Ο Αμερικανός πρόεδρος προειδοποίησε την Ευρώπη με σκληρά αντίποινα σε περίπτωση που προχωρήσει σε εκτεταμένες πωλήσεις αμερικανικών ομολόγων. «Αν συμβεί αυτό, θα απαντήσουμε με έναν μεγάλο αντεπιθετικό χτύπο. Και έχουμε όλα τα χαρτιά στα χέρια μας», δήλωσε στο Fox Business.
Μιλώντας στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός, ο Τραμπ εξαπέλυσε σφοδρή κριτική τόσο κατά του ΝΑΤΟ όσο και κατά της Ευρώπης, αν και απέκλεισε τη χρήση βίας στη Γροιλανδία.
Πώς λειτουργούν τα κρατικά ομόλογα
Τα ομόλογα είναι τίτλοι μέσω των οποίων κράτη και επιχειρήσεις δανείζονται κεφάλαια από επενδυτές, καταβάλλοντας ετήσιο τόκο και επιστρέφοντας το κεφάλαιο στη λήξη. Η απόδοση ενός ομολόγου εξαρτάται από το επιτόκιο, τη διάρκεια και κυρίως την τιμή του στην αγορά. Όταν οι τιμές πέφτουν λόγω μαζικών πωλήσεων, οι αποδόσεις αυξάνονται, καθιστώντας τον δανεισμό ακριβότερο για τον εκδότη.
Αυτό ακριβώς αποτελεί αδύναμο σημείο για τις ΗΠΑ, των οποίων το δημόσιο χρέος έχει ξεπεράσει τα 38 τρισ. δολάρια. Όπως σημείωσε ο αναλυτής της Deutsche Bank, George Saravelos, η εξάρτηση των ΗΠΑ από ξένες κεφαλαιακές ροές για τη χρηματοδότηση των ελλειμμάτων τους καθιστά την αγορά ομολόγων «τη βασική τους αχίλλειο πτέρνα», όπως αναμεταδίδει η γερμανική Tagesschau.
Σύμφωνα με στοιχεία του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, επενδυτές εντός της ΕΕ κατέχουν περίπου το 23% των αμερικανικών κρατικών ομολόγων, αξίας άνω των 2,1 τρισ. δολαρίων. «Η Ευρώπη είναι ο μεγαλύτερος πιστωτής των ΗΠΑ εκτός αμερικανικού εδάφους», σημειώνει ο Chris-Oliver Schickentanz της Capitell AG, τονίζοντας ότι μια συντονισμένη πώληση θα μπορούσε να λειτουργήσει ως μέσο πολιτικής πίεσης.
Φόβοι για “Sell America”
Αν και ένας δανικός συνταξιοδοτικός φορέας ανακοίνωσε την πώληση αμερικανικών ομολόγων ύψους 100 εκατ. δολαρίων, ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, υποβάθμισε τη σημασία της κίνησης, δηλώνοντας ότι οι ξένες επενδύσεις σε αμερικανικά ομόλογα βρίσκονται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.
Ανάλογη εκτίμηση εκφράζει και ο οίκος αξιολόγησης Scope, θεωρώντας απίθανο ένα συντονισμένο ευρωπαϊκό «ξεπούλημα», καθώς το μεγαλύτερο μέρος των ομολόγων βρίσκεται σε χέρια ιδιωτών επενδυτών και μια μαζική έξοδος θα είχε σοβαρές συνέπειες για το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Ωστόσο, αυξάνονται οι ανησυχίες για τη δημοσιονομική πορεία των ΗΠΑ. Το δημόσιο χρέος έχει εκτιναχθεί από περίπου 60% του ΑΕΠ πριν τη χρηματοπιστωτική κρίση στο 120% σήμερα, με τη Scope να εκτιμά ότι θα φτάσει το 140% έως το 2030. Τον Οκτώβριο, ο οίκος υποβάθμισε την πιστοληπτική ικανότητα των ΗΠΑ, επικαλούμενος όχι μόνο τα ελλείμματα αλλά και την πολιτική αβεβαιότητα.
Πολιτικός κίνδυνος και απώλεια εμπιστοσύνης
Η απρόβλεπτη πολιτική του Τραμπ και η αποδυνάμωση των θεσμικών ελέγχων αποθαρρύνουν επενδυτές, σύμφωνα με τους οίκους αξιολόγησης. Σουηδικός διαχειριστής κεφαλαίων και μεγάλοι διεθνείς επενδυτικοί οίκοι, όπως η Pimco, έχουν ήδη μειώσει την έκθεσή τους στις ΗΠΑ. Όπως ανέφερε στο Bloomberg ο πρώην τραπεζίτης Gary Cohn, παγκόσμια κεφάλαια αρχίζουν να ανακατανέμουν τις τοποθετήσεις τους εκτός ΗΠΑ.
Η αυξανόμενη δυσπιστία αποτυπώνεται και στην αγορά ομολόγων: η απόδοση των 30ετών αμερικανικών τίτλων άγγιξε αυτή την εβδομάδα το 4,92%, κοντά στο ψυχολογικό όριο του 5%.
Σύμφωνα με αναλυτές, η πορεία των εξελίξεων θα εξαρτηθεί και από τη συνέχεια της κρίσης γύρω από τη Γροιλανδία. Εάν ο Τραμπ επιμείνει σε σκληρή γραμμή, ενδέχεται να ενισχυθεί περαιτέρω η τάση απομάκρυνσης από τα αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία, οδηγώντας σε ασθενέστερο δολάριο, ισχυρότερο ευρώ και υψηλότερα μακροπρόθεσμα επιτόκια στις ΗΠΑ.
Προς το παρόν, ένα μαζικό sell off αμερικανικών κρατικών ομολόγων δεν φαίνεται πιθανό. Ωστόσο, η «αχίλλειος πτέρνα» της αμερικανικής οικονομίας έχει πλέον γίνει εμφανής.
