Με βάση, λοιπόν, τη βρετανική εφημερίδα Telegraph ο πρόεδρος Τραμπ αναμένεται να προτείνει στον Βλαντίμιρ Πούτιν μια δέσμη συμφωνιών για πρόσβαση σε κρίσιμες πρώτες ύλες ώστε να τερματίσει τον πόλεμο. Μεταξύ αυτών είναι η πρόσβαση στην εκμετάλλευση φυσικών ορυκτών πόρων της Ουκρανίας και η άρση ορισμένων αμερικανικών κυρώσεων στην αεροπορική βιομηχανία της Ρωσίας, αποκαλύπτει η βρετανική εφημερίδα Telegraph.
Σημειώνεται ότι το Μάιο, οι ΗΠΑ υπέγραψαν μια συμφωνία με το Κίεβο για τις σπάνιες γαίες, που επιτρέπει προνομιακή πρόσβαση στον πλούτο της Ουκρανίας σε αμερικανικές εταιρείες.
Όλα αυτά την ώρα που στην Ευρώπη εξαρτάται απόλυτα σε σχέση με τις πολύτιμες σπάνιες γαίες από την Κίνα. Συγκεκριμένα το 98% εισάγεται από την Κίνα και άρα μια νέας μορφής εξάρτηση, μετά από αυτήν του ρωσικού φυσικού αερίου, έχει “οικοδομηθεί”.
Στο φόντο αυτό λαμβάνει ειδική σημασία ο ρόλος που μπορεί να παίξει η χώρα σε μια Ευρώπη που έχει, μεν, συνειδητοποιήσει το όλο ζήτημα αλλά κινείται αργά. Το στίγμα βέβαια,, έστω και σε θεωρητικό επίπεδο, το έχει δώσει,, η Κομισιόν και η πρόεδρος Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν, από τις αρχές του χρόνου με τη δημοσιοποίηση ενός σχεδίου διασφάλισης της οικονομίας της, τιτλοφορούμενο και ως “Πυξίδα Ανταγωνιστικότητας”. “Η Ευρώπη έχει πολλά οικονομικά πλεονεκτήματα, αλλά πρέπει να δράσει τώρα για να ανακτήσει την ανταγωνιστικότητά της και να εξασφαλίσει την ευημερία της” επισημαίνεται στην Πυξίδα.
Έτσι, στο κείμενο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προτείνονται μια σειρά από δράσεις που βασίζονται στους τρεις βασικούς πυλώνες για τη ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ. Ο πρώτος πυλώνας έχει να κάνει με τη μείωση του "κενού καινοτομίας” που χωρίζει την ΕΕ με τις ΗΠΑ και την Κίνα. Ο δεύτερος πυλώνας είναι η απανθρακοποίηση και η βιώσιμη οικονομία και ο τρίτος πυλώνας είναι η μείωση των εξαρτήσεων και η ενίσχυση της ασφάλειας στην ΕΕ. Στο πλαίσιο αυτό προτείνονται πρωτοβουλίες για την κοινή αγορά κρίσιμων πρώτων υλών από την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλαγές στις οδηγίες για τις προμήθειες του δημοσίου τομέα, και η χάραξη νέας στρατηγικής εσωτερικής ασφάλειας. Παράλληλα το βάρος πέφτει και στις διεθνείς εμπορικές συνεργασίες της ΕΕ.
Σε μια διεθνή συγκυρία, όπου οι κρίσιμες πρώτες ύλες και ο έλεγχος της παραγωγής τους διασφαλίζει “καύσιμα” για την ψηφιακή μετάβαση αλλά και την ενεργειακή μετεξέλιξη, οι νέες ισορροπίες ισχύος αναμένεται να διαμορφωθούν στη βάση της διαθεσιμότητας αυτών ακριβώς των κρίσιμων πρώτων υλών. Εκεί έρχεται ο ρόλος ετιαρειών, όπως η Metlen, που έχει αναπτύξει ένα εκτεταμένο πρόγραμμα αξιοποίηση τεχνικών ανάκτησης σπάνιων και κρίσιμων γαιών.
Όπως έχει αναφέρει ο πρόεδρος της Metlen Ευάγγελος Μυτιληναίος, , επανειλημμένα και με αιχμή την είσοδο της εταιρείας στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου, London Stock Exchange, υπάρχει στρατηγικό πλάνο ανάπτυξης τεχνογνωσίας για την ανάκτηση μετάλλων από σκουριές. «Η επένδυση για παραγωγή γαλλίου (κρίσιμο και σπάνιο χημικό στοιχείο, απαραίτητο για την παραγωγή μικροτσίπ) στον Άγιο Νικόλαο προχωρά πολύ καλά, είμαστε πολύ ευχαριστημένοι. Η Ευρώπη θέλει 50 τόνους γάλλιο, ο κάθε τόνος κάνει 1 εκατ. ευρώ», τόνισε.
Μετά το γάλλιο, η παραγωγή του οποίου προγραμματίζεται να ξεκινήσει στο τέλος του 2027, η Metlen προγραμματίζει την επέκτασή της στην εξόρυξη δύο ακόμα στρατηγικών μετάλλων, του σκανδίου και του γερμανίου. Σύμφωνα με πηγές στην εταιρεία, το έργο για το σκάνδιο βρίσκεται σε πιο προχωρημένο στάδιο, η έρευνα και ανάπτυξη του σκανδίου είναι πιο ώριμη και ήδη εξετάζονται μέθοδοι παραγωγής, ενώ για το γερμάνιο η πρόοδος είναι πιο περιορισμένη και χρειάζεται περισσότερο χρόνο, χωρίς να αποκαλύπτεται το χρονοδιάγραμμα. Το σκάνδιο,. με βάση αρμόδιες πηγές, θα παράγεται από την τα κατάλοιπα βωξίτη και έχει ήδη ξεκινήσει το πιλοτικό έργο εξαγωγής και επεξεργασίας σκανδίου από τα κατάλοιπα βωξίτη, με στόχο την ανάπτυξη και εφαρμογή καινοτόμων τεχνολογιών που θα μεγιστοποιήσουν την αποδοτικότητα στην αξιοποίηση αυτών των καταλοίπων.
Η Metlen διαθέτει πάνω από 750 εκατομμύρια τόνους βωξιτικών καταλοίπων υψηλής περιεκτικότητας σε σκάνδιο ετησίως, κάτι που την καθιστά ικανή να αναδειχθεί σε σημαντικό παγκόσμιο παραγωγό του μετάλλου. Το σκάνδιο χρησιμοποιείται σε στρατιωτικά όπλα, στην αεροδιαστημική βιομηχανία, στα κοκπιτ στα αεροπλάνα στα κινητά τηλέφωνα κλπ., ενώ το γερμάνιο είναι θεμελιώδες στη βιομηχανία ημιαγωγών, στην αμυντική βιομηχανία, για την κατασκευή οπτικών ινών κ.λ.π.
Επιπλέον, η Ελληνικός Χρυσός, στην περιοχή της ΒΑ Χαλκιδικής, στις Σκουριές, (Μεταλλεία Κασσάνδρας) αναπτύσσει ένα ιδιαίτερης σημασίας έργο για την εθνική και ευρωπαϊκή αυτάρκεια σε ορυκτές πρώτες ύλες (ΟΠΥ). Πρόκειται για ένα νέο, υπερσύγχρονο μεταλλείο χαλκού και χρυσού, μέρος της συνολικής επένδυσης ύψους άνω των τριών δισ. δολαρίων της Ελληνικός Χρυσός, που θα συμβάλει στην ανθεκτικότητα της ευρωπαϊκής αλυσίδας εφοδιασμού και θα τοποθετήσει για πρώτη φορά τη σύγχρονη Ελλάδα στον παγκόσμιο χάρτη παραγωγής χαλκού. Πρόκειται για ένα παγκοσμίου κλάσης πορφυριτικό κοίτασμα στις Σκουριές, όπου υπάρχουν βεβαιωμένα αποθέματα 740.000 τόνων χαλκού και 3,6 εκατ. ουγκιών χρυσού που, με την ολοκλήρωση της επένδυσης και την έναρξη παραγωγής του μεταλλείου από τα τέλη του 2025, θα συμβάλλει σημαντικά στην αντιμετώπιση του εφοδιαστικού κενού σε κρίσιμα μέταλλα, όπως είναι ο χαλκός.
Στο "κάδρο" μπαίνει και το αντιμόνιο (χημικό σύμβολο: Sb, από το λατινικό stibium) που υπάρχει στη Χίο και ήδη τρέχει σχετικός διαγωνισμός. Είναι ένα χημικό στοιχείο της ομάδας των μεταλλοειδών, με ατομικό αριθμό 51 στον περιοδικό πίνακα. Έχει ενδιαφέρουσες φυσικές και χημικές ιδιότητες, οι οποίες το καθιστούν χρήσιμο σε διάφορες βιομηχανικές και τεχνολογικές εφαρμογές.
