Η κ. Βολουδάκη απάντησε στην κριτική που ασκείται από μη κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ), ξεκαθαρίζοντας ότι: «Δεν γενικεύουμε, ούτε θεωρούμε ότι όλες οι οργανώσεις λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο. Αναγνωρίζουμε ότι υπάρχουν ΜΚΟ που λειτουργούν σύμφωνα με το καταστατικό τους και εκπληρώνουν τον ρόλο τους όπως πρέπει. Ωστόσο, υπάρχουν και άλλες για τις οποίες έχουμε ενδείξεις ότι απαιτείται περαιτέρω έλεγχος».

Όπως εξήγησε, υφίσταται ήδη μητρώο ΜΚΟ που συνεργάζονται με το Υπουργείο. Ορισμένες από αυτές έχουν επιδείξει συμπεριφορές που εγείρουν ερωτήματα. «Δεν ζητάμε από τις ΜΚΟ να συμφωνούν με την κυβερνητική πολιτική», υπογράμμισε. «Αλλά όταν συμμετέχουν σε κυβερνητικά προγράμματα και δράσεις, θα πρέπει να υπάρχει συνέπεια στη λειτουργία τους».

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάγκη ελέγχου οργανώσεων που ενδέχεται να συνεργάζονται με κυκλώματα διακινητών, με την κ. Βολουδάκη να σημειώνει: «Όταν υπάρχουν υποψίες για τέτοια φαινόμενα, είναι αυτονόητο ότι θα πρέπει να ερευνηθούν από τη Δικαιοσύνη. Αν αποδειχθεί συνεργασία με διακινητές, η συνεργασία με το Υπουργείο πρέπει να σταματά».

Παράλληλα, τόνισε ότι δεν πρόκειται για συνεχιζόμενα φαινόμενα επί σειρά ετών, αλλά για ενδείξεις που εντοπίστηκαν κατά τους τελευταίους μήνες, κυρίως στις αρχές του καλοκαιριού. Οι ενδείξεις αυτές παρατηρήθηκαν τόσο από στελέχη του Υπουργείου Μετανάστευσης όσο και από το Υπουργείο Ναυτιλίας, το οποίο συνέδραμε στον έλεγχο και την αντιμετώπιση της κατάστασης.

Το περιεχόμενο και οι στόχοι του νομοσχεδίου

Αναφερόμενη στον πυρήνα του νομοσχεδίου, η κ. Βολουδάκη διευκρίνισε ότι: «Το Διοικητικό Πρωτοδικείο και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου αποφάνθηκαν ότι, στην περίπτωση των Σουδανών μεταναστών, δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί επιστροφή, καθώς το Σουδάν βρίσκεται σε εμπόλεμη κατάσταση. Όμως δεν απαγορεύεται η κράτηση των ατόμων αυτών».

Η τριμηνιαία τροπολογία που ενσωματώνεται στο νομοσχέδιο προβλέπει την αναστολή εξέτασης αιτημάτων ασύλου για συγκεκριμένες εθνικότητες. Όπως ξεκαθάρισε: «Δεν μιλάμε για επιστροφή εντός τριμήνου. Η εξέταση των αιτήσεων αναστέλλεται, δηλαδή προσωρινά δεν γίνονται δεκτές. Αυτό αφορά αποκλειστικά υπηκόους χωρών όπως το Σουδάν και η Σομαλία».

Κατά την υφυπουργό, το μεγαλύτερο πρόβλημα εντοπίζεται σε μετανάστες από χώρες όπως η Αίγυπτος, το Μπαγκλαντές και το Πακιστάν, οι οποίοι αποτελούν περίπου το 70% των αφίξεων και δεν πληρούν προσφυγικά κριτήρια. Πρόκειται, όπως δήλωσε, κυρίως για οικονομικούς μετανάστες.

Απάντηση στο δημοσίευμα της Washington Post

Απαντώντας στην κριτική που παρουσιάστηκε σε άρθρο της Washington Post, το οποίο χαρακτήριζε το νομοσχέδιο «τραμπικής έμπνευσης», η κ. Βολουδάκη υπογράμμισε: «Δεν υιοθετούμε πολιτικές καμίας ξένης χώρας. Ναι, είναι γεγονός ότι εφαρμόζουμε μία πιο αυστηρή μεταναστευτική πολιτική, αλλά αυτό γίνεται για την προστασία των συνόρων μας και των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων».

Η ίδια αναφέρθηκε σε περιστατικό στις αρχές Ιουλίου, όταν πάνω από 4.000 άτομα αποβιβάστηκαν στην Κρήτη μέσα σε λίγες ημέρες. «Επρόκειτο για μία απόβαση», τόνισε, «όχι μόνο μεταφορικά αλλά και ουσιαστικά».

Ωστόσο, όπως τόνισε, μετά την εφαρμογή της τροπολογίας και άλλων παραγόντων (καιρικών, διπλωματικών), οι ροές μειώθηκαν δραστικά, σε κάτω από 400 άτομα εντός του Αυγούστου.

Το μήνυμα προς τα κυκλώματα των διακινητών, είπε, ήταν σαφές: «Δεν είναι πια εύκολη η πρόσβαση ούτε η παραμονή. Η διοικητική κράτηση λειτουργεί αποτρεπτικά και αυτό φαίνεται από τους αριθμούς».

Προσδιορισμός ηλικίας αιτούντων άσυλο

Σε ό,τι αφορά τον προσδιορισμό της ηλικίας των αιτούντων άσυλο, η υφυπουργός αναφέρθηκε στη νέα υπουργική απόφαση, που προβλέπει επιπλέον μέθοδο εξέτασης: «Πέρα από τις ψυχολογικές και κοινωνικές μεθόδους, πλέον περιλαμβάνεται και ακτινογραφία του καρπού του χεριού, η οποία, σύμφωνα με ιατρικές γνωματεύσεις, μπορεί να προσδιορίσει την ηλικία με μεγαλύτερη ακρίβεια – με πιθανή απόκλιση 6 έως 10 μηνών».

Όπως εξήγησε, πολλοί δήλωναν ανήλικοι (16-17 ετών), ενώ ήταν εμφανώς ενήλικοι. «Χωρίς έγγραφα και με εμφανή φυσικά χαρακτηριστικά ενήλικα, προσπαθούσαν να αξιοποιήσουν τα ευνοϊκά μέτρα για ανήλικους. Αυτό πλέον σταματά».

Αυστηρότερες ποινές και διεύρυνση των επιστροφών

Η κ. Βολουδάκη ανακοίνωσε σημαντικές αλλαγές στο ποινικό πλαίσιο που διέπει την παράνομη είσοδο και παραμονή μεταναστών:

• Ποινικοποιείται και η παράνομη παραμονή, όχι μόνο η είσοδος.
• Προβλέπεται ποινή φυλάκισης έως 5 έτη για παράνομη είσοδο και παραμονή.
• Καταργείται η προϋπάρχουσα επταετής παραγραφή: ακόμα κι αν κάποιος είναι στη χώρα 1, 2 ή 7 χρόνια χωρίς χαρτιά, εξακολουθεί να θεωρείται παράνομος.

Επιπλέον, επεκτείνεται η δυνατότητα επιστροφής στη χώρα:

• Καταγωγής,
• Εισόδου και
• Συνήθους διαμονής.

Η κυρία Βολουδάκη έδωσε ως παράδειγμα ότι ένας Πακιστανός που διέμενε τα τελευταία χρόνια στην Αίγυπτο, θα μπορεί πλέον να επιστρέφεται στην Αίγυπτο, βάσει διακρατικών συμφωνιών.

Όπως σημείωσε, υπάρχει συνεργασία με χώρες όπως Αίγυπτος, Πακιστάν και Μπαγκλαντές, αλλά απαιτείται αύξηση του αριθμού των επιστροφών, καθώς οι εισερχόμενοι παραμένουν σε εκατοντάδες ενώ οι επιστροφές είναι μερικές δεκάδες.