Οι πρώτες κινήσεις μετά τη Σύνοδο
Η νέα εξέλιξη ήταν η αιφνιδιαστική ανακοίνωση για την επίσκεψη του Βολοντίμιρ Ζελένσκι στην Ουάσιγκτον τη Δευτέρα (18/8). Ο Αμερικανός πρόεδρος ενημέρωσε άμεσα τον Ζελένσκι και τους Ευρωπαίους ηγέτες -μεταξύ αυτών τον Φρίντριχ Μερτς, τον Εμανουέλ Μακρόν, τη φον ντερ Λάιεν, τον νέο Πολωνό πρόεδρο Ναβρότσκι, τον Κιρ Στάρμερ και τον Μαρκ Ρούτε- για το περιεχόμενο της συνάντησής του με τον Πούτιν. Οι Ευρωπαίοι, από την πλευρά τους, τόνισαν στον Ντόναλντ Τραμπ, αφού τους ενημέρωσε το Σάββατο (16/8) για τη Σύνοδο την ανάγκη εγγυήσεων ασφαλείας για την Ουκρανία, χαιρετίζοντας ότι και οι ΗΠΑ εμφανίζονται να τις επιδιώκουν, αν και με αρκετά ερωτηματικά ως προς το πως την σταθερότητα της θέσης τους.
Άξιο αναφοράς, είναι ακόμη η είδηση ότι οι ΗΠΑ φέρεται να πρότειναν στην Ουκρανία εγγυήσεις ασφάλειας τύπου ΝΑΤΟ, χωρίς ωστόσο αυτό να σημαίνει ένταξη. Δεν υπάρχει επιβεβαίωση αυτής της πληροφορίας, ωστόσο υπάρχουν αμφιβολίες αν αυτή η λύση θα γίνει αποδεκτή από τη Μόσχα.
Το καλό στην υπόθεση είναι πώς δεν υπάρχει, με τα σημερινά δεδομένα, κάποια συμφωνία «διαμοιρασμού» της Ουκρανίας.
Στο Κίεβο, πάντως, η απογοήτευση είναι έντονη. Ορισμένα ουκρανικά μέσα μίλησαν για «ντροπιαστική» Σύνοδο που αναβάθμισε το κύρος του Πούτιν. Παράλληλα, ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι ο Ρώσος πρόεδρος παρουσιάζει τον Τραμπ σχεδόν ως σύμμαχο, χωρίς ο τελευταίος να δείχνει διάθεση να αποστασιοποιηθεί. Υπενθυμίζεται ότι τον αποκάλεσαι «γείτονα» κατά την υποδοχή του.
Επιπλέον, ερωτήματα γεννά η στάση του Αμερικανού προέδρου, που μίλησε μόλις δύο λεπτά στις κοινές δηλώσεις έναντι δέκα του Πούτιν, δίχως σαφές μήνυμα. Εξίσου ασυνήθιστο ήταν ότι ο Πούτιν έλαβε πρώτος τον λόγο, παρότι φιλοξενούμενος. Απορίας άξιο παραμένει για πολλούς και το γιατί ο Τραμπ απέκλεισε την άμεση εκεχειρία, προκρίνοντας μια μακροπρόθεσμη ειρηνευτική διαδικασία, επιλογή που ευνοεί το Κρεμλίνο, το οποίο κερδίζει έδαφος στο πεδίο. Οι διαπραγματεύσεις θα διεξάγονταν δηλαδή σε αυτό το σενάριο ταυτόχρονα με την κλιμάκωση των εχθροπραξιών στο μέτωπο. Την ίδια στιγμή αυξάνονται τα θύματα.
Αρνητική εντύπωση προκάλεσε επίσης η επικοινωνία του Τραμπ και τα θετικά του σχόλια για τον Λευκορώσο πρόεδρο και στενό σύμμαχο του Πούτιν Λουκασένκο.
Το στοίχημα Ζελένσκι στην Ουάσιγκτον
Κατά την επίσκεψή του στις ΗΠΑ, ο Ζελένσκι αναμένεται να αναδείξει την ετοιμότητά του για διαπραγματεύσεις, αλλά με κόκκινη γραμμή την άρνηση παραχώρησης εδαφών στη Ρωσία, ειδικά στις περιοχές Ντονέσκ, Λουχάνσκ και πιθανόν στο Χάρκοβο. Παρά τις φήμες περί «ανταλλαγής εδαφών», αρκετοί αναλυτές υπογραμμίζουν ότι το πραγματικό ζήτημα είναι μονομερείς παραχωρήσεις.
Ο Ουκρανός πρόεδρος θα επικαλεστεί το σύνταγμα της χώρας, ωστόσο δύσκολα θα πείσει μόνο με αυτό τον Τραμπ, που εμφανίζεται απρόβλεπτος στις τοποθετήσεις του. Επιπλέον, η εξανεμίζονται οι πιθανότητες διεξαγωγής τριμερής συνόδου Τραμπ-Πούτιν-Ζελένσκι, καθώς η Μόσχα φρόντισε το Σάββατο (16/8) να «φρενάρει» τις προσδοκίες.
Σημειώνεται επίσης πώς δεν αποκλείεται η μετάβαση Ευρωπαίων ηγετών στην αμερικανική πρωτεύουσα στις αρχές της εβδομάδας.
Η ρωσική αποτίμηση
Στη Μόσχα, η εικόνα είναι σαφώς πιο θετική. Ο Πούτιν επανέλαβε τα γνωστά περί «κοινών ριζών» Ρώσων και Ουκρανών, επιβεβαιώνοντας την απουσία βιασύνης για εκεχειρία ή διπλωματική λύση. Ρώσοι αναλυτές έκαναν λόγο για «15 στα 10» επιτυχία, με τον ίδιο τον Τραμπ να μιλά για «10/10».
Παρά τις αρχικές απειλές για νέες κυρώσεις, οι ΗΠΑ δεν προχώρησαν σε κανένα μέτρο, ενώ εντυπώσεις προκάλεσε η θερμή υποδοχή του Πούτιν, ακόμη και με χειροκροτήματα κατά την άφιξή του. Αν και η ρωσική πλευρά δεν εξασφάλισε σημαντικά οικονομικά deal -καθώς ακυρώθηκε το προγραμματισμένο γεύμα εργασίας μεταξύ υπουργών-, το Κρεμλίνο θεωρεί ότι πέτυχε να σπάσει οριστικά τη διεθνή απομόνωση της Ρωσίας. Επιπλέον, ο Πούτιν φαίνεται να επιμένει στις εδαφικές του αξιώσεις στην Ουκρανία, που αφορούν περιοχές που δεν ελέγχει στρατιωτικά. Σε αυτό το πλαίσιο, αποκτά επίσης ιδιαίτερο ενδιαφέρον το δημοσίευμα των Financial Times, σύμφωνα με το οποίο Ο Πούτιν είπε στον Τραμπ ότι θα μπορούσε να «παγώσει» ορισμένες εδαφικές διεκδικήσεις με αντάλλαγμα το Ντονέτσκ.
Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times ο Τραμπ φέρεται να μην είναι αρνητικός στην παραχώρηση ουκρανικών εδαφών στη Μόσχα, αγνοώντας τις μακροπρόθεσμες συνέπειες που θα είχε η νομική αναγνώριση τετελεσμένων στα κατεκτημένα από τη Ρωσία ουκρανικά εδάφη.
Τέλος, οι μάχες στο ουκρανικό μέτωπο συνεχίζονται, με τον Πούτιν να επιδιώκει περαιτέρω εδαφικά κέρδη προτού καθίσει σε διαπραγματεύσεις. Οι πιο καχύποπτοι μιλούν όχι για «ειρηνευτική διαδικασία», αλλά για σταδιακή παράδοση της Ουκρανίας. Οι πιο ανήσυχοι πάντως φοβούνται ότι ο Τραμπ θα πιέσει τον Ζελένσκι να δεχτεί καίρια «αιτήματα» του Πούτιν ακόμη και υπό εξευτελιστικούς όρους.
