Λίγα είναι γνωστά για τον δορυφόρο ή για την αποστολή. Ο αμερικανικός στρατός, ωστόσο, διαθέτει ένα παρόμοιο μυστικό διαστημικό αεροσκάφος, που μοιάζει με μικρό διαστημικό λεωφορείο και επίσης δεν μεταφέρει πλήρωμα. Και τα δύο προγράμματα αποτυπώνουν το ταχύτατα εξελισσόμενο πεδίο των στρατιωτικών επιχειρήσεων στο Διάστημα, καθώς το Πεκίνο και η Ουάσινγκτον προετοιμάζονται για το ενδεχόμενο μιας σύγκρουσης που θα επεκτεινόταν πέρα από τη Γη, σύμφωνα με έρευνα του Reuters που βασίστηκε σε έγγραφα, δεδομένα διαστημικής παρακολούθησης και συνεντεύξεις με εν ενεργεία και πρώην στρατιωτικούς αξιωματούχους.
Κινέζοι ερευνητές που συνδέονται με τον στρατό αναπτύσσουν τεχνολογίες που κυμαίνονται από δορυφόρους σχεδιασμένους να καταδιώκουν και ακόμη και να αιχμαλωτίζουν άλλα διαστημικά σκάφη, έως συστήματα που θα μπορούσαν να παρατείνουν τα αποθέματα καυσίμων τους κατά τη διάρκεια τέτοιων επιχειρήσεων, σύμφωνα με έρευνα του Reuters σε έγγραφα σχετικά με διπλώματα ευρεσιτεχνίας, ανακοινώσεις προμηθειών και ακαδημαϊκές δημοσιεύσεις.
Παράλληλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Βρετανία πραγματοποίησαν την πρώτη κοινή στρατιωτική επιχείρησή τους στο Διάστημα, στην πορεία ενός ύποπτου κινεζικού κατασκοπευτικού δορυφόρου, σύμφωνα με εμπορικά δεδομένα διαστημικής παρακολούθησης.
«Οι Κινέζοι αναπτύσσουν ταχύτατα δυνατότητες», μεταξύ άλλων όπλα επίγειας και διαστημικής βάσης σχεδιασμένα να παρεμβάλλουν ή να καταστρέφουν στόχους, δήλωσε τον Ιούλιο ο στρατηγός Chance Saltzman, επικεφαλής διαστημικών επιχειρήσεων της U.S. Space Force. Η απειλή από την Κίνα είναι «σημαντική», πρόσθεσε ο Saltzman, ο οποίος αποχωρεί από τη θέση του.
Ο επικεφαλής διαστημικών επιχειρήσεων της U.S. Space Force, στρατηγός Chance Saltzman, σε ακρόαση για τον προϋπολογισμό ενώπιον της Υποεπιτροπής Άμυνας της Επιτροπής Πιστώσεων της Γερουσίας στην Ουάσινγκτον, τον Ιούνιο.
Οι δορυφόροι έχουν καταστεί απαραίτητοι για τον σύγχρονο πόλεμο, όπως έχουν καταδείξει οι συγκρούσεις στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή. Εδώ και δεκαετίες παρέχουν στις ένοπλες δυνάμεις στη Γη υπηρεσίες επικοινωνιών, πλοήγησης και συλλογής πληροφοριών και, αφού τεθούν σε τροχιά, συνήθως παραμένουν σε σταθερές πορείες.
Όλο και περισσότερο, όμως, οι ένοπλες δυνάμεις αντιμετωπίζουν τους δορυφόρους ως ενεργές πλατφόρμες όπλων, ικανές να εξαπολύουν επιθέσεις: είτε διαταράσσοντας τη λειτουργία ενός δορυφόρου μέσω παρεμβολών ή λέιζερ που προκαλούν θάμβωση είτε ακόμη και καταλαμβάνοντας εχθρικά διαστημικά σκάφη.
Η διακοπή των διαστημικών δυνατοτήτων των ΗΠΑ θα «παρέλυε τον τεράστιο στρατό μας στο επίγειο πεδίο», επηρεάζοντας τα πάντα, από την επιτήρηση έως την αντιπυραυλική άμυνα, δήλωσε ο Everett Dolman, πρώην καθηγητής στο Air War College της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ.
Τα διαστημικά αεροσκάφη, επειδή είναι ευέλικτα και μπορούν να αναπτύσσουν δορυφόρους ή να μεταφέρουν φορτία, θα μπορούσαν να εκλαμβάνονται από τους αντιπάλους ως δυνητικά «μαχητικά αεροσκάφη του Διαστήματος», είπε.
Το μη επανδρωμένο διαστημικό αεροσκάφος του αμερικανικού στρατού, γνωστό ως X-37B Orbital Test Vehicle, στη βάση Vandenberg Space Force Base της Καλιφόρνιας, στις αρχές του περασμένου έτους.
Το αμερικανικό διαστημικό αεροσκάφος πραγματοποίησε την όγδοη αποστολή του το περασμένο καλοκαίρι, από το Kennedy Space Center στη Φλόριντα.
Οι σύμμαχοι στο πλευρό των ΗΠΑ
Ο αυξανόμενος ανταγωνισμός εκτυλίσσεται καθώς η τροχιά της Γης γίνεται ολοένα πιο πυκνοκατοικημένη.
Η SpaceX, η οποία πρόσφατα εισήχθη στο χρηματιστήριο, διαχειρίζεται περίπου 11.000 δορυφόρους Starlink και σχεδιάζει έναν αστερισμό μεγαλύτερων κέντρων δεδομένων με δυνατότητες τεχνητής νοημοσύνης στο Διάστημα. Η Κίνα κατασκευάζει ανταγωνιστικά δίκτυα, ενώ το πρόγραμμα αντιπυραυλικής άμυνας Golden Dome του Αμερικανού προέδρου Donald Trump προβλέπει αναχαιτιστές που θα εδρεύουν στο Διάστημα.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες τελειοποιούν επίσης δυνατότητες που θα μπορούσαν να αποδειχθούν κρίσιμες σε μια μελλοντική σύγκρουση.
Στην κοινή αμερικανοβρετανική επιχείρηση τον περασμένο Σεπτέμβριο, αμερικανικές διαστημικές δυνάμεις που επιχειρούσαν από βάση στο Κολοράντο κατεύθυναν έναν αμερικανικό στρατιωτικό δορυφόρο να κινηθεί σε πολύ μικρή απόσταση από έναν βρετανικό, καθώς ο κινεζικός δορυφόρος Shiyan 12-01 περνούσε περίπου 83 χιλιόμετρα κάτω από αυτούς, σύμφωνα με την εταιρεία διαστημικών πληροφοριών Slingshot Aerospace.
Σε αυτό το υψόμετρο, οι ειδικοί θεωρούν ότι η απόσταση είναι σχετικά μικρή.
Τρεις ειδικοί του Διαστήματος με στρατιωτικό υπόβαθρο δήλωσαν στο Reuters ότι η κίνηση φαινόταν να είχε ως στόχο να αποτελέσει μήνυμα προς το Πεκίνο, μεταξύ αυτών και ειδικοί της εταιρείας διαστημικής παρακολούθησης COMSPOC.
Ο Andrew Turner, απόστρατος ανώτερος αξιωματικός της βρετανικής Πολεμικής Αεροπορίας και νυν σύμβουλος σε θέματα Διαστήματος, δήλωσε ότι ήταν «σχεδόν βέβαιο ότι αποτελούσε στρατηγικό μήνυμα προς την Κίνα», προκειμένου να καταδειχθούν η ενότητα και οι δυνατότητες των συμμάχων, αλλά και να σταλεί προειδοποίηση προς το Πεκίνο να μην παρεμβαίνει στον βρετανικό δορυφόρο.
Οι αμερικανικές διαστημικές δυνάμεις πραγματοποίησαν την κοινή επιχείρηση με τη Βρετανία από τη Schriever Space Force Base στο Κολοράντο.
Η επιχείρηση παρακολουθήθηκε επίσης από το Κοινό Κέντρο Επιχειρήσεων της U.S. Space Command στη βάση Peterson Space Force Base στο Κολοράντο, που εικονίζεται εδώ το 2023.
Οι ΗΠΑ και η Βρετανία ανακοίνωσαν δημοσίως την επιχείρηση, την πρώτη γνωστή μεταξύ δύο μελών της συμμαχίας πληροφοριών «Five Eyes», αλλά δεν αποκάλυψαν την εγγύτητά της με κινεζικό διαστημικό σκάφος. Μεγάλο μέρος όσων συμβαίνουν στο Διάστημα παραμένει απόρρητο λόγω των επιπτώσεών του στον τομέα των πληροφοριών.
Η U.S. Space Command δήλωσε στο Reuters ότι η αποστολή απέδειξε την ικανότητα συνεργασίας με συμμάχους στο Διάστημα.
Το βρετανικό υπουργείο Άμυνας δήλωσε ότι το Διάστημα αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις και ότι το Ηνωμένο Βασίλειο και οι εταίροι του πραγματοποιούν προηγμένες επιχειρήσεις σε τροχιά για την προστασία των εθνικών και στρατιωτικών τους συμφερόντων. Κανένα από τα δύο μέρη δεν σχολίασε την εγγύτητα της επιχείρησης με τον κινεζικό δορυφόρο.
Ο επόμενος επικεφαλής διαστημικών επιχειρήσεων της U.S. Space Force, αντιστράτηγος Douglas Schiess, είχε συμμετάσχει στην επιχείρηση. Σε συνέντευξή του λίγο αργότερα, δήλωσε ότι η λειτουργία σε μικρή απόσταση από ένα άλλο διαστημικό σκάφος θα μπορούσε να βοηθήσει στην επιβεβαίωση ότι ένας συμμαχικός δορυφόρος λειτουργεί κανονικά ή στον προσδιορισμό του κατά πόσον ένας αντίπαλος «κάνει κάτι που δεν θα έπρεπε».
Τότε αρνήθηκε να πει αν βρισκόταν κοντά δορυφόρος άλλης χώρας.
Η Βρετανία αποκάλυψε πρόσφατα ότι η αποστολή πραγματοποιήθηκε παράλληλα με μια ναυτική ανάπτυξη στην περιοχή του Ινδο-Ειρηνικού.
Το να χρησιμοποιούμε το Διάστημα όχι μόνο για να υποστηρίζουμε τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Γη, αλλά και για να επηρεάζουμε την έκβασή τους, είναι «πραγματικά, πραγματικά σημαντικό», δήλωσε τον Απρίλιο σε συνέδριο ο τότε επικεφαλής της U.K. Space Command, υποστράτηγος Paul Tedman. Έκτοτε έχει αποστρατευθεί.
Ο αντιστράτηγος Douglas Schiess, ο επόμενος επικεφαλής διαστημικών επιχειρήσεων της U.S. Space Force, συμμετείχε στην αμερικανοβρετανική επιχείρηση.
Το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών δήλωσε ότι δεν ήταν ενήμερο για τις συγκεκριμένες λεπτομέρειες της αμερικανοβρετανικής επιχείρησης.
Σε γενικότερο επίπεδο, το Πεκίνο αντιτίθεται στη στρατιωτικοποίηση του Διαστήματος και υποστηρίζει την ειρηνική χρήση του, ανέφερε το υπουργείο, κατηγορώντας παράλληλα την Ουάσινγκτον ότι υποδαυλίζει μια κούρσα εξοπλισμών μέσω προσπαθειών όπως το αντιπυραυλικό σύστημα Golden Dome και ενδεχόμενα διαστημικά όπλα.
Ερωτηθέν για τον Shiyan 12-01 και το κινεζικό διαστημικό αεροσκάφος, το υπουργείο δήλωσε ότι δεν είχε πληροφορίες.
Το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Xinhua έχει περιγράψει τον Shiyan 12-01 ως δορυφόρο που πραγματοποιεί έρευνες για το διαστημικό περιβάλλον, ενώ το διαστημικό αεροσκάφος ως πειραματικό σκάφος που υποστηρίζει την ειρηνική χρήση του Διαστήματος.
Η U.S. Space Force αναφέρει ότι το δικό της διαστημικό αεροσκάφος πραγματοποιεί μια σειρά δοκιμών και πειραμάτων.
Διαστημικά όπλα
Ο επικεφαλής της U.S. Space Command, στρατηγός Stephen Whiting, έχει επανειλημμένα τονίσει τη σημασία του Διαστήματος για τον σύγχρονο πόλεμο, προειδοποιώντας ότι οι αντίπαλοι αναπτύσσουν δυνατότητες για να στερήσουν από τις Ηνωμένες Πολιτείες την πρόσβαση σε βασικά συστήματα και να μειώσουν τη στρατιωτική τους αποτελεσματικότητα.
Έχει δηλώσει ότι οι αντίπαλοι πιθανότατα θα επιχειρούσαν να πλήξουν τα διαστημικά μέσα των ΗΠΑ από τα πρώτα στάδια μιας σύγκρουσης.
Για την αντιμετώπιση αυτών των απειλών, οι ΗΠΑ πρέπει να υιοθετήσουν μια πιο ενεργητική πολεμική στάση στο Διάστημα, υποστηρίζει ο Whiting.
Αυτό σημαίνει όχι μόνο την προστασία των αμερικανικών συστημάτων, αλλά και την ετοιμότητα να απειλήσουν ή να πλήξουν εχθρικά μέσα, εφόσον χρειαστεί. Έχει ζητήσει αναχαιτιστές σε τροχιά και άλλα όπλα.
«Πρέπει να είμαστε πλήρως προετοιμασμένοι για μια σύγκρουση στο Διάστημα. Και, αν η αποτροπή αποτύχει, θα πολεμήσουμε και θα νικήσουμε», δήλωσε τον Απρίλιο σε συνέδριο.
«Πρέπει να είμαστε πλήρως προετοιμασμένοι για μια σύγκρουση στο Διάστημα.»
Ο επικεφαλής της U.S. Space Command, στρατηγός Stephen Whiting, έχει ζητήσει διαστημικά όπλα.
Δυτικοί αξιωματούχοι προειδοποιούν για ένα ευρύ φάσμα απειλών, μεταξύ άλλων επίγεια λέιζερ, ηλεκτρονικές παρεμβολές, κυβερνοεπιθέσεις και αντιδορυφορικούς πυραύλους.
Σε τροχιά, οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Κίνα και η Ρωσία διαθέτουν ευέλικτους δορυφόρους ικανούς να πλησιάζουν και να επιθεωρούν άλλα διαστημικά σκάφη. Τέτοια συστήματα θα μπορούσαν να προσαρμοστούν ώστε να μεταφέρουν όπλα, μεταξύ άλλων λέιζερ ή βλήματα.
Δυτικοί αξιωματούχοι αναφέρουν ότι το Πεκίνο και η Μόσχα έχουν επιδείξει τεχνολογίες που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την απειλή αμερικανικών και συμμαχικών δορυφόρων.
Οι ΗΠΑ έχουν επίσης κατηγορήσει τη Ρωσία ότι αναπτύσσει αντιδορυφορική δυνατότητα που περιλαμβάνει δορυφόρο σχεδιασμένο να μεταφέρει πυρηνικό όπλο. Η Μόσχα έχει αρνηθεί ότι αναπτύσσει πυρηνικό αντιδορυφορικό όπλο που θα βασίζεται στο Διάστημα.
Ο Tedman του Ηνωμένου Βασιλείου δήλωσε σε συνέντευξή του το περασμένο φθινόπωρο ότι οι ένοπλες δυνάμεις αντιμετωπίζουν πλέον τους δορυφόρους ως «οπλικά συστήματα» που πρέπει να μπορούν να ελίσσονται και να πολεμούν.
Η Δύση «εργάζεται σκληρά για να διατηρήσει το στρατηγικό της πλεονέκτημα στο Διάστημα», είπε.
Ορισμένοι ειδικοί επισημαίνουν ότι η διατάραξη της λειτουργίας δορυφόρων παραμένει ευκολότερη από τη Γη παρά μέσω επιθέσεων διαστημικού σκάφους εναντίον διαστημικού σκάφους.
Σε μια σπάνια αποκάλυψη σχετικά με τις δικές της δυνατότητες, η U.S. Space Force ανακοίνωσε τον Ιούνιο ότι είχε θέσει σε λειτουργία ένα επίγειο ηλεκτρομαγνητικό όπλο της L3Harris Technologies, σχεδιασμένο να απενεργοποιεί ή να διαταράσσει εχθρικούς δορυφόρους.
Αερομαχίες και δορυφόροι-κυνηγοί
Παρότι οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν η κορυφαία διαστημική δύναμη στον κόσμο, η Κίνα επεκτείνει ταχύτατα τόσο τον αριθμό των δορυφόρων που επιχειρεί όσο και την πολυπλοκότητα των αποστολών της.
Κινεζικοί δορυφόροι έχουν επιδείξει αυτό που Αμερικανοί αξιωματούχοι περιγράφουν ως τροχιακές «αερομαχίες», οι οποίες περιλαμβάνουν πολλαπλούς δορυφόρους που κινούνται συγχρονισμένα και σε μικρή απόσταση μεταξύ τους.
Κινεζικά διαστημικά σκάφη έχουν επίσης επιδείξει την ικανότητα να συλλαμβάνουν έναν ανενεργό δορυφόρο και να τον μετακινούν σε διαφορετική τροχιά.
Ο ShiJian-26 της Κίνας, ο οποίος πιστεύεται ότι αποτελεί μέρος του στόλου ευέλικτων δορυφόρων της χώρας, σε τροχιά πέρυσι, σύμφωνα με την αμερικανική εταιρεία δορυφορικής απεικόνισης
Πέρυσι, η Κίνα πραγματοποίησε αυτό που πιθανότατα ήταν μια απόπειρα ανεφοδιασμού σε τροχιά, σύμφωνα με αξιωματούχο της U.S. Space Force.
Ο ανεφοδιασμός θα αποτελούσε σημαντική τεχνολογική εξέλιξη, καθώς οι δορυφόροι περιορίζονται συνήθως από τα καύσιμα που μεταφέρουν κατά την εκτόξευσή τους.
Η δυνατότητα αναπλήρωσης καυσίμων θα μπορούσε να καθορίσει αν ένα διαστημικό σκάφος θα παραμείνει «κυνηγός» ή θα γίνει το ίδιο «θήραμα».
Κινεζικοί θεσμοί συνεχίζουν να επιδιώκουν νέες δυνατότητες.
Έγγραφα σχετικά με διπλώματα ευρεσιτεχνίας δείχνουν ότι ο κατασκευαστής ορισμένων από τα πιο προηγμένα στρατιωτικά αεροσκάφη της Κίνας απέκτησε τεχνολογία που επιτρέπει στους δορυφόρους να υπολογίζουν αυτόνομα ελιγμούς εξοικονόμησης καυσίμων κατά την καταδίωξη ενός άλλου διαστημικού σκάφους.
«Ο Musk διέταξε τη διακοπή της υπηρεσίας δορυφόρων Starlink καθώς η Ουκρανία ανακατέλαβε εδάφη από τη Ρωσία»
Παράλληλα, ανακοίνωση μεταφοράς τεχνολογίας που δημοσίευσε το National University of Defense Technology περιέγραφε ένα ώριμο σύστημα ικανό να διαχειρίζεται ταυτόχρονα εκατοντάδες δορυφόρους, τόσο για αμυντικούς όσο και για επιχειρησιακούς σκοπούς.
Ερευνητές σε άλλο μεγάλο κινεζικό πανεπιστήμιο με στενούς δεσμούς με τον στρατό αναπτύσσουν επίσης δορυφόρους καταδίωξης, μεταξύ άλλων ιδέες στις οποίες πολλαπλά διαστημικά σκάφη χρησιμοποιούν δίχτυα για να συλλαμβάνουν στόχους, σύμφωνα με έγγραφα σχετικά με διπλώματα ευρεσιτεχνίας.
Τα ιδρύματα και ο Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός δεν απάντησαν σε αιτήματα για σχόλιο.
Δυνατότητες σε τροχιά, όπως ο ανεφοδιασμός με καύσιμα και η σύλληψη ενός άλλου δορυφόρου, θα μπορούσαν να έχουν και μη στρατιωτικές χρήσεις.
Η επίσημη εφημερίδα του κινεζικού στρατού, PLA Daily, ανέφερε σε άρθρο γνώμης το 2022 ότι ο έλεγχος του Διαστήματος ήταν απαραίτητος για τη διασφάλιση της εθνικής ασφάλειας, την ανάληψη της στρατηγικής πρωτοβουλίας και την επίτευξη της νίκης στον πόλεμο.
