Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΕΟΔΥ, καθηγητή Χρήστο Χατζηχριστοδούλου, το πρώτο εβδομαδιαίο ενημερωτικό δελτίο που θα καταγράφει και θα διαψεύδει ψευδείς ειδήσεις αναμένεται να κυκλοφορήσει μέσα στο Δεκέμβριο. Στη συνέντευξή του, εξηγεί λεπτομερώς τον τρόπο λειτουργίας του νέου Γραφείου, καθώς και τις προετοιμασίες που βρίσκονται σε εξέλιξη.
Όπως επισημαίνει, η παραπληροφόρηση αποτέλεσε σοβαρό ζήτημα κατά την περίοδο της πανδημίας, ιδίως στο θέμα των εμβολίων. Παρόμοια φαινόμενα συνεχίζονται και σήμερα, επηρεάζοντας όχι μόνο την εμβολιαστική κάλυψη αλλά και άλλες πτυχές της πρόληψης. Συζητήσεις γύρω από το νερό, το γάλα ή λανθασμένες ερμηνείες επιστημονικών μελετών που υποτίθεται ότι συνδέουν τα εμβόλια με καρκινογένεση αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα. Γι’ αυτό και το Γραφείο θα επικεντρωθεί αρχικά στα εμβόλια, πριν επεκταθεί και σε άλλους τομείς.
Ήδη, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το ECDC έχει δημιουργήσει αντίστοιχο τμήμα, με το οποίο ο ΕΟΔΥ συνεργάζεται. Η διαδικασία περιλαμβάνει εντοπισμό των ψευδών δημοσιευμάτων, αναγνώριση των πηγών τους και κατάταξή τους σε τρεις βαθμίδες κινδύνου -από χαμηλή έως υψηλή- ανάλογα με την απήχηση του μέσου όπου δημοσιεύονται. Η αντιμετώπιση διαμορφώνεται βάσει αυτής της κατηγοριοποίησης. Επειδή στόχος δεν είναι η αναπαραγωγή της παραπληροφόρησης, το Γραφείο θα δημοσιοποιεί κυρίως τις επιστημονικά τεκμηριωμένες πληροφορίες, παραθέτοντας μόνο τίτλους και πηγές των ψευδών ειδήσεων.
Παράλληλα, συγκροτείται η ομάδα ειδικών -επαγγελματιών υγείας και επικοινωνίας- που θα επιμελείται τις απαντήσεις. Τεχνητή νοημοσύνη θα αξιοποιείται στον εντοπισμό περιεχομένου, ενώ οι απαντήσεις θα βασίζονται τόσο σε υλικό από ευρωπαϊκούς οργανισμούς, όπως το ECDC και ο ΕΜΑ, όσο και σε εθνικές πηγές, προσαρμοσμένες στη γλώσσα και τις ανάγκες του ελληνικού κοινού.
Ένα δεύτερο σκέλος της προσπάθειας αφορά την εκπαίδευση του πληθυσμού, και κυρίως των μαθητών, ώστε να αποκτήσουν δεξιότητες υγειονομικού εγγραμματισμού -να κατανοούν δηλαδή ποιες πληροφορίες υγείας είναι έγκυρες και ποιες όχι. Σε συνεργασία με το υπουργείο Παιδείας έχουν ήδη αναπτυχθεί εκπαιδευτικά εργαλεία, ακόμη και σε μορφή παιχνιδιού, τα οποία θα χρησιμοποιηθούν στα πιλοτικά προγράμματα σε Αθήνα και Λάρισα, με τη συμμετοχή του ΕΚΠΑ και του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Στόχος είναι η καθολική εφαρμογή τους σε όλα τα σχολεία της χώρας.
Τέλος, ο κ. Χατζηχριστοδούλου αναφέρει ότι η παραπληροφόρηση μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνη ακόμη και για την πορεία μιας ασθένειας, καθώς πολλοί ασθενείς, επηρεασμένοι από όσα διαβάζουν στο διαδίκτυο, ενδέχεται να αμφιβάλλουν για τις ιατρικές οδηγίες, να καθυστερήσουν ή να αποφύγουν μια θεραπεία -με δυνητικά σοβαρές συνέπειες. Στη σημερινή εποχή της υπερπληροφόρησης, τόσο το κοινό όσο και οι επαγγελματίες υγείας χρειάζονται σωστή αξιοποίηση των πληροφοριών και καλλιέργεια κριτικής σκέψης, δεξιότητες που οφείλουν να καλλιεργούν και οι πανεπιστημιακοί δάσκαλοι στις νέες γενιές γιατρών.
