσιο της σημερινής πολιτικής, ενώ μεγαλύτερες περικοπές θα ήταν δυνατές αν η Fed υιοθετούσε το μοντέλο των «σπάνιων αποθεματικών». Παράλληλα, επισημαίνει ότι θα απαιτούνταν «τουλάχιστον ένας χρόνος και πιθανότατα αρκετά περισσότερο» πριν αρχίσει ουσιαστικά μια τέτοια διαδικασία.

Όλες αυτές οι προτάσεις αναμένεται να τεθούν στο τραπέζι όταν ο Γουόρς αναλάβει επίσημα την Παρασκευή.

Θα παραλάβει μια Fed που αντιμετωπίζει όχι μόνο οικονομικές προκλήσεις αλλά και έντονες πολιτικές πιέσεις από τον πρόεδρο Τραμπ, ο οποίος επιτίθετο συχνά στον απερχόμενο πρόεδρο Τζερόμ Πάουελ, αποκαλώντας τον «Too Late» («Πολύ Αργό») επειδή δεν μείωνε τα επιτόκια όσο γρήγορα ήθελε.

Παρά τη συζήτηση περί «αλλαγής καθεστώτος», πρώην αξιωματούχοι προειδοποιούν να μην περιμένει κανείς δραματικές αλλαγές από τη μια μέρα στην άλλη.

Ο Γουόρς θα ηγηθεί μιας Επιτροπής Ανοικτής Αγοράς (FOMC) που βασίζεται στη συναίνεση, όπου ακόμη και οι μεγάλες μεταβολές πολιτικής συνήθως προχωρούν αργά και μόνο μετά από μακρές εσωτερικές διαβουλεύσεις.

«Παρακολουθούσα συνεδριάσεις της FOMC ήδη από την εποχή του Γκρίνσπαν, άρα μιλάμε για πολλά χρόνια. Η πολιτική δεν μπαίνει ποτέ σε εκείνη την αίθουσα», δήλωσε η Μέστερ. «Οι πολιτικές σκοπιμότητες δεν συμμετέχουν ποτέ στη συζήτηση.»