Σύμφωνα με τα επίσημα δεδομένα που δημοσιεύτηκαν την Παρασκευή (3/10), οι γεννήσεις στη χώρα μας περιορίστηκαν σε μόλις 68.467, αριθμός που παραμένει κάτω από το όριο των 70.000. Πρόκειται για ιστορικά χαμηλό ρεκόρ, τη στιγμή που πριν από μερικές δεκαετίες η Ελλάδα γεννούσε υπερδιπλάσιους πολίτες.
Για την ιστορική σύγκριση, το 1960 είχαν καταγραφεί 157.000 γεννήσεις, το 2010 ο αριθμός είχε μειωθεί στις 114.766, ενώ το 2023 οι γεννήσεις είχαν ήδη υποχωρήσει περίπου στο μισό. Το 2024 η πτώση συνεχίζεται, επιβεβαιώνοντας τη βαθιά δημογραφική κρίση που πλήττει τη χώρα.
Το ισοζύγιο γεννήσεων - θανάτων: συνεχές έλλειμμα ζωής
Ακόμη πιο ανησυχητικά είναι τα στοιχεία για τη σχέση γεννήσεων και θανάτων.
Το 1960 καταγράφηκαν περίπου 96.000 θάνατοι, αφήνοντας θετικό ισοζύγιο πληθυσμού. Το 2010, το πλεόνασμα αυτό είχε περιοριστεί σε περίπου 65.680 άτομα.
Το 2023 το ισοζύγιο αντιστράφηκε πλήρως, με 56.646 περισσότερους θανάτους από γεννήσεις, ενώ το 2024 η διαφορά αυξήθηκε ακόμη περισσότερο, αγγίζοντας τους 58.449.
Με βάση αυτά τα δεδομένα επιβεβαιώνεται επίσης ο μακροπρόθεσμος αντίκτυπος του δημοσιονομικού εκτροχιασμού της χώρας που την οδήγησε στα ακραία μέτρα λιτότητας των μνημονίων.
Τα στοιχεία του εννεαμήνου για το 2025 δείχνουν ότι η κατάσταση όχι μόνο δεν βελτιώνεται, αλλά επιδεινώνεται: η διαφορά γεννήσεων – θανάτων ξεπερνά ήδη τις 40.000, δείχνοντας πως η δημογραφική καμπύλη συνεχίζει καθοδικά.
Η Ελλάδα που «αδειάζει»: Επαρχία, σχολεία και brain drain
Η εικόνα είναι ακόμη πιο σκοτεινή στην ελληνική περιφέρεια.
Ο πληθυσμός σε πολλές περιοχές της υπαίθρου μειώνεται με ταχύ ρυθμό, όπως αποδεικνύεται από τον αυξανόμενο αριθμό νηπιαγωγείων και δημοτικών σχολείων που βάζουν “λουκέτο” λόγω έλλειψης μαθητών.
Παράλληλα, η φυγή των νέων στο εξωτερικό εξακολουθεί να στερεί από τη χώρα το πιο παραγωγικό της κομμάτι.
Μελέτη του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας αποκαλύπτει ότι 1 στους 2 νέους Έλληνες σκέφτεται σοβαρά να μεταναστεύσει, γεγονός που καθιστά απίθανη οποιαδήποτε αναστροφή του λεγόμενου brain drain.
Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα δεν έχει καταφέρει να αποτελέσει ελκυστικό προορισμό για μετανάστες, ώστε να αντισταθμίσει, έστω εν μέρει, τη φυσική μείωση του πληθυσμού.
«Ξυπνήστε γιατί χανόμαστε» — Οι πολιτικές ευθύνες και η ανάγκη δράσης
Το ζήτημα έχει απασχολήσει έντονα το πολιτικό σκηνικό, όπως φάνηκε και από τις τοποθετήσεις κομμάτων και στελεχών στη φετινή ΔΕΘ.
Τη μεγαλύτερη αίσθηση είχε προκαλέσει η παρέμβαση του πρώην υπουργού και κορυφαίου στελέχους του ΠΑΣΟΚ Τάσου Γιαννίτση, ο οποίος προειδοποίησε χαρακτηριστικά στα πλαίσια ειδικής εκδήλωσης για τα 51α γενέθλια του ΠΑΣΟΚ την 3η Σεπτεμβρίου με τη φράση «Ξυπνήστε γιατί χανόμαστε», προτείνοντας ένα ολιστικό πακέτο παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση του προβλήματος.
Να σημειωθεί ακόμη ότι περισσότερες δημογραφικές αναλύσεις συγκλίνουν ότι, με τα σημερινά δεδομένα, ο πληθυσμός της Ελλάδας θα συνεχίσει να μειώνεται τουλάχιστον μέχρι το 2050.
Η πρόκληση είναι τεράστια και απαιτεί μέτρα διακομματικής συναίνεσης και σταθερής εφαρμογής, ώστε να υπάρξει ουσιαστική και μακροπρόθεσμη αντιμετώπιση ενός προβλήματος που δεν αφορά μόνο αριθμούς — αλλά το ίδιο το μέλλον της χώρας.
