Οι ιδιοκτήτες

Να σημειωθεί ότι με βάση ανάλυση της Alpha Bank, η αξία του πλούτου των νοικοκυριών στην Ελλάδα καταγράφει σημαντική άνοδο από το 2022, καθώς τα περιουσιακά στοιχεία ενεργητικού έχουν ανακτήσει το μεγαλύτερο μέρος των απωλειών που υπέστησαν την περασμένη δεκαετία, στην κορύφωση της οικονομικής κρίσης. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), η αξία του ακαθάριστου πλούτου των νοικοκυριών ξεπέρασε το 1 τρισ. ευρώ το πρώτο τρίμηνο του 2025, καταγράφοντας τα υψηλότερα επίπεδα από το 2011. Η άνοδος της αξίας του πλούτου των νοικοκυριών την τελευταία τριετία αποδίδεται στην αύξηση τόσο του χρηματοοικονομικού, όσο και του μη χρηματοοικονομικού πλούτου.

Ο χρηματοοικονομικός πλούτος των νοικοκυριών περιλαμβάνει τις καταθέσεις, τα ομόλογα, τις εισηγμένες μετοχές, τον χρηματοοικονομικό επιχειρηματικό πλούτο (μη εισηγμένες μετοχές και λοιπές εταιρικές συμμετοχές), τα αμοιβαία/επενδυτικά κεφάλαια και τα ασφαλιστικά προϊόντα ζωής. Αντίστοιχα, ο μη χρηματοοικονομικός πλούτος περιλαμβάνει τα ακίνητα και το μη χρηματοοικονομικό επιχειρηματικό πλούτο (πάγια περιουσιακά στοιχεία εκτός κατοικιών).

Στην Ελλάδα, ο ακαθάριστος πλούτος για το 90% των νοικοκυριών (δηλαδή για τα δεκατημόρια 1 έως 9) προέρχεται κυρίως από τα ακίνητα -γεγονός που συνδέεται με το υψηλό ποσοστό ιδιοκατοίκησης που καταγράφεται διαχρονικά στη χώρα μας- και δευτερευόντως από τις καταθέσεις και τον χρηματοοικονομικό επιχειρηματικό πλούτο. Όσον αφορά στο «πλουσιότερο» 10% των νοικοκυριών στην Ελλάδα, υπάρχει μεγαλύτερη διαφοροποίηση στα περιουσιακά στοιχεία που διακρατούν. Η αναλογία μη χρηματοοικονομικού έναντι του χρηματοοικονομικού πλούτου περιορίζεται σημαντικά (55% έναντι 45%). Η αξία των λοιπών κατηγοριών χρηματοοικονομικού πλούτου, που περιλαμβάνει δηλαδή τα ομόλογα, τις εισηγμένες μετοχές, τα αμοιβαία/επενδυτικά κεφάλαια και τα ασφαλιστικά προϊόντα ζωής, αντιπροσωπεύει ένα αξιόλογο ποσοστό που φθάνει το 13% του συνολικού ακαθάριστου πλούτου που κατέχουν.

Σε επίπεδο Ευρωζώνης, τα ακίνητα παραμένουν η κυριότερη πηγή προέλευσης του πλούτου. Στο 90% των νοικοκυριών το μερίδιο των ακινήτων στον συνολικό πλούτο διαμορφώνεται ελαφρώς χαμηλότερα σε σύγκριση με την Ελλάδα (69% έναντι 72%), ενώ στο «πλουσιότερο» 10% των νοικοκυριών το μερίδιο διαμορφώνεται σε παρόμοια με τη χώρα μας επίπεδα (46%). Σε αντίθεση με την Ελλάδα, η συμμετοχή του χρηματοοικονομικού επιχειρηματικού πλούτου είναι αρκετά περιορισμένη -με εξαίρεση το «πλουσιότερο» 10% των νοικοκυριών- ενώ σημαντική διαφοροποίηση σε σχέση με τη χώρα μας παρατηρείται στα ποσοστά που κατέχουν οι λοιπές κατηγορίες χρηματοοικονομικού πλούτου.

Το κράτος

Στο μεταξύ, το κράτος αναμένεται να έχει κέρδη από τη συνέχιση της τάσης αγορών, μεταβιβάσεων κτλ και το 2026. Σύμφωνα με τον Προϋπολογισμό του 2026, οι εισπράξεις από τους φόρους στις αγοραπωλησίες ακινήτων θα ανέλθουν στα 653 εκατ. ευρώ, ενώ άλλα 246 εκατ. ευρώ θα εισρεύσουν στα κρατικά ταμεία από γονικές παροχές, δωρεές και κληρονομιές. Τα συνολικά έσοδα του δημοσίου ανέρχονται στα 900 εκατ. ευρώ.

Ειδικότερα, με βάση τον Προϋπολογισμό. τα έσοδα από αγοραπωλησίες κατοικιών επαγγελματικών και άλλων ακινήτων εκτιμάται ότι το 2026 θα αυξηθούν στα 539 εκατ. ευρώ από 488 εκατ. ευρώ φέτος και 459 εκατ. ευρώ το 2024, ενώ 114 εκατ. ευρώ θα προέλθουν από τις πωλήσεις οικοπέδων και αγροτεμαχίων.

Τα φορολογικά έσοδα από τις κληρονομιές προβλέπεται να ανέλθουν στα 186 εκατ. ευρώ το 2026 από 178 εκατ. ευρώ φέτος, ενώ από τις γονικές παροχές και τις δωρεές θα εισπραχθούν 60 εκατ. ευρώ από 54 εκατ. ευρώ που εκτιμάται ότι θα συγκεντρωθούν φέτος. Σημειώνεται ότι οι περισσότερες γονικές παροχές είναι αφορολόγητες λόγω του υψηλού αφορολόγητου ορίου των 800.000 ευρώ.

Οι τιμές

Να σημειωθεί ότι μετά το 2027 αναμένεται η προσαρμογή των αντικειμενικών αξιών, κάτι που θα επηρεάσει εν συνεχεία τα έσοδα. Με βάση τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, καταγράφεται ετήσια αύξηση 7,3% στα διαμερίσματα το δεύτερο τρίμηνο του 2025, ξεπερνώντας το ιστορικό υψηλό του 2008 με τα νέα διαμερίσματα να σημειώνουν άνοδο 6,8% και τα παλαιά 7,6%.

Στην Αθήνα η αύξηση ήταν 5,9%και στη Θεσσαλονίκη και στις υπόλοιπες περιοχές της χώρας 8,8%. Ανάλογη πορεία ακολουθούν τα ενοίκια, με τον δείκτη τιμών να διαμορφώνεται στις 114,7 μονάδες, δέκα μονάδες υψηλότερα από πέρυσι, πλησιάζοντας τα επίπεδα του 2011.

Οι αδύναμοι

Αυτή η εικόνα, βέβαια, πλήττει τους αδύναμους με την Τράπεζα της Ελλάδος να σημειώνει ότι αναμένεται η αυξητική τάση να διατηρηθεί και το επόμενο χρονικό διάστημα, όσο η ζήτηση από το εσωτερικό και το εξωτερικό διατηρείται ισχυρή και το απόθεμα κατοικιών παραμένει περιορισμένο.