Λιμός στη Γάζα – Το «καμπανάκι» του IPC

Σύμφωνα με την έκθεση του IPC, η Πόλη της Γάζας βρίσκεται πλέον σε Φάση 5 του παγκόσμιου δείκτη – δηλαδή σε κατάσταση λιμού. Αυτό σημαίνει ότι πάνω από το 20% των νοικοκυριών αντιμετωπίζουν ακραία στέρηση τροφής, περισσότερα από 30% των παιδιών υποφέρουν από οξύ υποσιτισμό και η καθημερινή θνησιμότητα υπερβαίνει τα διεθνώς αναγνωρισμένα όρια κρίσης.

Η επιβεβαίωση αυτή έρχεται εννέα μήνες μετά την έναρξη του ισραηλινού αποκλεισμού, ο οποίος έχει οδηγήσει σε πλήρη κατάρρευση των υποδομών και σε ουσιαστική αδυναμία πρόσβασης σε τρόφιμα, νερό και ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Η ανθρωπιστική βοήθεια παραμένει περιορισμένη, ενώ οι διεθνείς οργανισμοί προειδοποιούν πως πρόκειται για κατασκευασμένη πείνα – δηλαδή αποτέλεσμα πολιτικών επιλογών, όχι φυσικών αιτίων.

Το IPC προειδοποιεί ότι η κατάσταση μπορεί να επεκταθεί περαιτέρω μέχρι τον Σεπτέμβριο, πλήττοντας τις περιοχές Χαν Γιούνις και Ντέιρ αλ-Μπαλάχ, ανεβάζοντας τον συνολικό πληθυσμό σε κρίσιμη επισιτιστική κατάσταση σε πάνω από 640.000 ανθρώπους – σχεδόν το 1/3 του πληθυσμού της Λωρίδας της Γάζας.

Το Ισραήλ απορρίπτει τις εκτιμήσεις του IPC, χαρακτηρίζοντάς τις «ψευδείς» και «εργαλειοποιημένες από τη Χαμάς». Αντιθέτως, διεθνείς παρατηρητές και ανθρωπιστικές οργανώσεις επιμένουν ότι η πείνα χρησιμοποιείται ως όπλο πολέμου και ότι η κατάσταση ενδέχεται να συνιστά έγκλημα κατά της ανθρωπότητας.

Διπλωματική πίεση για το σχέδιο εποικισμών στην Ε1

Την ώρα που η ανθρωπιστική κρίση κλιμακώνεται, ένα άλλο μέτωπο προκαλεί διεθνή ανησυχία: η απόφαση του Ισραήλ να προχωρήσει στην κατασκευή χιλιάδων κατοικιών στην περιοχή Ε1, ανάμεσα στην Ανατολική Ιερουσαλήμ και τον υπάρχοντα εποικισμό Μααλέ Αντουμίμ. Η περιοχή θεωρείται στρατηγικής σημασίας, καθώς η εποικιστική της ανάπτυξη θα διχοτομήσει ουσιαστικά τη Δυτική Όχθη και θα απομονώσει πλήρως την Ανατολική Ιερουσαλήμ από την υπόλοιπη παλαιστινιακή επικράτεια.

Σε κοινή δήλωσή τους, 25 χώρες –μεταξύ αυτών η Ελλάδα, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία, η Ισπανία, ο Καναδάς και η Αυστραλία– καλούν το Ισραήλ να ακυρώσει άμεσα το σχέδιο. Όπως αναφέρουν, η κίνηση αυτή παραβιάζει το διεθνές δίκαιο, υπονομεύει τη λύση των δύο κρατών και «κινδυνεύει να εντείνει τις εντάσεις σε μια ήδη εξαιρετικά εύθραυστη περίοδο».

Η δήλωση αποτελεί ένδειξη της εντεινόμενης δυσαρέσκειας της διεθνούς κοινότητας απέναντι στις ενέργειες του Ισραήλ, ειδικά σε μια στιγμή που η ανάγκη για αποκλιμάκωση είναι επιτακτική. Πολλοί διπλωμάτες θεωρούν ότι η υλοποίηση του σχεδίου στην Ε1 θα καταστήσει ανέφικτη οποιαδήποτε μελλοντική παλαιστινιακή κρατική υπόσταση, οδηγώντας τη διαδικασία ειρήνευσης σε οριστική κατάρρευση.

Η δήλωση έχει ως εξής:

«Η έγκριση των σχεδίων για την κατασκευή εποικισμών στην περιοχή E1, ανατολικά της Ιερουσαλήμ, από την Ανώτατη Επιτροπή Σχεδιασμού (Higher Planning Committee) του Ισραήλ είναι απαράδεκτη και αποτελεί παραβίαση του διεθνούς δικαίου.

Καταδικάζουμε την εν λόγω απόφαση και ζητούμε με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο την άμεση ανάκλησή της.

Όπως δήλωσε ο υπουργός Smotrich, το συγκεκριμένο σχέδιο θα καταστήσει αδύνατη τη λύση των δύο κρατών, διχοτομώντας ένα μελλοντικό παλαιστινιακό κράτος και περιορίζοντας την πρόσβαση των Παλαιστινίων στην Ιερουσαλήμ. Τέτοιου είδους ενέργειες δεν αποφέρουν κανένα όφελος στον ισραηλινό λαό. Αντιθέτως, υπονομεύουν την ασφάλεια, υποδαυλίζουν τη βία και την αστάθεια και μας απομακρύνει από την προοπτική της ειρήνης.

Η κυβέρνηση του Ισραήλ έχει ακόμη τη δυνατότητα να σταματήσει τη συνέχιση του σχεδίου E1. Την ενθαρρύνουμε να το αποσύρει επειγόντως.

Μονομερείς ενέργειες της ισραηλινής κυβέρνησης υπονομεύουν την κοινή μας επιθυμία για ασφάλεια και ευημερία στη Μέση Ανατολή. Η ισραηλινή κυβέρνηση πρέπει να τερματίσει την κατασκευή εποικισμών, σύμφωνα με το Ψήφισμα 2334 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, και να άρει τους οικονομικούς περιορισμούς που έχει επιβάλει στην Παλαιστινιακή Αρχή».

Η απάντηση του Ισραήλ

Το Ισραήλ απέρριψε αμέσως τη δήλωση, λέγοντας ότι «απορρίπτει την προσπάθεια να του επιβληθούν ξένες επιταγές».

«Το ιστορικό δικαίωμα των Εβραίων να ζουν οπουδήποτε στη Γη του Ισραήλ – τη γενέτειρα του εβραϊκού λαού – είναι αδιαμφισβήτητο», ανέφερε το Υπουργείο Εξωτερικών του Ισραήλ σε δήλωση, προσθέτοντας ότι το Ισραήλ ενεργεί σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.

«Ο εβραϊκός λαός είναι ο αυτόχθων λαός της Γης του Ισραήλ. Σε κανένα σημείο της ιστορίας δεν υπήρξε παλαιστινιακό κράτος, και οποιαδήποτε προσπάθεια να υποστηριχθεί το αντίθετο δεν έχει νομική, πραγματική ή ιστορική βάση», ανέφερε η δήλωση.

Ανθρωπιστικό και πολιτικό αδιέξοδο

Ο συνδυασμός των δύο εξελίξεων – η επίσημη επιβεβαίωση λιμού στη Γάζα και η ταυτόχρονη διπλωματική αντίδραση στο νέο σχέδιο εποικισμών – σκιαγραφεί την πλήρη πολιτική και ανθρωπιστική αποσύνθεση στα παλαιστινιακά εδάφη.

Από τη μία, οι κάτοικοι της Γάζας επιβιώνουν σε συνθήκες πείνας, χωρίς ηλεκτρισμό, νερό και πρόσβαση σε φαρμακευτική αγωγή. Από την άλλη, στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, το Ισραήλ επεκτείνει τις εποικιστικές δραστηριότητες, εντείνοντας τις εντάσεις και ακυρώνοντας στην πράξη το ενδεχόμενο διαπραγμάτευσης.

«Δεν μπορείς να οικοδομείς ειρήνη επάνω σε λιμό και εποικισμούς», σχολίασε ευρωπαίος διπλωμάτης. «Η διεθνής κοινότητα πρέπει να κινηθεί τώρα, πριν το σημείο χωρίς επιστροφή».

Παρά τις διεθνείς εκκλήσεις, η κατάσταση παραμένει εκτός ελέγχου. Το Ισραήλ, με την υποστήριξη των ΗΠΑ, δείχνει προς το παρόν απρόθυμο να αλλάξει στάση. Αντίθετα, το κλίμα στο εσωτερικό του επιδεινώνεται, ενώ οι φωνές για περαιτέρω στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη πληθαίνουν.