Παρά το γεγονός ότι η Κίνα διαθέτει αρκετούς ικανούς ντόπιους μηχανικούς, το πρόγραμμα αποτελεί μέρος της προσπάθειας του Πεκίνου να εμφανιστεί ως χώρα φιλική προς τις ξένες επενδύσεις και το ταλέντο, ειδικά σε μια περίοδο που οι αυξανόμενες εμπορικές εντάσεις με τις ΗΠΑ θολώνουν τις οικονομικές προοπτικές της χώρας. Η Κίνα έχει λάβει μια σειρά μέτρων για την ενίσχυση των ξένων επενδύσεων και της ταξιδιωτικής εισροής, ανοίγοντας περισσότερους τομείς σε ξένους επενδυτές και προσφέροντας απαλλαγές από βίζες για πολίτες των περισσότερων ευρωπαϊκών χωρών, της Ιαπωνίας και της Νότιας Κορέας.
Κύρια χαρακτηριστικά της βίζας Κ
Η νέα βίζα Κ, που ανακοινώθηκε τον Αύγουστο και ξεκινά επισήμως την Τετάρτη, στοχεύει νέους ξένους πτυχιούχους STEM (επιστήμες, τεχνολογία, μηχανική, μαθηματικά) και επιτρέπει την είσοδο, διαμονή και απασχόληση χωρίς προσφορά εργασίας. Το μέτρο έρχεται ενώ οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν πρόσφατα ότι θα ζητούν από τις εταιρείες να πληρώνουν 100.000 δολάρια ετησίως για τη βίζα H-1B, η οποία χρησιμοποιείται ευρέως για την πρόσληψη ξένων εργαζομένων στον τεχνολογικό τομέα.
Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι το μεγαλύτερο πλεονέκτημα της βίζας Κ είναι η μη απαίτηση εργοδότη-χορηγού, κάτι που θεωρείται το μεγαλύτερο εμπόδιο για όσους επιδιώκουν βίζα H-1B. Η H-1B απαιτεί χορηγία από εργοδότη και είναι υποκείμενη σε σύστημα κλήρωσης με μόλις 85.000 θέσεις ετησίως. Το νέο τέλος των 100.000 δολαρίων μπορεί να αποθαρρύνει περαιτέρω τους υποψήφιους, ενώ η βίζα Κ παρουσιάζεται ως ελκυστική εναλλακτική, ειδικά για Ινδούς STEM επαγγελματίες.
Παρά τις υποσχέσεις της, η βίζα Κ αντιμετωπίζει προκλήσεις. Οι κινεζικές κατευθυντήριες οδηγίες αναφέρουν ασαφή κριτήρια ηλικίας, εκπαίδευσης και εργασιακής εμπειρίας. Δεν υπάρχουν λεπτομέρειες για οικονομικά κίνητρα, διευκόλυνση απασχόλησης, μόνιμη διαμονή ή υποστήριξη οικογένειας. Η Κίνα, σε αντίθεση με τις ΗΠΑ, σπάνια παρέχει ιθαγένεια σε ξένους.
Η γλώσσα αποτελεί επίσης εμπόδιο, καθώς οι περισσότερες κινεζικές τεχνολογικές εταιρείες λειτουργούν στα μανδαρινικά, περιορίζοντας τις ευκαιρίες για μη κινεζόφωνους. Οι πολιτικές εντάσεις μεταξύ Ινδίας και Κίνας ενδέχεται επίσης να περιορίσουν τον αριθμό Ινδών που θα γίνουν δεκτοί.
Ενίσχυση της γεωπολιτικής θέσης της Κίνας
Παρά τους περιορισμούς, η βίζα Κ θεωρείται στρατηγικό εργαλείο για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Κίνας σε κρίσιμες τεχνολογίες. Η στρατηγική επικεντρώνεται κυρίως σε κινέζους επιστήμονες στο εξωτερικό και την επαναπατρίση τους, αλλά η προσπάθεια προσέλκυσης ξένων ειδικών, ιδιαίτερα από την Ινδία, αυξάνεται σταδιακά.
Όπως σημειώνει ο Michael Feller, στρατηγικός αναλυτής: «Ακόμα και αν η Κίνα προσελκύσει ένα μικρό ποσοστό παγκόσμιου τεχνολογικού ταλέντου, θα ενισχύσει την ανταγωνιστικότητά της σε κορυφαίες τεχνολογίες».
Η βίζα Κ μπορεί να λειτουργήσει ως πρακτική εναλλακτική για όσους απογοητεύονται από την αυξημένη γραφειοκρατία και τα κόστη της H-1B στις ΗΠΑ, ενώ ταυτόχρονα ενισχύει την εικόνα της Κίνας ως χώρας φιλικής προς τις επενδύσεις και το διεθνές επιστημονικό δυναμικό.
