«Μεγαλώσαμε με το αίμα του πολέμου να διαπερνά τις οθόνες μας... Έχουμε δει περισσότερα οπλισμένα drones, πυραύλους και ακρωτηριασμένα παιδιά από οποιαδήποτε γενιά πριν από εμάς», σημειώνει ο 25χρονος νευροεπιστήμονας και ερευνητής τεχνητής νοημοσύνης Amogh Mehrotra.
Γεωπολιτικές αναταραχές έχουν συγκλονίσει τον κόσμο τα τελευταία χρόνια, από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022, μέχρι τον συνεχιζόμενο πόλεμο Ισραήλ-Χαμάς, καθώς και τη σύγκρουση μεταξύ Ισραήλ και Ιράν, κατά την οποία οι πυρηνικές εντάσεις αυξήθηκαν.
Η Gen Ζ παλεύει επίσης με τον πληθωρισμό, τις αυξανόμενες τιμές κατοικιών, την κλιματική αλλαγή και τις μαζικές απολύσεις σε εταιρείες. Τα βλέπουν όλα να εκτυλίσσονται μπροστά στα μάτια τους. Αυτό έχει δημιουργήσει μια βαθιά αίσθηση αβεβαιότητας για πολλούς στη γενιά καθώς προσπαθούν να χτίσουν το μέλλον τους. «Πολλοί από εμάς νιώθουμε ότι κληρονομούμε κατεστραμμένα συστήματα, κι όμως αναμένεται να τα διορθώσουμε», δήλωσε ο Mehrotra στο CNBC Make It.
Για να αντιμετωπίσουν τις πραγματικότητες ενός απαιτητικού παγκόσμιου τοπίου, ορισμένοι νέοι εισάγουν ειρωνικό χιούμορ σε σοβαρές καταστάσεις. «Πρώτος πόλεμος, κάπως νευρικός», γράφει η λεζάντα ενός βίντεο στο TikTok που δείχνει πυραύλους να πέφτουν σε πόλεις. Το βίντεο συγκέντρωσε 2,3 εκατομμύρια likes.
Ένα άλλο βίντεο στο TikTok με 480.000 likes δείχνει ιδέες για ρούχα για τον «Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο» με ορολογίες όπως «army style» και «streetwear πολιτικών κρατουμένων».
Αναβολή της ενηλικίωσης
Όταν η Tanushree Srivastava έφτασε για πρώτη φορά από το Δελχί στο Ηνωμένο Βασίλειο το 2021, ονειρευόταν να εργαστεί για ένα περιοδικό μόδας, αλλά οι ελπίδες της διαψεύστηκαν καθώς η οικονομική και πολιτική αβεβαιότητα έγινε γρήγορα πραγματικότητα. Η 26χρονη μετανάστρια ολοκλήρωσε το μεταπτυχιακό της στην επικοινωνία της μόδας, ελπίζοντας να εισέλθει στον κλάδο. Ωστόσο, για να παραμείνει στο Ηνωμένο Βασίλειο, χρειαζόταν βίζα Εξειδικευμένου Εργαζομένου, η οποία περιόριζε τις επιλογές της.
Πολλοί εργοδότες στη χώρα διστάζουν να προσλάβουν μετανάστες με την πενταετή βίζα λόγω του σχετικού κόστους. Μετά από δύο χρόνια αναζήτησης εργασίας, η Srivastava βρήκε τελικά μια εταιρεία που θα της χορηγούσε βίζα και τώρα είναι στέλεχος λογαριασμών σε ένα πρακτορείο δημοσίων σχέσεων και επικοινωνίας.
«Δεν ήταν αυτό το σχέδιό μου», δήλωσε στο CNBC Make It. «Προέρχομαι από οικογένεια μεσαίας τάξης, οπότε πήρα δάνειο για να έρθω εδώ, και τώρα είναι τόσο δύσκολο να βρω δουλειά. Σε συνδυασμό με τον πληθωρισμό και όλα όσα αλλάζουν γύρω από τις κυβερνητικές πολιτικές και τη γεωπολιτική, είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι το γνωρίζουμε τι θα γίνει στο άμεσο μέλλον».
Η Srivastava δηλώνει «απελπισμένη» για τις μελλοντικές της φιλοδοξίες επειδή το καθεστώς των μεταναστών είναι επισφαλές τόσο στο Ηνωμένο Βασίλειο όσο και στις ΗΠΑ. Η προοπτική του πολέμου την κάνει επίσης ανήσυχη για την ασφάλεια της οικογένειάς της στην Ινδία, ειδικά μετά την πρόσφατη διαμάχη Ινδίας-Πακιστάν. Στις ανησυχίες της πρόστιθεται η σκέψη της αγοράς σπιτιού ή της δημιουργίας οικογένειας, που μοιάζει αδύνατη.
Η Srivastava δεν είναι η μόνη που έχει άγχος. Πολλοί της Γενιάς Z καθυστερούν ουσιαστικά να ενηλικιωθούν, καθώς η οικονομική ανασφάλεια παραμένει στην κορυφή του μυαλού τους. Παγκόσμια έρευνα της Deloitte για τη Gen Z και τους Millennials σε 44 χώρες διαπίστωσε ότι πάνω από το 80% των ερωτηθέντων ένιωθαν ότι το μακροπρόθεσμο οικονομικό τους μέλλον και τα καθημερινά τους έξοδα έπαιξαν βασικό ρόλο στο άγχος και το στρες τους.
Σχεδόν οι μισοί από τους ερωτηθέντες της Gen Z δήλωσαν ότι δεν αισθάνονται οικονομικά σταθεροί και το 52% δήλωσε ότι ζει από μισθό σε μισθό. Περίπου το 41% της Γενιάς αυτής ανησυχεί ότι δεν θα μπορέσει να συνταξιοδοτηθεί άνετα.
Άγχος ή αυτονομία;
Ενώ πολλά άτομα της Gen Z είναι αγχωμένα, κάποια άλλα το αντιμετωπίζουν διαφορετικά, αναλαμβάνοντας τον έλεγχο της ζωής τους. Για παράδειγμα, η απόφοιτος του UC Berkeley, Amrita Bhasin, υποτίθεται ότι θα ξεκινούσε τον ρόλο της στην Meta, προτού τελικά αποφασίσει να ακολουθήσει αυτόνομη επιχειρηματική πορεία.
Η 24χρονη κατέληξε σε αυτή την απόφαση αφού συνειδητοποίησε πόσο ασταθής είχε γίνει ο κλάδος της τεχνολογίας. Αφού είδε πολλούς από τους φίλους της να απολύονται και τις εταιρείες να αναθέτουν όλο και περισσότερο εργασίες τους στην τεχνητή νοημοσύνη, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι «οι μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας δεν θα ελιναι άνετες και σταθερές για πάντα». «Υπάρχουν άνθρωποι που πηγαίνουν στο πανεπιστήμιο, ξοδεύουν 200.000 έως 300.000 δολάρια για ένα πτυχίο πληροφορικής και μετά δεν μπορούν να βρουν δουλειά», σχολίασε η Bhasin και με αυτή τη σκέψη αποφάσισε να ξεκινήσει μια δική της εταιρεία. «Η επιχειρηματικότητα δεν είναι πλέον πιο ασταθής από τους άλλους κλάδους», είπε.
Έτσι, σήμερα είναι συνιδρύτρια και διευθύνουσα σύμβουλος της B2B Sotira, με χρηματοδότηση από venture capital για τον κλάδο της εφοδιαστικής και των εμπορευματικών μεταφορών.
Οι νέοι τείνουν όλο και περισσότερο να φιλοδοξούν να εργαστούν για τον εαυτό τους. Μια έρευνα της Fiverr του 2024 σε πάνω από 10.000 άτομα της Γενιάς Z σε όλο τον κόσμο διαπίστωσε ότι το 70% εργάζεται ως ελεύθερος επαγγελματίας ή σχεδιάζει να το κάνει στο μέλλον, και το ένα τέταρτο ελπίζει να ξεκινήσει τη δική του επιχείρηση, με στόχο να είναι οικονομικά άνετο και να συνταξιοδοτηθεί πρόωρα.
Ομοίως, η 29χρονη Harsha Poojari αποφάσισε να αντιμετωπίσει την κατάσταση εστιάζοντας στην προσωπική της ευτυχία. Σήμερα, έχει τη δική της επιχείρηση που ονομάζεται An Honest Media Company. Δήλωσε ότι ενώ αυτή η γενιά αντιμετωπίζει αυξανόμενες προκλήσεις ψυχικής υγείας κυρίως λόγω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και του διαδικτύου, αυτή η ίδια η πρόσβαση στην πληροφορία τους προσφέρει μια μοναδική ευκαιρία.
«Έχουμε αυτή την ευκαιρία που οι προηγούμενες γενιές δεν είχαν, να κατέχουμε πραγματικά τα μέσα παραγωγής και να μπορώ να εργαστώ για τον εαυτό μου», είπε η Poojari. «Υπάρχει περισσότερη αυτονομία και ελευθερία σε αυτό που μπορούμε να κάνουμε». «Μπορώ να αφιερώνω τον χρόνο μου κάνοντας τα έργα που θέλω να κάνω και μπορώ να πω όχι... αν η δουλειά δεν μου ταιριάζει», σχολίασε και πρόσθεσε: «Αντί να δουλεύω απλώς για χάρη της δουλειάς, μου φαίνεται πιο σημαντικό από ποτέ ο χρόνος [και] η ενέργεια που αφιερώνω σε κάτι... να οδηγούν στην πραγματικότητα σε ένα καλύτερο μέλλον για μένα και για την ανθρωπότητα».
Τελικά, αν και η Γενιά Ζ παλεύει να διαχειριστεί τη ζωή της εν μέσω του παγκόσμιου χάους, πολλοί παραμένουν αισιόδοξοι και έχουν επιλέξει να αναλάβουν τον έλεγχο όχι μόνο του δικού τους μέλλοντος, αλλά και του μέλλοντος του κόσμου.
«Η γεωπολιτική σύγκρουση έχει αναδείξει πολλά προβλήματα στην κοινωνία, σωστά; Υπάρχουν πολλά προβλήματα, υπάρχουν πολλά κενά, και εγώ προσπάθησα να τα λύσω», λέει η Μπασίν και κλείνει υπογραμμίζοντας με αυτοπεποίθηση:
«Η Γενιά Ζ επιλέγει, κατά τη γνώμη μου, να αντιμετωπίσει μεγάλα προβλήματα», προσθέτει. «Αν κάποια γενιά έπρεπε να είναι αυτή που θα αντιμετωπίσει αυτά τα ζητήματα, η γενιά μας κάνει [πραγματικά] καλή δουλειά».
