Οι υποστηρικτές της ιδέας θεωρούν ότι μόνο με επίσημη παρουσία στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων μπορεί η Ευρώπη να διαφυλάξει τις «κόκκινες γραμμές» της, όπως το δικαίωμα της Ουκρανίας σε μελλοντική ένταξη στο ΝΑΤΟ. Η κίνηση αυτή θα αποτελούσε σημαντική στροφή στον τρόπο με τον οποίο η ΕΕ εμπλέκεται στις κατά βάση διμερείς συνομιλίες που προωθεί ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, σε μια περίοδο που η Ευρώπη επιδιώκει να αποδείξει ότι μπορεί να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο σε μια ενδεχόμενη ειρηνευτική συμφωνία μετά από τέσσερα χρόνια πολέμου, όπως αναφέρει το POLITICO.
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν και η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι έχουν τις τελευταίες εβδομάδες ενώσει τις φωνές τους υπέρ της επαναφοράς διπλωματικών διαύλων με τον Βλαντίμιρ Πούτιν και τον στενό του κύκλο, παρά το τέλμα στις συνομιλίες υπό την αιγίδα του Λευκού Οίκου. Όπως ανέφερε ανώτερος Γάλλος αξιωματούχος, η λογική δεν είναι η αφέλεια ως προς τις προθέσεις της Μόσχας, αλλά η αυξανόμενη πεποίθηση σε ορισμένες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες ότι «η εμπλοκή, έστω και περιορισμένη, είναι προτιμότερη από την πλήρη απουσία».
Ωστόσο, σοβαρές διαφωνίες παραμένουν. Επικριτές προειδοποιούν ότι ο διορισμός ειδικού διαπραγματευτή θα μπορούσε να εκληφθεί ως έμμεση αναγνώριση ότι η Ρωσία διαπραγματεύεται καλόπιστα — κάτι που αμφισβητείται έντονα, καθώς το Κρεμλίνο επιμένει σε απαιτήσεις εδαφικών παραχωρήσεων από την Ουκρανία. Παράλληλα, υπάρχει σύγχυση ως προς το ποιον ακριβώς θα εκπροσωπεί ο διαπραγματευτής: αποκλειστικά την ΕΕ ή έναν ευρύτερο «συνασπισμό των προθύμων», που θα περιλαμβάνει και χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο.
Κεντρικό ρόλο στις συζητήσεις διατηρεί η Κάγια Κάλλας, ύπατη εκπρόσωπος της ΕΕ για θέματα εξωτερικής πολιτικής, η οποία έχει καταστήσει σαφές ότι θεωρεί τον εαυτό της τον θεσμικά αρμόδιο συνομιλητή της Ένωσης για το Ουκρανικό. Η πρώην πρωθυπουργός της Εσθονίας έχει ταχθεί αταλάντευτα υπέρ του Κιέβου, προωθώντας σκληρότερες κυρώσεις κατά της Ρωσίας και πιέζοντας τα κράτη-μέλη για αυξημένη στρατιωτική και οικονομική στήριξη της Ουκρανίας. Η πιθανότητα διορισμού ξεχωριστού ειδικού διαπραγματευτή εγείρει, ωστόσο, ερωτήματα για το κατά πόσο θα υποβάθμιζε τον ρόλο της ίδιας και της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης στις κρίσιμες διαπραγματεύσεις για το μέλλον του πολέμου.
Στο παρασκήνιο, έχουν ήδη ακουστεί ονόματα πιθανών υποψηφίων, από την επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας έως τον πρώην πρωθυπουργό της Ιταλίας Μάριο Ντράγκι και τον νυν πρόεδρο της Φινλανδίας Αλεξάντερ Στουμπ. Επισήμως, πάντως, αξιωματούχοι της ΕΕ τονίζουν ότι καμία τέτοια θέση δεν υφίσταται ακόμη. Όπως σχολίασε χαρακτηριστικά ένας εξ αυτών: «Καμία από αυτές τις δουλειές δεν υπάρχει — μέχρι τη στιγμή που θα υπάρξει».
