Δυναμική καμπάνια, στηριζόμενη σε μικρές δωρεές και επικοινωνιακό χάρισμα
Αρχικά, αξίζει να σταθεί κανείς στην εκλογική καμπάνια του Μαμντάνι. Στηρίχθηκε σε μικρές δωρεές υποστηρικτών, συγκεντρώνοντας μάλιστα τα 8 εκατ. δολάρια. Πρόκειται για το ανώτατο ποσό που επιτρέπεται στους υποψηφίους της διαδικασίας της Νέας Υόρκης να ξοδέψουν. Αυτό το πέτυχε μέσω μίας δυναμικής καμπάνιας, στην οποία, μαζί με ένα ευρύ δίκτυο εθελοντών, επιδίωξε άμεση επαφή με τους πολίτες της πόλης, πηγαίνοντας από πόρτα σε πόρτα.
Ο Μαμντάνι και η ομάδα που τον στήριξε προσπάθησαν να περιορίσουν το μήνυμά τους σε συγκεκριμένους τομείς: πάγωμα ενοικίων, δωρεάν μέσα μαζικής μεταφοράς και διευκόλυνση των οικογενειών με μικρά παιδιά. Οι προτάσεις του χαρακτηρίστηκαν από αρκετούς ως υπερβολικά ριζοσπαστικές, ωστόσο κατάφεραν να δώσουν ένα σαφές πολιτικό στίγμα, σε αντίθεση με το άχρωμο αφήγημα του Δημοκρατικού κατεστημένου, το οποίο είχε οδηγήσει, έναν χρόνο νωρίτερα, στη συντριπτική εκλογική ήττα της Κάμαλα Χάρις. Παράλληλα, κατάφερε να αποφύγει τις «παγίδες» των ανταγωνιστών του που θα ήθελαν να του προσάψουν μια woke agenda. Οι προσπάθειες δαιμονοποίησής του λόγω της μουσουλμανικής του πίστης ή οι κατηγορίες περί αντισημιτισμού, εξαιτίας της στήριξής του στην Παλαιστίνη, έπεσαν στο κενό.
Επιπλέον, ο νέος πολιτικός αποδείχθηκε άριστος χειριστής των social media και επιβεβαίωσε, για άλλη μια φορά, ότι με τον τρόπο που εξελίσσεται η πολιτική επικοινωνία στις ημέρες μας, οι πολιτικοί, πέρα από γνώσεις και ρητορικές ικανότητες, οφείλουν να υιοθετήσουν, σε έναν βαθμό, προφίλ influencer, αν θέλουν να προσεγγίσουν τα νεότερα εκλογικά κοινά. Τα βίντεό του στα social media, όπου εμφανίζεται να χορεύει και να «παρτάρει» σε μπαρ και κέντρα της Νέας Υόρκης, του χάρισαν ένα πιο «ανθρώπινο», ανάλαφρο και αυθεντικό προφίλ, διαφορετικό από εκείνο του παραδοσιακού, «μετρημένου» πολιτικού, που φαίνεται να είναι πλέον ξεπερασμένο.
Από εκεί και πέρα, το γεγονός ότι είναι πολιτικά άφθαρτος, η ρητορική του δεινότητα, που αρκετοί συγκρίνουν με εκείνη του πρώην προέδρου Μπαράκ Ομπάμα, καθώς και η στήριξη που έλαβε από τον προοδευτικό γερουσιαστή Μπέρνι Σάντερς και την εκπρόσωπο της αριστερής πτέρυγας των Δημοκρατικών Αλεξάντρια Οκάσιο Κορτέζ, έδωσαν επιπλέον ώθηση στην καμπάνια του.
Σε γενικές γραμμές, η εκλογική στρατηγική του Ζοχράν Μαμντάνι, που τον οδήγησε στη νίκη, αποτελεί case study για τα κόμματα της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας και κεντροαριστεράς, σε μια εποχή όπου η ακροδεξιά αυξάνει επικίνδυνα την επιρροή της. Απαιτούνται σαφή μηνύματα, θετική ατζέντα, αυθεντικότητα και διάθεση για άμεσο διάλογο με τους πολίτες, ακόμη και με εκείνους που διαφωνούν. Τα αποτελέσματα της εμμονής των πολιτικών παραγόντων σε ανούσιες εσωκομματικές έριδες, για ζητήματα που ελάχιστα αφορούν την καθημερινότητα, τα βλέπουμε, μεταξύ άλλων, στην χώρα μας, με την πολλαπλή διάσπαση του ΣΥΡΙΖΑ ή την δίχως τέλος εσωστρέφεια του ΠΑΣΟΚ.
Δύσκολα «εξαγώγιμο» το μοντέλο Μαμντάνι
Ωστόσο, υπάρχουν και ορισμένα σημεία που δεν θα πρέπει να αγνοηθούν.
Τείνουμε, ως Ευρωπαίοι, να ταυτίζουμε την κοσμοπολίτικη Νέα Υόρκη με το σύνολο των ΗΠΑ. Η πραγματικότητα ωστόσο είναι πιο περίπλοκη. Κάθε πολιτεία έχει τις δικές της ιδιαιτερότητες, όχι μόνο πολιτικά αλλά και κοινωνικά. Πρόκειται για διαφορετικές οπτικές του κόσμου, που απαιτούν διαφορετική προσέγγιση. Στα κομβικά swing states, για παράδειγμα, επικρατούν μικρότερες και περισσότερο επαρχιακές κοινωνικές δομές, όπου η κοινωνικοποίηση βασίζεται ακόμη σε θρησκευτικές κοινότητες και όπου οι πολίτες έχουν άλλες προτεραιότητες στην καθημερινότητά τους, σε σύγκριση με τα μεγάλα αστικά κέντρα.
Επίσης, αν λάβει κανείς υπόψη και το γεγονός ότι οι Αμερικανοί έχουν μακρά παράδοση στη δαιμονοποίηση της έννοιας του σοσιαλισμού και των παραγώγων του, καθώς τον συγχέουν με το καθεστώς της Σοβιετικής Ένωσης, τότε γίνεται αντιληπτό ότι το μοντέλο Μαμντάνι, δύσκολα θα μπορέσει να φέρει στους Δημοκρατικούς τα επιθυμητά αποτελέσματα στις προεδρικές εκλογές, όπου το παιχνίδι κρίνεται κυρίως στα swing states.
Γι’ αυτό εξάλλου η νίκη των Δημοκρατικών στις κυβερνητικές εκλογές της Βιρτζίνια (swing state) και του Νιού Τζέρσεϊ (παραδοσιακά Δημοκρατική πολιτεία, αλλά με σημαντικό περιορισμό της διαφοράς με τους Ρεπουμπλικανούς το 2024) θεωρούνται στρατηγικά σημαντικότερες, καθώς η Νέα Υόρκη θεωρείται σταθερό «οχυρό» των Δημοκρατικών.
Σε αναζήτηση ιδεολογικής κατεύθυνσης οι Δημοκρατικοί
Οι σοσιαλιστές, εξάλλου, αποτελούν μειοψηφία στο εσωτερικά κουρασμένο και με έλλειψη νέων ιδεών Δημοκρατικό Κόμμα. Έχουν, ωστόσο, τη δυνατότητα να συνδιαμορφώνουν την ατζέντα του. Πολλοί ξεχνούν ότι ο IRA, το πρόγραμμα του Τζο Μπάιντεν για επιθετική πράσινη μετάβαση μέσω δημόσιων επενδύσεων, και οι παρεμβάσεις του για τη μαζική μείωση ή διαγραφή φοιτητικών δανείων εντάχθηκαν στις πολιτικές του προτεραιότητες χάρη στην πίεση και την απήχηση του γερουσιαστή του Βερμόντ, Μπέρνι Σάντερς, ο οποίος τερμάτισε δύο φορές, το 2016 και το 2020, δεύτερος στην προκριματική κούρσα των Δημοκρατικών, όντας προηγουμένως ανεξάρτητος.
Γενικότερα, το αν οι Δημοκρατικοί θα πρέπει να επιμείνουν στην κεντρώα τους γραμμή ή να στραφούν αριστερότερα, θα τους απασχολήσει έντονα το επόμενο διάστημα. Κάποτε θεωρούνταν ότι το κέντρο κερδίζει τις εκλογές. Ωστόσο, πολλοί υποστηρίζουν πως, από τη στιγμή που οι Ρεπουμπλικανοί έχουν κινηθεί δεξιότερα και αυταρχικότερα, οι Δημοκρατικοί οφείλουν να κινηθούν κι εκείνοι αριστερότερα.
Πολλά θα εξαρτηθούν από το αν ο Μαμντάνι καταφέρει να τηρήσει τις φιλόδοξες υποσχέσεις του. Υπάρχουν ακόμη ασάφειες ως προς το πώς θα εξασφαλίσει τα απαραίτητα κονδύλια. Αν και έχει τη δυνατότητα να στρέψει τη συζήτηση στην αναδιανομή του πλούτου, οι αποφάσεις δεν βρίσκονται αποκλειστικά στα χέρια του. Η φορολογική και η οικονομική πολιτική των ΗΠΑ ρυθμίζονται σε ομοσπονδιακό επίπεδο, παρά τις σημαντικές αρμοδιότητες των Πολιτειών και των Δήμων.
Καμία προοπτική για τον Μαμντάνι στον Λευκό Οίκο
Στο μεταξύ, θα έχει ενδιαφέρον να φανεί πώς θα διαχειριστεί τις υποθέσεις της «Μητρόπολης του Καπιταλισμού» το επόμενο διάστημα, καθώς και η προδιαγραμμένη του σύγκρουση με τον Ντόναλντ Τραμπ. Πολλοί σχολιάζουν ότι η δημαρχία της πόλης είναι η δεύτερη πιο δύσκολη δουλειά στις ΗΠΑ, μετά από εκείνη του Προέδρου. Θα κληθεί, όντας σχετικά άπειρος πολιτικά, να διαχειριστεί ένα επιτελείο 350.000 υπαλλήλων. Βέβαια, και ο Ομπάμα είχε ελάχιστη εμπειρία ως γερουσιαστής όταν εξελέγη Πρόεδρος το 2008, και οι Δημοκρατικοί τον αναπολούν ακόμη σε μεγάλο βαθμό.
Πάντως, δεν υπάρχει κάποια πιθανότητα μελλοντικά ο Μαμντάνι να διεκδικήσει την προεδρία των ΗΠΑ, καθώς το αμερικανικό Σύνταγμα προβλέπει ότι ο εκάστοτε Πρόεδρος πρέπει να έχει γεννηθεί εντός της χώρας. O Μαμντάνι, αντιθέτως, γεννήθηκε στην Ουγκάντα.
