Όπως μεταδίδει το Bloomberg, η αναθεώρηση του πλαισίου των δημοσίων συμβάσεων αποτελεί κεντρικό στοιχείο της στρατηγικής της ΕΕ «Made in Europe», με στόχο την ενίσχυση της οικονομικής της κυριαρχίας. Πρόκειται για την πρώτη προσπάθεια της Ένωσης να αξιοποιήσει την αγορά κρατικών προμηθειών, ύψους 2,6 τρισ. ευρώ, προκειμένου να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητά της απέναντι σε μεγάλες βιομηχανικές δυνάμεις και ιδιαίτερα την Κίνα.
Σύμφωνα με προσχέδιο πρότασης που περιήλθε στην κατοχή του Bloomberg, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρόκειται να εισηγηθεί την καθιέρωση κανόνων ευρωπαϊκής προτίμησης σε τομείς όπως η προμήθεια φυσικού αερίου και η εξόρυξη ενέργειας, τα δίκτυα ύδρευσης και ηλεκτρικής ενέργειας, οι σιδηρόδρομοι, τα λιμάνια, τα αεροδρόμια και οι ταχυδρομικές υπηρεσίες.
Παράλληλα, οι αναθέτουσες αρχές θα αποκτήσουν το δικαίωμα να απορρίπτουν προσφορές για αγαθά και υπηρεσίες όταν το ποσοστό μη ευρωπαϊκού περιεχομένου υπερβαίνει το 50% της συνολικής αξίας τους. Η πρόταση, η οποία ενδέχεται να τροποποιηθεί πριν από την τελική δημοσίευσή της, αναμένεται να παρουσιαστεί μετά το καλοκαίρι.
Η προσπάθεια της ΕΕ για ενίσχυση της στρατηγικής της αυτονομίας έχει ήδη προκαλέσει ανησυχία σε εμπορικούς εταίρους, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, αλλά και σε υποστηρικτές του ελεύθερου εμπορίου στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Ωστόσο, ένα σημαντικό στοιχείο του εγγράφου είναι ότι ορισμένες προμήθειες από χώρες εκτός ΕΕ, οι οποίες έχουν υπογράψει τη Συμφωνία του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου για τις Δημόσιες Συμβάσεις (Government Procurement Agreement - GPA), όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ηνωμένο Βασίλειο, θα εξαιρεθούν από τους νέους περιορισμούς.
Παρ’ όλα αυτά, η αναμόρφωση των κανόνων για τις δημόσιες συμβάσεις ενδέχεται να προκαλέσει την έντονη αντίδραση της Κίνας, σε μια περίοδο κατά την οποία Βρυξέλλες και Πεκίνο ξεκινούν συνομιλίες με στόχο την αντιμετώπιση των εμπορικών ανισορροπιών.
Η πρόταση επισημαίνει ότι υπάρχουν τομείς στους οποίους η εξάρτηση από συγκεκριμένες εφοδιαστικές αλυσίδες μπορεί να δημιουργήσει σοβαρούς κινδύνους για την ασφάλεια. Για τον λόγο αυτό, αναφέρει ότι οι δημόσιες αρχές και οι λοιποί φορείς που αναθέτουν συμβάσεις θα πρέπει να ενθαρρύνονται -και σε ορισμένες περιπτώσεις να υποχρεούνται- να λαμβάνουν υπόψη τους κινδύνους που σχετίζονται με την εθνική ασφάλεια και τη δημόσια προστασία. Η διατύπωση αυτή θεωρείται σαφής, αν και έμμεση, αναφορά σε Κινέζους προμηθευτές.
Τέλος, να σημειωθεί ότι η αναθεώρηση των κανόνων για τις δημόσιες συμβάσεις αποτελεί μόνο μία από τις πρωτοβουλίες της στρατηγικής «Made in Europe». Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί και τον Industrial Accelerator Act, ο οποίος προβλέπει νέους περιορισμούς στις ξένες επενδύσεις στην ΕΕ, με στόχο να διασφαλίζεται ότι οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις θα έχουν προτεραιότητα κατά την υλοποίηση επενδύσεων. Το σχετικό νομοθετικό σχέδιο βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής νομοθετικής διαδικασίας.
