Σύμφωνα με ρεπορτάζ της ΕΡΤ, ισχυρό μήνυμα για την ενίσχυση της αμυντικής ετοιμότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης έως το 2030 έστειλαν οι ηγέτες της ΕΕ, μέσα από τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για την άμυνα και ασφάλεια. Το σχέδιο προβλέπει τη γρήγορη και ευρείας κλίμακας προώθηση δράσεων, ώστε η Ευρώπη να είναι «καλύτερα εξοπλισμένη για να ενεργεί και να αντιμετωπίζει αυτόνομα, με συντονισμένο τρόπο και με μια προσέγγιση 360°» τις άμεσες και μελλοντικές προκλήσεις.
Η διατύπωση αυτή αντικατοπτρίζει και τις θέσεις που προώθησαν η Αθήνα, η Μαδρίτη και η Ρώμη, προκειμένου να καταστεί σαφές ότι οι απειλές προς την Ένωση δεν προέρχονται μόνο από τα ανατολικά σύνορα, αλλά και από τη νότια Μεσόγειο, όπου παρατηρούνται αυξανόμενες προκλήσεις ασφαλείας.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στο γεγονός ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο απέκλεισε τη συμμετοχή τρίτων χωρών, όπως η Τουρκία, στα ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα. Η εξέλιξη αυτή θεωρείται διπλωματική επιτυχία για την Ελλάδα και την Κύπρο, που είχαν πιέσει προς αυτή την κατεύθυνση.
Παράλληλα, δόθηκε έμφαση στην κοινή ευρωπαϊκή χρηματοδότηση των εξοπλιστικών και αμυντικών έργων, με στόχο τη δημιουργία μιας πιο αυτόνομης και ανταγωνιστικής αμυντικής βιομηχανίας.
Πρωτοβουλία στα κράτη-μέλη και πλήρης συνάφεια με το ΝΑΤΟ
Σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Συμβουλίου, τα κράτη μέλη καλούνται να αναλάβουν πρωτοβουλίες για την υλοποίηση όλων των τομέων προτεραιότητας που έχουν καθοριστεί σε επίπεδο ΕΕ, αξιοποιώντας τον στρατηγικό προσανατολισμό της Ένωσης.
Η ΕΕ επιδιώκει να αναπτύξει το πλήρες φάσμα σύγχρονων δυνατοτήτων, σε πλήρη συνάφεια με το ΝΑΤΟ, ενώ ζητείται η ολοκλήρωση της διαδικασίας σύστασης συνασπισμών ικανοτήτων έως το τέλος του 2025 και η έναρξη συγκεκριμένων έργων το πρώτο εξάμηνο του 2026.
Στόχος είναι η μείωση των στρατηγικών εξαρτήσεων και η κάλυψη κρίσιμων βιομηχανικών κενών, ώστε η Ευρώπη να μπορεί να προμηθεύει τον απαραίτητο εξοπλισμό στις ποσότητες και με τον ρυθμό που απαιτείται.
Αυστηρό μήνυμα για την προστασία των ευρωπαϊκών συνόρων
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καταδίκασε τις παραβιάσεις του εναέριου χώρου πολλών κρατών-μελών και τόνισε τη σημασία της διασφάλισης της άμυνας όλων των χερσαίων, εναέριων και θαλάσσιων συνόρων της ΕΕ.
Αν και αναγνωρίζονται ως άμεσες απειλές εκείνες που εκδηλώνονται στην ανατολική πτέρυγα, επισημαίνεται επίσης δύο φορές στο κείμενο η ανάγκη να ληφθούν υπόψη και οι απειλές στα υπόλοιπα σύνορα, κάτι που αντικατοπτρίζει τη θέση της νότιας Ευρώπης.
Ενεργειακή απεξάρτηση από τη Ρωσία έως το 2027
Στο ίδιο πλαίσιο, οι «27» αποφάσισαν τη σταδιακή διακοπή εισαγωγής ρωσικού φυσικού αερίου έως το 2027, απόφαση που προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στη Μόσχα.
Αντίθετα, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι εξέφρασε την ικανοποίησή του για την ευρωπαϊκή ενότητα και τη συνέχιση της στήριξης προς τη χώρα του.
Ανοιχτό παραμένει το ζήτημα της αξιοποίησης των δεσμευμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων, το οποίο θα απασχολήσει τα επόμενα Συμβούλια.
