Αυτό ακριβώς προκύπτει από την ομιλία του Τούρκου υφυπουργού Εξωτερικών Mehmet Kemal Bozay στην 5η Ναυτιλιακή Σύνοδο της Τουρκίας. Ο Μεσαίος Διάδρομος, ο Δρόμος Ανάπτυξης του Ιράκ, η Μερσίνα, τα λιμάνια, οι χερσαίες μεταφορές και οι θαλάσσιες διαδρομές παρουσιάστηκαν ως κομμάτια του ίδιου στρατηγικού παζλ με τη «Γαλάζια Πατρίδα».
Η λογική είναι προφανής, αν η Τουρκία καταστεί διεθνής κόμβος μεταφορών, τότε το αφήγημα της «Γαλάζιας Πατρίδας» αποκτά ένα πέπλο οικονομικής αναγκαιότητας.
Μόνο που τα logistics δεν εκδίδουν τίτλους κυριότητας. Οι σιδηρόδρομοι δεν χαράσσουν ΑΟΖ. Τα εμπορευματικά κέντρα δεν οριοθετούν υφαλοκρηπίδες. Τα κοντέινερ δεν παράγουν κυριαρχικά δικαιώματα. Και οι θαλάσσιοι διάδρομοι δεν μετατρέπουν μονομερείς διεκδικήσεις σε διεθνές δίκαιο.
Η προσπάθεια της Άγκυρας είναι εμφανής, να μετατρέψει μια αναθεωρητική γεωπολιτική θεωρία σε δήθεν φυσική προέκταση της παγκόσμιας εφοδιαστικής αλυσίδας. Να πείσει ότι η ανάπτυξη λιμανιών και εμπορικών αξόνων συνεπάγεται και διεύρυνση γεωπολιτικών δικαιωμάτων. Είναι μια επικοινωνιακά επιμελημένη αφήγηση, αλλά αφήγηση παραμένει.
Δεν είναι τυχαίο ότι στην ίδια ομιλία χωρούν η τεχνητή νοημοσύνη, η ψηφιοποίηση, η «συνδεσιμότητα», οι εμπορικοί διάδρομοι, το τουρκολιβυκό μνημόνιο και η «Γαλάζια Πατρίδα». Όλα ανακατεύονται στο ίδιο ιδεολογικό μείγμα, με στόχο να αποκτήσει μια αμφισβητούμενη θεωρία το κύρος της οικονομικής λογικής και της αναπτυξιακής πολιτικής.
Η πραγματικότητα, όμως, είναι πιο πεισματάρα από την πολιτική ρητορική. Οι διεθνείς εμπορικοί διάδρομοι σχεδιάζονται από τις ανάγκες της αγοράς. Οι θαλάσσιες ζώνες καθορίζονται από το διεθνές δίκαιο. Αν αυτά τα δύο συγχέονται, δεν αλλάζει η γεωγραφία, αλλάζει μόνο το αφήγημα.
Και όσο περισσότερο η Άγκυρα επιχειρεί να φορτώσει τη «Γαλάζια Πατρίδα» πάνω στις εμπορικές αμαξοστοιχίες της Ευρασίας, τόσο περισσότερο αποκαλύπτεται η πραγματική επιδίωξη, να παρουσιαστούν αναθεωρητικές διεκδικήσεις ως αναπόφευκτη συνέπεια της οικονομικής ανάπτυξης.
Πρόκειται για μια νέα επικοινωνιακή κατασκευή made in Turkey, όχι όμως για νέα αρχή του διεθνούς δικαίου, διότι οι εμπορικοί διάδρομοι μεταφέρουν εμπορεύματα. Δεν μεταφέρουν κυριαρχία.
