Το βασικό «αγκάθι» των διαπραγματεύσεων αφορούσε την πρόταση για απαγόρευση της μεταφοράς ρωσικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από ευρωπαϊκές εταιρείες προς τρίτες χώρες. Η Ελλάδα, επικαλούμενη τα συμφέροντα της ναυτιλίας της, αντιτάχθηκε στην αρχική πρόταση, υποστηρίζοντας ότι το μέτρο θα είχε περιορισμένη αποτελεσματικότητα, καθώς τα πλοία θα μπορούσαν να αλλάξουν σημαία ή έδρα.
Τελικά, επετεύχθη συμβιβασμός: οι υφιστάμενες συμβάσεις που είχαν συναφθεί πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, τον Φεβρουάριο του 2022, θα εξαιρεθούν από την απαγόρευση, ενώ οι ευρωπαϊκές εταιρείες δεν θα μπορούν να συνάπτουν νέες συμφωνίες για τη μεταφορά ρωσικού LNG προς τρίτες χώρες.
«Παγώνει» το πλαφόν στο ρωσικό πετρέλαιο
Παράλληλα, οι «27» συμφώνησαν να διατηρήσουν αμετάβλητο για ακόμη 12 μήνες το πλαφόν στην τιμή του ρωσικού αργού πετρελαίου, το οποίο σήμερα ανέρχεται στα 44,10 δολάρια ανά βαρέλι.
Κανονικά, το ανώτατο όριο θα αναπροσαρμοζόταν αυτόματα λόγω της ανόδου των διεθνών τιμών του πετρελαίου, που συνδέεται με τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και τις αναταράξεις γύρω από τα Στενά του Ορμούζ. Ωστόσο, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εκτίμησαν ότι μια αύξηση του πλαφόν θα ενίσχυε τα έσοδα της Ρωσίας από τις εξαγωγές πετρελαίου.
Το πλαφόν εφαρμόζεται στις εξαγωγές ρωσικού πετρελαίου προς τρίτες χώρες, όπως η Ινδία, η Κίνα και η Τουρκία, και συνοδεύεται από κυρώσεις σε εταιρείες που συμμετέχουν στη μεταφορά, την ασφάλιση ή τη χρηματοδότηση φορτίων που πωλούνται πάνω από το επιτρεπόμενο όριο.
Νέα μέτρα σε τράπεζες, ενέργεια και στρατιωτικούς
Το νέο πακέτο διευρύνει επίσης τις κυρώσεις στον χρηματοπιστωτικό και ενεργειακό τομέα της Ρωσίας, προβλέποντας την προσθήκη νέων τραπεζών, εταιρειών κρυπτονομισμάτων, εμπόρων πετρελαίου και πλοίων στον κατάλογο των οντοτήτων με τις οποίες απαγορεύονται οι συναλλαγές από ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.
Παράλληλα, επεκτείνονται οι περιορισμοί στις εξαγωγές τεχνολογιών και αγαθών που μπορούν να χρησιμοποιηθούν από τη ρωσική πολεμική βιομηχανία, ενώ θεσπίζεται απαγόρευση εισόδου στην ΕΕ για επιπλέον Ρώσους στρατιωτικούς που συμμετείχαν στον πόλεμο κατά της Ουκρανίας.
Υποχωρήσεις για την προστασία ευρωπαϊκών επιχειρήσεων
Οι διαπραγματεύσεις συνοδεύτηκαν από έντονες πιέσεις αρκετών κρατών-μελών για την άμβλυνση ορισμένων μέτρων, με το επιχείρημα ότι οι κυρώσεις δεν θα πρέπει να προκαλούν μεγαλύτερη ζημία στις οικονομίες της ΕΕ απ' ό,τι στη Ρωσία.
Στο πλαίσιο αυτό εγκαταλείφθηκαν οι προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για περιορισμούς στις εισαγωγές ρωσικού Alaska pollock και απαγόρευση εισαγωγών ρωσικού μπακαλιάρου, καθώς χώρες όπως η Γερμανία, η Γαλλία και η Πορτογαλία εξέφρασαν ανησυχίες για τις επιπτώσεις στη βιομηχανία κατεψυγμένων αλιευμάτων και στις τιμές των τροφίμων.
Εκτός του πακέτου έμεινε επίσης η πρόταση για επιβολή κυρώσεων στον Πατριάρχη Μόσχας Κύριλλο, μετά από αντιρρήσεις που διατυπώθηκαν κυρίως από τη Βουλγαρία.
Το 21ο πακέτο κυρώσεων
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, είχε παρουσιάσει τις προτάσεις στις αρχές Ιουνίου, υποστηρίζοντας ότι «η Ευρώπη πρέπει να παραμείνει κλειστή για όσους συμμετέχουν στην εισβολή κατά της Ουκρανίας» και ότι η Ρωσία πληρώνει ολοένα υψηλότερο τίμημα για τον πόλεμο.
Τα νομικά κείμενα του πακέτου αναμένεται πλέον να εγκριθούν τυπικά από το Συμβούλιο της ΕΕ, διαδικασία που θεωρείται τυπική. Πρόκειται για το 21ο πακέτο κυρώσεων που υιοθετεί η Ευρωπαϊκή Ένωση μετά την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, συνεχίζοντας την προσπάθεια περιορισμού των εσόδων της Μόσχας και της πρόσβασής της σε κρίσιμες τεχνολογίες και χρηματοδότηση.
