Επισημαίνεται ότι περισσότερο από το ένα τρίτο (36%) των αγαθών που υπόκεινται σε κυρώσεις και φτάνουν στη Ρωσία, μεταφέρονται μέσω της Τουρκίας. Η Κίνα αντιπροσωπεύει σχεδόν το ένα τέταρτο (23%), ακολουθούμενη από το Χονγκ Κονγκ (16%) και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (10%).

«Από τις αρχές του 2024, η ΕΕ έχει αυστηροποιήσει και διευρύνει σημαντικά τις απαγορεύσεις εξαγωγών προς τη Ρωσία. Ως αποτέλεσμα, παρατηρούμε μικρότερη παράκαμψη των κυρώσεων μέσω τρίτων χωρών, παρότι στρατιωτικά αγαθά που υπόκεινται σε κυρώσεις εξακολουθούν να φτάνουν στη Ρωσία μέσω έμμεσων διαδρομών», δήλωσε η ειδικός σε θέματα εμπορίου του ifo, Φεοντόρα Τέτι.

Κατά το τελευταίο τρίμηνο του 2024, οι εξαγωγές της ΕΕ προς τη Ρωσία μέσω τρίτων χωρών ανήλθαν περίπου στο 6% των προπολεμικών επιπέδων. Μεταξύ Σεπτεμβρίου 2022 και Ιανουαρίου 2024, ο μηνιαίος μέσος όρος κυμαινόταν ακόμη μεταξύ 13% και 24%. «Οι εκτιμήσεις μας καλύπτουν μόνο τις έμμεσες εξαγωγές μέσω τρίτων χωρών.

Άλλες μορφές παράκαμψης, συμπεριλαμβανομένου του λαθρεμπορίου από ιδιώτες και των ψευδών δηλώσεων σχετικά με τα αγαθά ή τη χώρα προέλευσης, δεν καταγράφονται στα δεδομένα μας», σημείωσε η Τέτι. «Επομένως, οι εκτιμήσεις μας θα πρέπει να θεωρούνται ως το κατώτατο όριο της πραγματικής έκτασης της παραβίασης των κυρώσεων».

Σημειώνεται ότι το 2024, η ΕΕ επέκτεινε την ευθύνη για παραβίαση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας, ώστε να περιλαμβάνει περιπτώσεις στις οποίες προμηθευτές ή μεσάζοντες γνώριζαν ή όφειλαν να γνωρίζουν πιθανή παράκαμψη μέσω τρίτων χωρών. Παράλληλα, διεύρυνε τις απαγορεύσεις εξαγωγών ώστε να καλύπτουν και τις 42 κατηγορίες προϊόντων στρατιωτικής σημασίας και επέβαλε δευτερογενείς κυρώσεις σε ενδιάμεσες εταιρείες που εμπλέκονται σε επανεξαγωγές.

Η μελέτη βασίζεται σε δεδομένα εισαγωγών για 42 προϊόντα στρατιωτικής σημασίας, τα οποία υπόκεινται σε απαγορεύσεις εξαγωγών της ΕΕ προς τη Ρωσία και έχουν επανειλημμένα εντοπιστεί σε ρωσικά στρατιωτικά συστήματα. Αξιοποιώντας στοιχεία εισαγωγών που βασίζονται σε τελωνειακές δηλώσεις της Ρωσίας σε επίπεδο μεμονωμένων συναλλαγών, εξετάζονται οι εισαγωγές στρατιωτικών αγαθών από την ΕΕ προς τη Ρωσία πριν και μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία.