Αν και η συμφωνία τέθηκε σε πλήρη εφαρμογή μόλις την 1η Ιουλίου του τρέχοντος έτους, αξίζει να εξεταστεί πώς έχει εξελιχθεί το εμπορικό τοπίο μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Ηνωμένων Πολιτειών κατά τον έναν χρόνο που μεσολάβησε από την επίτευξή της.
Ορισμένα βασικά μεγέθη
Όπως επισημαίνει το Bloomberg, παρά τις εμπορικές εντάσεις, οι δύο πλευρές αντάλλαξαν αγαθά αξίας άνω του 1 τρισεκατομμυρίου δολαρίων το 2025. Αν προστεθούν και οι υπηρεσίες, η συνολική αξία των συναλλαγών προσεγγίζει τα 2 τρισεκατομμύρια δολάρια. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση διατήρησε εμπορικό πλεόνασμα έναντι των ΗΠΑ, το οποίο πλησίασε τα 200 δισεκατομμύρια ευρώ.
Ωστόσο, κατά τους τελευταίους δώδεκα μήνες η εικόνα αυτή έχει αρχίσει να μεταβάλλεται. Το εμπορικό πλεόνασμα της Ευρώπης περιορίζεται σταδιακά. Κατά τα δύο τελευταία τρίμηνα υποχώρησε κάτω από τα 34 δισεκατομμύρια ευρώ, κάτι που έχει συμβεί μόνο μία ακόμη φορά κατά την τελευταία πενταετία.
Όπως τονίζεται, τα στοιχεία δείχνουν ότι η εξέλιξη αυτή δεν οφείλεται σε σημαντική αύξηση των ευρωπαϊκών εισαγωγών από τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά κυρίως στη μείωση των εξαγωγών ευρωπαϊκών προϊόντων προς την αμερικανική αγορά.
Τα μηνιαία στοιχεία είναι ακόμη πιο αποκαλυπτικά. Στους δώδεκα μήνες που ακολούθησαν την επίτευξη της Συμφωνίας του Τέρνμπερι, οι εξαγωγές της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς τις Ηνωμένες Πολιτείες αυξήθηκαν μόνο έναν μήνα.
Πλέον, με τη Συμφωνία του Τέρνμπερι να έχει επικυρωθεί πλήρως, μένει να φανεί πώς θα εξελιχθούν οι εμπορικές σχέσεις στο εξής - εκτός εάν αναζωπυρωθεί ο εμπορικός πόλεμος. Και αυτό το ενδεχόμενο εξακολουθεί να υπάρχει.
Η εμπορική σχέση με την Κίνα προκαλεί ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία
Παρ' όλα αυτά, όσο απογοητευτική κι αν εμφανίζεται η εικόνα των διατλαντικών εμπορικών σχέσεων, τα νέα από το μέτωπο της Κίνας είναι ακόμη πιο δυσοίωνα.
Το εμπορικό πλεόνασμα της Κίνας έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης έφθασε τον Ιούνιο στο υψηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί ποτέ.
Το 2025, το εμπορικό έλλειμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης έναντι της Κίνας ανήλθε περίπου στα 360 δισεκατομμύρια ευρώ, δηλαδή σχεδόν 1 δισεκατομμύριο ευρώ ημερησίως. Μόνο οι εξαγωγές γερμανικών αυτοκινήτων προς την Κίνα μειώθηκαν κατά 33% μέσα στο 2025.
Σύμφωνα με το Bloomberg, η Ευρώπη δεν διαθέτει πολλά περιθώρια παρέμβασης στις εμπορικές σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς η ισορροπία τους παραμένει ιδιαίτερα εύθραυστη. Αντίθετα, στο πεδίο των σχέσεων με την Κίνα εξακολουθούν να υπάρχουν δυνατότητες παρέμβασης, εφόσον η Ευρωπαϊκή Ένωση καταφέρει να επιδείξει την απαιτούμενη -και κάθε άλλο παρά αμελητέα- πολιτική βούληση.
Η ανησυχία που επικρατεί στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες έχει ήδη εκφραστεί ανοιχτά από ορισμένους ηγέτες, όπως ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν. Ακόμη όμως και χώρες που μέχρι σήμερα απέφευγαν να υιοθετήσουν πιο σκληρή στάση απέναντι στην Κίνα, όπως η Γερμανία του Φρίντριχ Μερτς, φαίνεται πως αρχίζουν να αναθεωρούν τη στάση τους.
Ωστόσο, όπως συμβαίνει διαχρονικά, οι εμπορικές αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης λαμβάνονται με αργούς ρυθμούς και είναι μάλλον απίθανο η υφιστάμενη τάση να αλλάξει σύντομα.
Το αποτέλεσμα είναι να δημιουργείται η εντύπωση ότι η Ευρώπη, τόσο στο πεδίο του διεθνούς εμπορίου όσο και στη γεωπολιτική, παραμένει σε μεγάλο βαθμό παθητικός αποδέκτης των εξελίξεων, χωρίς την απαιτούμενη δυνατότητα να τις επηρεάσει ουσιαστικά.
