Η σχετική απόφαση εδραιώνει το ιερό θρησκευτικό καθεστώς της Μονής, διαβεβαίωσε μέσω ανακοίνωσής της η προεδρία της Αιγύπτου, υπογραμμίζοντας ότι «επαναβεβαιώνει την πλήρη δέσμευσή της να διατηρήσει το μοναδικό και ιερό θρησκευτικό καθεστώς της Μονής της Αγίας Αικατερίνης και να μην βλάψει αυτό το καθεστώς» και τονίζοντας τη «σημασία της διατήρησης των στενών και αδελφικών σχέσεων μεταξύ των δύο αδελφικών χωρών και λαών και της μη διατάραξης τους».
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο εκπρόσωπος του Αιγυπτιακού υπουργείου Εξωτερικών αργά το βράδυ της Πέμπτης 29 Μαΐου, τονίζοντας ότι η δικαστική απόφαση δεν αλλάζει σε τίποτα το καθεστώς του ιστορικού μοναστηριού, που μετρά 15 αιώνες ζωής.
Όσον αφορά, δε, τα εδάφη γύρω από τη Μονή της Αγίας Αικατερίνης και τις φήμες περί κατάσχεσης της μονής και των συναφών εκτάσεών της, ο επίσημος εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών δήλωσε ότι αυτές οι πληροφορίες είναι απολύτως ψευδείς.
Τα εδάφη γύρω από τη Μονή: Δικαίωμα ιδιοκτησίας ή δικαίωμα χρήσης;
Το πρόβλημα με τις εκτάσεις γύρω από την Ιερά Μονή του Σινά έγκειται στο ότι μέσω διάφορων δικαστικών προσφυγών έχει αμφισβητηθεί η κυριότητα του μοναστηριού σε μία πληθώρα κτισμάτων, όπως αυτά που στεγάζουν την ίδια τη Μονή, τον Ναό, του χώρους φιλοξενία, κ.ο.κ., καθώς επίσης και στα αγροτεμάχια στον περιβάλλοντα χώρο.
Το ιδιαίτερο ιδιοκτησιακό καθεστώς οφείλεται στην προσπάθεια εθνικοποίησης όλων των γαιών που ανήκουν στα μοναστήρια, η οποία άρχισε να γίνεται από τη δεκαετία του 1950. Ωστόσο, η Μονή του Σινά εξαιρέθηκε από αυτήν την διαδικασία, με αποτέλεσμα να το ιδιοκτησιακό της καθεστώς να είναι ακόμη «θολό».
Εν προκειμένω, όπως εξήγησε ο κ. Νίκος Κουρεμένος, διδάσκων θρησκειολογίας στο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλίας, η υπόθεση έφτασε στα δικαστήρια, καθώς κάποιοι ιδιώτες που είχαν έννομο συμφέρον προσέφυγαν κατά της Μονής, αμφισβητώντας την κυριότητά της σε κάποια από τα εδάφη στην περιοχή. Ωστόσο, όπως υπογραμμίζει, φαίνεται πως ο Αιγύπτιος πρόεδρος έχει συμβιβαστική διάθεση και δεν θα ήθελε η ένταση να κλιμακωθεί.
Στην Ιερά Μονή του Σινά, από την άλλη, φαίνεται πως δεν επικρατεί εφησυχασμός. Ο κ. Χρήστος Κορομπίλης, νομικός εκπρόσωπος της Μονής, είπε σήμερα (30/5) στο ραδιόφωνο του ΣΚΑΪ ότι «η απόφαση του δικαστηρίου της Αιγύπτου προκάλεσε αναστάτωση και ανασφάλεια για τον εξής λόγο: είχε υπάρξει μια συμφωνία».
Είχαμε καταλήξει σε ένα κείμενο για πλήρη αναγνώριση του ιδιοκτησιακού δικαιώματος
Πρόκειται για μια υπόθεση που έχει ξεκινήσει πάνω από 10 χρόνια και είχαν γίνει σοβαρές προσπάθειες για να μπορέσει η υπόθεση να κλείσει εξωδικαστικά. Στο πλαίσιο αυτό, είχε κατέβει αντιπροσωπεία της ελληνικής κυβέρνησης στην Αίγυπτο με αξιωματούχους και από το υπουργείο Εξωτερικών και με τον κύριο Καλατζή ως γενικό γραμματέα Θρησκευμάτων από το υπουργείο Παιδείας, για να συναντηθεί με αντιπροσωπεία της Αιγύπτου και τον κυβερνήτη του νοτίου Σινά», εξήγησε ο κ. Κορομπίλης, προσθέτοντας:
«Είχαμε καταλήξει σε ένα κείμενο, όπου θα γίνονταν κάποιες τελικές παρατηρήσεις, για να μπορέσει να κλείσει η υπόθεση εξωδικαστικά. Αυτό λοιπόν το κείμενο που θα αποτελούσε συμφωνία μιλούσε για πλήρη αναγνώριση του ιδιοκτησιακού δικαιώματος της Μονής επί όλων των εκτάσεων. Ενώ η απόφαση η οποία βγήκε χθες, για να είμαστε και προσεκτικοί, αποτελεί χειρόγραφο σχέδιο του δικαστή, όπου μιλούσε για αναγνώριση περίπου 46 εκτάσεων, όχι το σύνολο δηλαδή που είχε συμφωνηθεί, και κάνει αναφορά για κάποιο δικαίωμα κρίσης/κατοχής για να μπορούν να ασκούνται τα θρησκευτικά καθήκοντα».
Έτσι, συνεχίζοντας, ο κ. Κομπιλίρης, έκανε λόγο για υπαναχώρηση της αρχικής συμφωνίας που είχε φτάσει σε τελικό επίπεδο διαπραγματεύσεων, καθώς οι υπογραφές ήταν προ των πυλών.
«Είχε συνταχθεί προσχέδιο αυτής της συμφωνίας, κείμενα είχαν ανταλλαχθεί, υπάρχουν όλα εγγράφως. Πρέπει να γίνει εδώ και μια πολύ σημαντική διάκριση: από τη μία είναι η θρησκευτική ελευθερία να μπορούν οι μοναχοί να ασκούν τα θρησκευτικά καθήκοντα, από την άλλη όμως είναι το ιδιοκτησιακό. Με βάση την απόφαση που βγήκε αυτήν τη στιγμή φαίνεται να είναι εκτός οι κεντρικοί κήποι της Μονής, γύρω στις 16 εκτάσεις. Αυτά είναι ζωτικής σημασίας για τους μοναχούς, γιατί από αυτά ζουν. Δηλαδή η Μονή θα μείνει ουσιαστικά χωρίς ιδιοκτησία».
«Το καθαυτό κτίριο της Μονής είχε κηρυχθεί προ 2-3 δεκαετιών ως αρχαιολογικός χώρος. Αυτό δεν μπορεί να αλλάξει», συμπλήρωσε.
Κυβερνητικές πηγές: Οι επίσημες ανακοινώσεις της αιγυπτιακής πλευράς κινούνται στη σωστή κατεύθυνση.
Οι διαβεβαιώσεις αυτές έγιναν δεκτές με ικανοποίηση από την Αθήνα, καθώς συνοδεύονται από την επισήμανση της αιγυπτιακής Προεδρίας, αλλά και του αιγυπτιακού ΥΠΕΞ, για τη σημασία που αποδίδεται στη διατήρηση του υψηλού επιπέδου των ελληνοαιγυπτιακών σχέσεων.
Νωρίτερα, στελέχη της κυβέρνησης επισήμαναν πως οι επίσημες ανακοινώσεις της αιγυπτιακής πλευράς κινούνται στη σωστή κατεύθυνση. Εν αναμονή και της πλήρους αξιολόγησης της δικαστικής απόφασης, οι δύο κυβερνήσεις θα συνεχίσουν το αμέσως επόμενο διάστημα τη συζήτηση για την επίλυση του ζητήματος με θεσμικό τρόπο, στην κατεύθυνση της κοινής κατανόησης και όσων είχαν συμφωνηθεί κατ’ ιδίαν και ανακοινωθεί δημοσίως κατά την πρόσφατη επίσκεψη του Αιγύπτιου Προέδρου στην Αθήνα: σκοπός η θωράκιση του λατρευτικού και ελληνορθόδοξου χαρακτήρα της Μονής.
Τηλεφωνική επικοινωνία Μητσοτάκη-Αλ Σίσι – Ελληνική αντιπροσωπεία τη Δευτέρα (2/6) στην Αίγυπτο
Όπως έγινε γνωστό, σήμερα (Παρασκευή, 30/5), ο Έλληνας πρωθυπουργός είχε τηλεφωνική συνομιλία με τον Αιγύπτιο πρόεδρο.
Σύμφωνα με την ενημέρωση από το γραφείο τύπου του πρωθυπουργού, κατά τη διάρκεια της επικοινωνίας συζητήθηκαν οι εξελίξεις που αφορούν στην Ιερά Μονή Αγίας Αικατερίνης του Σινά, μετά την πρόσφατη απόφαση της αιγυπτιακής Δικαιοσύνης.
Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε τη σημασία της διατήρησης του προσκυνηματικού και ελληνορθόδοξου χαρακτήρα της Μονής και την επίλυση του ζητήματος με τρόπο θεσμικό.
Οι δύο ηγέτες συμφώνησαν ότι η λύση βρίσκεται στην ήδη καταγεγραμμένη κοινή κατανόηση των δύο πλευρών, καθώς και σε όσα είχαν συμφωνηθεί κατ' ιδίαν και ανακοινωθεί δημοσίως κατά την επίσκεψη του Προέδρου της Αιγύπτου στην Αθήνα στις 7 Μαΐου.
Συμφώνησαν ακόμη ότι στο πλαίσιο αυτό, τη Δευτέρα 2 Ιουνίου, ελληνική αντιπροσωπεία θα μεταβεί στην Αίγυπτο για την περαιτέρω επεξεργασία της συμφωνίας με σκοπό την ταχεία ολοκλήρωση της.
Το ελληνικό ΥΠΕΞ, από την πλευρά του, τηρεί στάση αναμονής και έχει θέσει υπό εξέταση τη δικαστική απόφαση, η οποία στάθηκε η αφορμή για αυτήν την μικρής κλίμακας ένταση.
Σκοπός του Υπουργείου είναι να διερευνήσει το κατά πόσο η απόφαση αυτή συμβαδίζει με το πνεύμα του διακανονισμού που είχαν συμφωνήσει το Κάιρο, η Μονή και η Αθήνα, ο οποίος θα έλυνε οριστικά το ζήτημα και θα διασφάλιζε τη Μονή από σφετεριστές ή όσους επιβουλεύονται τη συνέχιση της λειτουργίας της.
Η απόφαση αποτελείται από 160 σελίδες και, όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές, έως τώρα έχουν κυκλοφορήσει μόνο περίληψη και επιλεκτικές διαρροές. Συνεπώς, τονίζουν οι ίδιες πηγές, «είναι πρόωρο να εξαχθούν συμπεράσματα, πολλώ δε μάλλον ότι προβλέπεται έξωση των μοναχών ή δήμευση περιουσίας».
Οικουμενικό Πατριαρχείο: Απογοήτευση και θλίψη για τη Μονή Σινά
Η Πρωτόθρονη Εκκλησία της Ορθοδοξίας, μέσω γραπτής ανακοίνωσής της, απευθύνει έκκληση στην κυβέρνηση της Αιγύπτου να βρει τρόπο ώστε να διατηρηθεί το ιδιοκτησιακό καθεστώς της Μονής και να υλοποιήσει την πρόσφατα επιτευχθείσα συμφωνία, υπενθυμίζοντας ότι το ιδιοκτησιακό αυτό καθεστώς «σεβάστηκε ιδιαιτέρως και διεσφάλισε προνοιακώς» επί αιώνες και το .
Αναλυτικά η ανακοίνωση του Οικουμενικού Πατριαρχείου έχει ως εξής:
«Το Οικουμενικόν Πατριαρχείον με οδυνηράν έκπληξιν επληροφορήθη ότι το αρμόδιον δικαστήριον της Αιγύπτου έθεσεν εν αμφιβόλω το από αιώνων κρατούν ιδιοκτησιακόν καθεστώς της ιστορικής Ιεράς Μονής του Σινά, αναγνωρίζον κατ' ουσίαν εις την εκείσε μοναστικήν αδελφότητα μόνον δικαίωμα χρήσεως επί των περιουσιακών στοιχείων αυτής.
Απογοήτευσις και θλίψις είναι η αντίδρασις της Πρωτοθρόνου Εκκλησίας της Ορθοδοξίας, η οποία ανέκαθεν περιβάλλει το σεβάσμιον τούτο καθίδρυμα του Αυτοκράτορος Ιουστινιανού με στοργήν, θαυμασμόν και ευγνωμοσύνην δια την προσφοράν του επί αιώνας εις την πίστιν, το Γένος, τον πολιτισμόν.
Το Οικουμενικόν Πατριαρχείον κάμνει έκκλησιν προς την Αιγυπτιακήν Κυβέρνησιν, επί τη βάσει και των χθεσινών δηλώσεων του Προέδρου της χώρας Εξοχ. κ. Αμπντέλ Φατάχ Αλ Σίσι, να ανεύρη τον ενδεδειγμένον τρόπον δια να διατηρηθή το ιδιοκτησιακόν καθεστώς (status quo) της Ιεράς Μονής, το οποίον εσεβάσθη ιδιαιτέρως και διεσφάλισε προνομιακώς επί αιώνας και το Ισλάμ, και να υλοποιήση την πρόσφατον συμφωνίαν αυτής μετά της Μονής. Ο σεβασμός των απ' αιώνος κρατούντων και η τήρησις των συμφωνηθέντων ημπορούν να βοηθήσουν την Μονήν της Αγίας Αικατερίνης να συνεχίση την θρησκευτικήν και πολιτισμικήν αποστολήν της από την Χερσόνησον του Σινά, όπου ο Θεός ωμίλησέ ποτέ προς τους ανθρώπους.
Οι αιώνες εσεβάσθησαν την Μονήν του Σινά. Ας την σεβασθή σήμερον και η Αίγυπτος, ως μία πολιτισμένη και ευνομουμένη χώρα, σεβομένη τας θρησκευτικάς ελευθερίας και τα ανθρώπινα δικαιώματα γενικώς.
Η Μονή του Σινά είναι πολύτιμος κεκτημένος θησαυρός δια την χώραν του Νείλου, ο οποίος περιποιεί τιμήν εις αυτήν και συνδέει συμβολικώς και ουσιαστικώς εις το έδαφός της τας δύο μεγάλας θρησκείας του Χριστιανισμού και του Μουσουλμανισμού».
«Συναγερμός» στην Αθήνα: Η αντίδραση της κυβέρνησης και τα «βέλη» της αντιπολίτευσης
Λίγες ώρες πριν από τις διαβεβαιώσεις της αιγυπτιακής πλευράς, στην Αθήνα είχε σημάνει «συναγερμός», με την κυβέρνηση να αφήνει αιχμές κατά του Φατάχ Αλ Σίσι ότι δεν τηρεί τις δεσμεύσεις του περί διατήρηση του καθεστώτος της Μονής και το ελληνικό ΥΠΕΞ να ζητά εξηγήσεις.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, σημείωσε χαρακτηριστικά ότι ο πρωθυπουργός «παραμένει στη δέσμευση που έλαβε δημοσίως και κατ’ ιδίαν από τον Πρόεδρο της Αιγύπτου κατά τη διάρκεια του ανώτατου συμβουλίου συνεργασίας των δύο χωρών στην Αθήνα για τη διατήρηση του λατρευτικού Ελληνορθόδοξου χαρακτήρα της Μονής και αναμένει άμεσα την υπογραφή της σχετικής συμφωνίας, όπως είχε διαμορφωθεί μεταξύ των μερών».
Το ΥΠΕΞ, από τη μεριά του, σημείωσε ότι είχε προηγηθεί διακανονισμός μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου, που όμως, δεν τηρήθηκε. Μάλιστα, όπως ανακοινώθηκε από το Υπουργείο, ο κ. Γεραπετρίτης «επικοινώνησε αμέσως με τον Υπουργό Εξωτερικών της Αιγύπτου και κατέστησε σαφές ότι δεν υπάρχει κανένα περιθώριο να αποκλίνουμε από την κοινή κατανόηση των δύο πλευρών».
Εν τω μεταξύ, η αντιπολίτευση χρέωσε την ευθύνη στην κυβέρνηση για την παραπάνω εξέλιξη, με τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, Νίκο Ανδρουλάκη, να σημειώνει ότι «προκαλεί έντονη ανησυχία, καθώς συνιστά ευθεία αμφισβήτηση της θρησκευτικής ελευθερίας των ορθοδόξων χριστιανών αλλά και προσβολή ενός μνημείου παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO».
Ηλιάνα Χατζηδημητρίου
